ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Τα πιο σημαντικά λείψανα της Μονής Ρίλα συνήθως είναι καλά κρυμμένα από τους επισκέπτες. Ανάμεσά τους υπάρχει μια εικόνα της Παναγίας, που θεωρείται θαυματουργή, και τα λείψανα του ιδρυτή της μονής, του Αγίου Ιωάννη της Ρίλα. Πριν από έναν αιώνα, το χέρι του αγίου ήταν εκτεθειμένο, βγαίνοντας από ένα στολισμένο φέρετρο, και οι πιστοί έρχονταν να το φιλήσουν. Όμως, μετά από μια περίπτωση όπου ένας φανατικός πιστός προσπάθησε να δαγκώσει κομμάτι από το λείψανο, οι μοναχοί αναγκάστηκαν να το τοποθετήσουν πίσω από γυαλί για προστασία. Μια ιστορία για τα λείψανα λέει πως οι άθεοι κομμουνιστές ηγέτες, ανήσυχοι από το πλήθος των προσκυνητών, προσπάθησαν να μεταφέρουν το σώμα του αγίου μακριά. Λόγω των προσευχών των μοναχών, το φορτηγό που τα μετέφερε πήρε φωτιά και αναγκάστηκαν να τα επιστρέψουν. Τώρα, το χέρι του Αγίου Ιωάννη της Ρίλα φυλάσσεται κάτω από γυάλινο κάλυμμα και βγαίνει μόνο σε μεγάλες εορτές. Τα κόκαλά του φυλάσσονται μέσα σε ασημένιο κουτί και μένουν κρυμμένα σε ένα συρτάρι, το...

Ο Άγιος Λεόντιος γεννήθηκε στη Ραδαούτη της Μολδαβίας τον 14ο αιώνα από ευσεβείς γονείς, οι οποίοι τον ανέθρεψαν ως πιστό Ορθόδοξο χριστιανό. Από μικρός αγαπούσε τις εκκλησιαστικές ακολουθίες και την προσευχή. Στα χρόνια 1359-1365, όταν ο Μπογκντάν Α', ο πρώτος ηγεμόνας της Μολδαβίας, ίδρυσε τη Μονή Μπογκδάνα στη Ραδαούτη, αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, ο Λεόντιος έγινε μοναχός σε αυτήν τη μονή. Όταν εκάρη μοναχός, πήρε το όνομα Λαυρέντιος (Λαυρέντιος). Αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας. Λάβρε κατόπιν την ευλογία να αποσυρθεί ως ερημίτης στα δάση της Ραδαούτης, στην κοιλάδα του Πούτνα, όπου υπήρχαν πολλοί έμπειροι μοναχοί που τον δίδαξαν να προοδεύει στη πνευματική ζωή. Με τον καιρό πολλοί μαθητές άρχισαν να μαζεύονται γύρω από το κελί του Λαυρέντιου ζητώντας του να τους καθοδηγήσει ως ηγούμενος της αυξανόμενης κοινότητας. Έτσι ίδρυσε μια μονή κοντά στη Ραδαούτη, που αργότερα ονομάστηκε Ερημητήριο Λαυρέντιου. Ένας από τους πολλούς μαθητές του ήταν ο Άγιος Δανιήλ ο Ησυχαστής (18 Δεκ.). Ο...

Ο Άγιος Μάρτυρας Ποτίτος γεννήθηκε στη Σαρδηνία και έζησε την εποχή του αυτοκράτορα Αντωνίνου Πίου (138-161). Όταν γνώρισε τη χριστιανική διδασκαλία, ο νεαρός Ποτίτος πίστεψε στον αληθινό Θεό και βαπτίστηκε σε ηλικία περίπου 13 ετών. Όταν ο πατέρας του, ο ειδωλολάτρης Ύλας, το έμαθε, λυπήθηκε πολύ και προσπάθησε με λόγια και απειλές να τον αποτρέψει από την πίστη του στον Χριστό. Όμως δεν τα κατάφερε. Τον κλείδωσε σε ένα δωμάτιο χωρίς τροφή και νερό. Την επόμενη μέρα, ο πατέρας του και ο Ποτίτος συζήτησαν για την αλήθεια της χριστιανικής πίστης και το ψέμα της ειδωλολατρίας. Ο πατέρας, συγκινημένος από την ακλόνητη πίστη του γιου του, πίστεψε και αυτός στον Υιό του Θεού και έγινε χριστιανός. Ο Ποτίτος ταξίδεψε στα βουνά της Ηπείρου, όπου είχε πολλές οράσεις και δοκιμασίες από τον διάβολο. Εκεί εμφανίστηκε σε αυτόν ένας άγγελος του Θεού που τον προειδοποίησε πως θα μαρτύριζε για την πίστη και τον συμβούλεψε να αποφεύγει την αμαρτία και τις πλάνες των δαιμόνων. Μια μέρα, ο διάβολος εμ...

