ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Τα πολυσυζητημένα απομνημονεύματα του Τόμας Σνόου - Όταν ο Χάρος θέριζε τη Μακεδονία και τη Θράκη, 1913, από την εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 21 Απριλίου 1931  Η εφημερίδα ανέφερε: Τα πολυσυζητημένα απομνημονεύματα του Τόμας Σνόου Όταν ο Χάρος θέριζε τη Μακεδονία και τη Θράκη Οι καταστροφές στην Κάτω Τζουμαγιά - Η επίσημη έκθεση της δημογεροντίας Η ελληνική κωμόπολη βρίσκεται νότια του Σιδηροκάστρου, σε απόσταση περίπου μίας ώρας. Ούτε αυτή γλίτωσε από την καταστροφική μανία του βουλγαρικού στρατού που υποχωρούσε. Αντί να περιγράψω με δικά μου λόγια τις ωμότητες που διαπράχθηκαν στην Κάτω Τζουμαγιά, παραθέτω ολόκληρη την έκθεση που έστειλε η δημογεροντία της κωμόπολης στον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων. Στην έκθεση καταγράφονται βιαιότητες που εξακριβώθηκαν από αυτόπτες μάρτυρες. Η έκθεση έχει ως εξής: «Έχουμε την τιμή να γνωστοποιήσουμε στην εθνική αντιπροσωπεία ότι και εδώ, κατά τις τελευταίες ημέρες της οδυνηρής παρουσίας του βουλγαρικού στρατού στον τόπο μας, διαπράχθηκαν οι παρακά...

Μέρος Βουλγάρικων λαφύρων που εγκαταλείφθηκαν στο Σιδηρόκαστρο, 1913 Από την εφημερίδα ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ της 15.09.1913

Έλληνες Στρατιώτες αναπαύονται κοντά στο Σιδηρόκαστρο, 1913 Από το περιοδικό-εφημερίδα ΠΑΡΝΑΣΟΣ της 3 Νοεμβρίου 1913

Άποψη από δρόμο του Σιδηροκάστρου, 1913 Από την εφημερίδα ΑΣΤΡΑΠΗ της 22.12.1913

Ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου Νεόφυτος διηγούμενος το μαρτύριό του από τους Βουλγάρους από την εφημερίδα Η ΠΡΩΪΑ της 19.11.1925. Η εφημερίδα ανέφερε αναφέρθηκε επίσης και στον θάνατο του Μητροπολίτη Κωνσταντίνου του Μελενίκου : Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος Του ανταποκριτή μας Η διαπόμπευση, η σφαγή και ο απαγχονισμός ενός Ιεράρχη δεν αποτελούν γεγονότα άγνωστα, όχι μόνο εξαιτίας της μακραίωνης σκλαβιάς του Ελληνισμού, αλλά ακόμη και στα τελευταία χρόνια των βουλγαρικών επιδρομών στις ελληνικές περιοχές. Όσο όμως και αν τέτοια γεγονότα δεν είναι πρωτόγνωρα, δεν παύουν να συγκινούν βαθιά και να προκαλούν ρίγη ακόμη και στον πιο ψύχραιμο και ατάραχο παρατηρητή, όταν γίνεται η αφήγηση ενός τέτοιου μαρτυρίου. Γι’ αυτό, όταν ο Μητροπολίτης Νεόφυτος θέλησε να δώσει μια εικόνα της σκληρότητας και της βαρβαρότητας εκείνων που σήμερα διαμαρτύρονται για τη σφαγή μερικών κοτόπουλων, άρχισε να αφηγείται τη δολοφονία του προκατόχου του, Μητροπολίτη Κωνσταντίνου του Μελενίκου. Όλοι έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή ...

Κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου, η πόλη των Σερρών βίωσε μια από τις πιο τραγικές στιγμές της ιστορίας της, όπως καταγράφηκε και από έναν ακόμη ξένο δημοσιογράφο τον R. Larco, απεσταλμένο της εφημερίδας Corriere de la Sera. Τα γεγονότα που περιγράφονται στην ανταπόκρισή του αποκαλύπτουν τη βία και την καταστροφή που υπέστη η πόλη από τις βουλγαρικές δυνάμεις στην εφημερίδας στις 18 Ιουλίου 1913.  Corriere de la Sera «... Οι Βούλγαροι διέτρεχαν τας οδούς φέροντες μεθ' εαυτών δοχεία βενζίνης και πετρελαίου βρέχοντες και ραντίζοντες τας οικίας έθετον ακολούθως πυρ. Αυτός ο αρχηγός της χωροφυλακής εθεάθη περιφερόμενος ανά την πόλιν και μεταδίδων το πυρ. Αι Σέρραι ήσαν πλουσία πόλις, έχουσα 30 χιλιάδες κατοίκων. Τώρα είναι σωρός ερειπίων». Ήταν η δεύτερη συνεχόμενη αναφορά της εφημερίδας μετά από αυτήν της 17 Ιουλίου 1913 για τις σφαγές στο Σιδηρόκαστρο. Πηγή https://archivio.corriere.it

Για δεύτερη χρονιά ο Γυμναστικός Σύλλογος Σερρών διοργάνωσε εκδρομή στο Σιδηρόκαστρο, την 1 Ιουλίου 1915, προκειμένου να τιμηθούν οι νεκροί της μάχης του Δεμίρ Ισσάρ, αλλά και η απελευθέρωση της περιοχής. Τετρακόσιοι εκδρομείς, μεταξύ των οποίων και οι Σερραίοι πρόσκοποι, ξεκίνησαν στις 7 το πρωί από τον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης των Σερρών υπό τους ήχους της φιλαρμονικής και τις ζητωκραυγές πολλών συμπολιτών τους.  Στο σταθμό του Δεμίρ Ισσάρ τη σημαιοστόλιστη αμαξοστοιχία με τους Σερραίους επισκέπτες περίμεναν εκδρομείς από το Σιδηρόκαστρο και την Τζουμαγιά με σημαίες και λάβαρα. Ανάμεσα στ’ άλλα ξεχωριστή θέση είχε το ολόχρυσο βυζαντινό λάβαρο του «ομίλου Ευελπίδων Μελενίκου», το οποίο είχε κεντηθεί στην Αθήνα από τη διευθύντρια του εργοστασίου εργοχείρων «Η πρόοδος», κ. Τσίλλερ, και υπό την επιμέλεια του νομισματολόγου Σβορώνου κατά την υπόδειξη του βασιλιά, με φιλοδοξία ν’ αποτελούσε πρότυπο για τη δημιουργία βυζαντινών λαβάρων και στα υπόλοιπα μακεδονικά σωματεία. Σ’...

  Σιδηρόκαστρο 1 Ιουλίου 1913. Ο Συνταγματάρχης Βασίτς μας ενημέρωσε ότι, στη Χατζή Μπελή, όπου βρίσκεται το Στρατηγείο, κάποιοι συνάδελφοι αξιωματικοί συνάντησαν σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από τη Ραδοβίστα έναν ανθυπίλαρχο, τον Σέρι, που είχε υποστεί σοβαρούς τραυματισμούς: είχαν εξορύξει τους οφθαλμούς του, είχαν κόψει τα αυτιά του και γενικά παρουσίαζε οικτρή εικόνα. Ο ανθυπίλαρχος ήταν ακόμα ζωντανός και ενημέρωσε τους συναδέλφους του ότι Βούλγαροι στρατιώτες με υποξιωματικούς τον συνέλαβαν όταν απομονώθηκε και τον βασάνισαν φρικτά. Ο τραυματισμένος ανθυπίλαρχος ικέτευσε τους συναδέλφους του να τον σκοτώσουν για να απαλλαγεί από τους φρικτούς πόνους του. Οι συνάδελφοί του, αντιλαμβανόμενοι την τραγικότητα της κατάστασής του, του έδωσαν ένα περίστροφο με το οποίο αυτοκτόνησε ενώπιόν τους. Αυτή η διήγηση δείχνει τη σκληρότητα και τις φρικαλεότητες του πολέμου, καθώς και τις οριακές αποφάσεις που πρέπει να παίρνουν οι στρατιώτες σε τέτοιες τραγικές συνθήκες. Ο Συνταγματάρχης Βασ...

