Όταν η έλλειψη σεβασμού γίνεται εμπόδιο στον δρόμο του άλλου
Για ακόμη μία φορά, στους δρόμους της πόλης παρατηρήθηκαν οχήματα σταθμευμένα πάνω σε διαβάσεις, μπροστά από σημεία πρόσβασης στα πεζοδρόμια και σε χώρους που έχουν δημιουργηθεί ακριβώς για να μπορούν να κινούνται απρόσκοπτα άνθρωποι με αναπηρικά αμαξίδια. Μπορεί για τον οδηγό που αφήνει το αυτοκίνητό του εκεί να πρόκειται για μια προσωρινή στάση, για «δυο λεπτά μόνο», επειδή δεν βρήκε αλλού να παρκάρει. Για τον άνθρωπο, όμως, που βρίσκεται πίσω από ένα αναπηρικό αμαξίδιο, αυτά τα δύο λεπτά μπορούν να μετατρέψουν μια απλή διαδρομή σε πραγματική περιπέτεια.
Ένα περιστατικό που συνέβη αυτές τις ημέρες είναι χαρακτηριστικό. Μητέρα με το παιδί της σε αναπηρικό αμαξίδιο βρέθηκε μπροστά σε όχημα που είχε σταθμεύσει με τέτοιο τρόπο ώστε να εμποδίζει τη διέλευση. Η γυναίκα, με δυσκολία, κατάφερε τελικά να περάσει. Η αγανάκτησή της ήταν έντονη και απολύτως δικαιολογημένη. Δεν επρόκειτο για μια απλή ενόχληση ή για το γεγονός ότι χρειάστηκε να κάνει έναν μικρό κύκλο. Ήταν η αναγκαστική προσπάθεια να βρει τρόπο να συνεχίσει την πορεία της επειδή κάποιος άλλος αποφάσισε ότι η δική του ευκολία ήταν σημαντικότερη από τη δική της ασφάλεια.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία του προβλήματος. Ένας άνθρωπος που κινείται με αναπηρικό αμαξίδιο δεν έχει τις ίδιες επιλογές με έναν πεζό. Δεν μπορεί να ανέβει ένα κράσπεδο, να περάσει από ένα στενό σημείο ή να παρακάμψει εύκολα ένα εμπόδιο. Όταν μια ράμπα ή μια διάβαση αποκλείεται από ένα αυτοκίνητο, η εναλλακτική μπορεί να είναι να κατέβει στο οδόστρωμα και να κινηθεί ανάμεσα στα διερχόμενα οχήματα. Και τότε η αδιαφορία ενός οδηγού παύει να είναι απλώς αντικοινωνική συμπεριφορά. Μπορεί να γίνει πραγματικός κίνδυνος για τη σωματική ακεραιότητα ενός ανθρώπου.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικός είναι ένας προβληματισμός που εξέφρασε η συγκεκριμένη μητέρα. Αν, στην προσπάθειά της να περάσει με το αμαξίδιο από έναν χώρο που έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από ένα παράνομα σταθμευμένο όχημα, κατά λάθος προκαλέσει μια γρατζουνιά στο αυτοκίνητο, ποιος θα βρεθεί τελικά αντιμέτωπος με το πρόβλημα; Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος που προσπαθεί να περάσει με το παιδί του από έναν αποκλεισμένο δρόμο να φοβάται μήπως, στην προσπάθειά του να κινηθεί, προκαλέσει ζημιά στο αυτοκίνητο εκείνου που του έκλεισε τη διέλευση;
Η σκέψη και μόνο δείχνει πόσο στρεβλή μπορεί να γίνει η καθημερινότητα όταν ξεχνάμε ότι οι δημόσιοι χώροι ανήκουν σε όλους.
Οι διαβάσεις δεν είναι χώροι στάθμευσης. Οι ράμπες των πεζοδρομίων δεν είναι σημεία για προσωρινή στάση. Οι χώροι πρόσβασης για τα αναπηρικά αμαξίδια δεν είναι «βολικές γωνίες» όπου μπορεί κάποιος να αφήσει το αυτοκίνητό του επειδή δεν βρήκε άλλη θέση. Είναι υποδομές που δημιουργήθηκαν για να εξασφαλίσουν ότι άνθρωποι με κινητικές δυσκολίες θα μπορούν να κυκλοφορούν όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητα και με ασφάλεια.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε κάτι ακόμη: υπάρχουν άνθρωποι που μετακινούνται μόνοι τους με αναπηρικά αμαξίδια. Άνθρωποι που εργάζονται, ψωνίζουν, επισκέπτονται υπηρεσίες, συναντούν φίλους και συμμετέχουν στην κοινωνική ζωή της πόλης. Δεν περιμένουν από κανέναν να τους κάνει χάρη. Ζητούν το αυτονόητο: να μπορούν να κινηθούν στην πόλη τους χωρίς να αναγκάζονται κάθε λίγα μέτρα να αντιμετωπίζουν ένα καινούργιο εμπόδιο.
Το γεγονός ότι αυτές οι εικόνες παρατηρούνται εντονότερα τις ημέρες του πανηγυριού δεν σημαίνει ότι πρέπει να τις θεωρούμε φυσιολογικές. Αντιθέτως, ακριβώς επειδή γνωρίζουμε ότι αυτές τις ημέρες η πόλη δέχεται πολύ μεγαλύτερο αριθμό οχημάτων, χρειάζεται ακόμη περισσότερη προσοχή από όλους. Ο οδηγός που δεν βρίσκει θέση κοντά στον προορισμό του μπορεί να χρειαστεί να περπατήσει λίγο περισσότερο. Μπορεί να χρειαστεί να αφήσει το αυτοκίνητό του μερικά μέτρα πιο μακριά. Μπορεί να ταλαιπωρηθεί. Αυτό όμως είναι μια μικρή ταλαιπωρία μπροστά στην ταλαιπωρία και τον κίνδυνο που μπορεί να προκαλέσει σε έναν άνθρωπο με αναπηρία.
Το θέμα, τελικά, δεν είναι μόνο η στάθμευση. Είναι θέμα παιδείας, σεβασμού και συνύπαρξης.
Όλοι έχουμε βρεθεί στη θέση του οδηγού που ψάχνει απεγνωσμένα μια θέση στάθμευσης και δεν βρίσκει. Όλοι έχουμε εκνευριστεί, όλοι έχουμε βιαστεί, όλοι έχουμε σκεφτεί κάποια στιγμή «θα το αφήσω εδώ για λίγο». Εκεί ακριβώς, όμως, χρειάζεται να κάνουμε ένα βήμα πίσω και να αναρωτηθούμε: αν αφήσω το αυτοκίνητό μου εδώ, ποιον μπορεί να εμποδίσω; Ποιον μπορεί να αναγκάσω να κινηθεί στον δρόμο; Ποιον μπορεί να θέσω σε κίνδυνο;