O Mαυρίκιος γυμνός εγχρισθείς μέλι, Kρίνει μελισσών ηδύ τας τρώσεις μέλι. Ο Άγιος Μάρτυρας Μαυρίκιος βρήκε το τέλος του αφού τον άλειψαν με μέλι και τον δάγκωσαν οι μέλισσες. Πρόκειται για τον ίδιο Μάρτυρα Μαυρίκιο που τιμάται στις 27 Δεκεμβρίου, όπου δίνονται περισσότερες λεπτομέρειες. Η μόνη διαφορά είναι πως εκεί, το Συναξάριον της Κωνσταντινούπολης τον αποκαλεί Ιερομάρτυρα, ενώ εδώ απλώς Μάρτυρα. Ωστόσο, στη διήγηση του μαρτυρίου του στις 27 Δεκεμβρίου δεν αναφέρεται πουθενά ότι ήταν χειροτονημένος κληρικός, αλλά ότι υπηρετούσε ως στρατιώτης. Χρησιμοποιούνται τα ίδια ιαμβικά επιγράμματα και στις δύο περιπτώσεις.

Δόξαν λιπών γης και τα της γης ηδέα, Θανών μετέσχεν Oυρανού δόξης Πέτρος. Ο Όσιος Πέτρος, έζησε στα χρόνια των αυτοκρατόρων Κωνσταντίνου και Ειρήνης (780 μ.Χ.). Ο πατέρας του ονομαζόταν Κωνσταντίνος και ήταν Πατρίκιος και στρατηγός του βασιλιά. Έτσι ο Πέτρος είχε την ευχέρεια και σπούδασε φιλοσοφία και άλλες επιστήμες, στις καλύτερες σχολές. Έπειτα παντρεύτηκε, και μετά το θάνατο του πατέρα του, έγινε Δομέστικος των σχολών και Πατρίκιος. Τότε βασιλιάς, ήταν ο Νικηφόρος Α'. Σε κάποια όμως αποτυχημένη εκστρατεία κατά των Βουλγάρων, ο Πέτρος μαζί με άλλους 50 άρχοντες συνελήφθη. Κατόπιν λέγεται, ότι του παρουσιάστηκε ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής (βλέπε 26 Σεπτεμβρίου), τον ελευθέρωσε και τον συνόδεψε μέχρι την πατρίδα του. Αλλά ο Πέτρος καταφρόνησε τα του κόσμου, ανέβηκε στον Όλυμπο και έγινε μοναχός κοντά στον όσιο Ιωαννίκιο. Μετά 34 χρόνια, και όταν πέθανε ο άγιος γέροντάς του, επανήλθε στην Κωνσταντινούπολη (847 μ.Χ.). Εκεί, κοντά στο Ναό του Ευάνδρου που είχε κτίσει ο ίδιος, έκα...

Oυ σαρκί πεισθείς πριν θανείν Eύα Λέων, Ως πρώτος Aδάμ γυμνός ων ουκ ησχύνου. Ο Όσιος Λέων ήταν ασκητής, που ζούσε γυμνός λόγω αυστηρής ασκήσεως. Απεβίωσε ειρηνικά.

 Ξίφος πατάσσει χιλιανδρίας δύω, Σεπτών αθλητών ων μακράν δειλανδρία. Οι Άγιοι Δύο Χιλιάδες Μάρτυρες μαρτύρησαν δια ξίφους.

 Aριθμός ανδρών ηνθρακωμένων κύκλος, Tο πεντάκις γαρ πέντε, δήλον ως κύκλος. Οι Άγιοι Εικοσιπέντε Μάρτυρες οι εν Νικομηδεία μαρτύρησαν δια πυρός. Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στον Συναξαριστή του σημειώνει για το δίστιχο: «Aνάμεσα εις τους αριθμούς, δύω ονομάζονται κύκλοι, ο πέντε και ο έξ. Eπειδή καθώς ο κύκλος αρχίζει από το κέντρον και τελειόνοι πάλιν εις το αυτό κέντρον. Tοιουτοτρόπως και οι δύω αυτοί αριθμοί, εφ’ εαυτούς πολλαπλασιαζόμενοι, από τον αυτόν αριθμόν αρχινούν και εις τον αυτόν πάλιν τελειόνουν, τόσον εις τας δεκάδας, όσον και εις τας εκατοντάδας και χιλιάδας και μιλιόνια, και όρα πώς τούτο είναι αληθές. Λέγομεν γαρ, πέντε οι πέντε, εικοσιπέντε. Kαι πάλιν πέντε οι εικοσιπέντε, εκατόν εικοσιπέντε. Πέντε δε οι εκατόν εικοσιπέντε, γίνονται εξακόσιοι εικοσιπέντε, και καθεξής. Oμοίως και ο έξ έτζι προβαίνει, έξ γαρ οι έξ, τριανταέξ. Kαι πάλιν έξ οι τριανταέξ, διακόσια δεκαέξ, και καθεξής».