Το βράδυ της 25ης Ιουνίου 1913, στις 9 το βράδυ. ο Μητροπολίτης Μελενίκου και Σιδηροκάστρου, Κωνσταντίνος Ασημιάδης, και ο Σιδηροκαστρινός πρόκριτος Θωμάς Παπαχαριζάνος απομακρύνθηκαν δια της βίας από το επισκοπικό μέγαρο από τους Βουλγάρους αξιωματικούς. Τον οδήγησαν σε μία μικρή πλατεία, έξω από την πόλη την εποχή εκείνη, που λέγονταν Καρά Αγάνη (Πλατεία Πολυζωΐδη), πλησίον του χειμάρρου της Μαϊμούδας. Εκεί υπήρχε λάκκος καιόμενης ασβέστου, η οποία χρησιμοποιούνταν για το κτίσιμο της Βουλγαρικής σχολής, όπου στεγάζονταν μέχρι πρότινος επί των ημερών μας, το Κέντρο της Παιδικής Μέριμνας. Ο Ιεράρχης με λακτίσματα και τρυπήματα από τις ξιφολόγχες βάδιζε προς τον τόπο του μαρτυρίου. Το Μητροπολίτη, ο οποίος σφάδαζε από τους πόνους, μετά τα δύο πρώτα πλήγματα, τον λόγχισαν όλοι οι στρατιώτες, ο ένας μετά τον άλλον στα πλευρά και στο κεφάλι. Κατόπιν τον ποδοπατούσαν υβρίζοντας και τον ξερίζωσαν τις τρίχες από το κεφάλι και το πηγούνι. Ακολούθως εσκύλευσαν τον νεκρόν, αφαιρέσαντες τα ελάχισ...

Στις 22 Ιουνίου 1913, κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου, το επιτελείο της 11ης Βουλγαρικής στρατιάς εκτίμησε ότι η πόλη του Σιδηροκάστρου δεν ήταν πλέον ασφαλής για να διατηρήσει τη βάση του εκεί. Ως αποτέλεσμα, στις 5 το πρωί, το επιτελείο αποφάσισε να αναχωρήσει από το Σιδηρόκαστρο και να μετακινηθεί στο Πετρίτσι της Βουλγαρίας. 

Ο Νομός Σερρών στο βιβλίο γεωγραφίας της Γ΄ τάξεως των Ελληνικών Σχολείων. 1913 Από το βιβλίο "Γεωγραφία προς χρήσιν των μαθητών της Γ΄ τάξεως των Ελληνικών Σχολείων". 1913 (Όλο το βιβλίο)

Στρατόπεδο εκστρατείας στο Σιδηρόκαστρο, 27 Ιουνίου 1913. Φωτογραφία  Ρωμαΐδης-Zeitz (Μουσείο Μπενάκη)

Οι αρχές και οι προύχοντες του Δεμίρ Ισσάρ (Σιδηρόκαστρο), 1913. Επεξεργασμένη φωτογραφία. Οι αρχές και οι προύχοντες του Δεμίρ Ισσάρ (Σιδηρόκαστρο), 1913 Στις 29 Ιουνίου/12 Ιουλίου 1913 ο υπουργός Εσωτερικών, Ρέπουλης, επισκέφθηκε το Σιδηρόκαστρο για να επιθεωρήσει τις εγκαταστάσεις των προσφύγων, τις οποίες βρήκε πλήρεις και τέλειες. Κατά την ολιγόωρη διαμονή του στην πόλη φιλοξενήθηκε στην οικία του υποδιοικητή Σταματίου.

Η απελευθέρωση του "Δεμιρ Χισάρ", 1913.  Από το βιβλίο "Από το στρατόπεδον: η εποποιϊα του ελληνοβουλγαρικού πολέμου εκ του ημερολογίου του πρεσβ. Δ. Καλλίμαχου" του 1913 Από το βιβλίο "Από το στρατόπεδον: η εποποιϊα του ελληνοβουλγαρικού πολέμου εκ του ημερολογίου του πρεσβ. Δ. Καλλίμαχου", 1913

Η Σφαγή του Δεμίρ-Ισσάρ Από το βιβλίο " Αι βουλγαρικαί θηριωδίαι και η καταστροφή των Σερρών", Κόκκινος, Διονύσιος Α.,Εν Αθήναις : Εκδοτ. Οίκος Γεωργίου Δ. Φέξη, 1914. Αι βουλγαρικαί θηριωδίαι και η καταστροφή των Σερρών, Κόκκινος, Διονύσιος Α.,Εν Αθήναις : Εκδοτ. Οίκος Γεωργίου Δ. Φέξη, 1914.