Ώφθης αληθώς Bασίλειος πράγματι, Ως βασιλεύσας των παθών των αλόγων. Ο όσιος αυτός καταγόταν από την Καππαδοκία και έζησε στα χρόνια του βασιλιά Κωνσταντίνου του Πορφυρογέννητου (901 - 959 μ.Χ.), γιου του Λέοντα του Φιλοσόφου και της Ζωής. Έκτισε τη Μονή του Βαθέος Ρύακος στη Βιθυνική κωμόπολη Τρίγλια και διακρινόταν όχι μόνο για την ευσέβεια αλλά και για την παιδεία και τον ζήλο να εξυπηρετεί την πίστη και την Εκκλησία. Έτσι, στη Μονή που ίδρυσε, υπήρξε και διδάσκαλος των προσερχόμενων ευσεβών νέων, από τους οποίους πολλοί αναδείχτηκαν στη διδασκαλία του λάου και την άριστη διοίκηση άλλων μοναστηριών. Η Μονή αυτή είναι επίσης γνωστή ως Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, ή απλώς Μονή του Σωτήρος. Σήμερα τα ερείπια της βρίσκονται κοντά στη σύγχρονη Τρίγλια της Τουρκίας. Αν και ο χώρος είναι ερειπωμένος, ορισμένα κτίρια χρησιμοποιούνται από τους ντόπιους ως καταφύγια για ζώα.

Ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Θαυματουργός είναι αγνωστος στους Συναξαριστές, αλλά γνωστός σαν μάρτυρας, που μαρτύρησε στην Κύπρο. Όταν κατά τον 12ο αιώνα μ.Χ. επέστρεφε από τους Αγίους Τόπους, εγκαταστάθηκε σε κάποια Μονή της Κύπρου μαζί με άλλους 300 προσκυνητές (Αλαμανοί). Αυτός όμως, μαζί με άλλους τρεις μοναχούς, θανατώθηκε από τον Σαβίνο, εξωμότη, διοικητή του νησιού, για την πίστη του στον Χριστό. Την πληροφορία αυτή μας τη δίδει ο Κωνστατίνος Σάθας. Όμως υπάρχει κι η άποψη, πως αυτή την εποχή δεν υπήρξε τέτοιος διοικητής στη Κύπρο. Μάλλον φαίνεται πως πρόκειται για δύο Κωνσταντίνους αγίους. Απ' αυτούς ο ένας πρέπει να έζησε την εποχή του Σαβίνου (3ος και 4ος αιώνας μ.Χ.) κι είναι ο μεγαλομάρτυρας κι ο άλλος όσιος από τους 300, που έζησε τον 12 αιώνα μ. Χ.

Βολαῖς ἀδελφοὺς οὐ διέσπων οἱ λίθοι, Ὡς εἰς ἕν, ἄμφω συμπεπηγότας λίθον. Πρώτῃ Ἰουλίοιο λίθοισιν Ἀνάργυροι ἤθλουν. Τα αδέρφια Κοσμάς και Δαμιανός, οι οποίοι έζησαν την εποχή που αυτοκράτορας των Ρωμαίων ήταν ο Καρίνος, ήταν γιατροί στο επάγγελμα και παρείχαν ιάσεις σε όλους όσους είχαν ανάγκη, και για αντάλλαγμα δεν έπαιρναν χρήματα, αλλά το μόνο πού ζητούσαν ήταν να πιστεύσουν στον Χριστό. Κάποιοι όμως καλοθελητές διέβαλαν τους αγίους στον αυτοκράτορα και του είπαν ότι οι θεραπείες και τα θαύματα που επιτελούσαν τα έκαναν με μαγικές τέχνες. Τότε οι Άγιοι Ανάργυροι επειδή δεν ήθελαν να πάνε άλλους αντί αυτών στον αυτοκράτορα, προσήλθαν μόνοι τους ενώπιον του και ο Καρίνος προσπάθησε να τους μεταπείσει να αρνηθούν τον Χριστό. Εκείνοι όμως όχι μόνο δεν αρνήθηκαν την πίστη τους, αλλά κατάφεραν να μεταπείσουν και να αλλάξουν και τον ίδιο τον αυτοκράτορα, αφού και ο ίδιος δέχτηκε τις θεραπευτικές τους ιάσεις. Συγκεκριμένα, όταν ο Καρίνος ανέκρινε τους Αγίους, μετατοπίστηκε η θέση του προσώπ...