ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Τα πολυσυζητημένα απομνημονεύματα του Τόμας Σνόου - Όταν ο Χάρος θέριζε τη Μακεδονία και τη Θράκη, 1913, από την εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 21 Απριλίου 1931  Η εφημερίδα ανέφερε: Τα πολυσυζητημένα απομνημονεύματα του Τόμας Σνόου Όταν ο Χάρος θέριζε τη Μακεδονία και τη Θράκη Οι καταστροφές στην Κάτω Τζουμαγιά - Η επίσημη έκθεση της δημογεροντίας Η ελληνική κωμόπολη βρίσκεται νότια του Σιδηροκάστρου, σε απόσταση περίπου μίας ώρας. Ούτε αυτή γλίτωσε από την καταστροφική μανία του βουλγαρικού στρατού που υποχωρούσε. Αντί να περιγράψω με δικά μου λόγια τις ωμότητες που διαπράχθηκαν στην Κάτω Τζουμαγιά, παραθέτω ολόκληρη την έκθεση που έστειλε η δημογεροντία της κωμόπολης στον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων. Στην έκθεση καταγράφονται βιαιότητες που εξακριβώθηκαν από αυτόπτες μάρτυρες. Η έκθεση έχει ως εξής: «Έχουμε την τιμή να γνωστοποιήσουμε στην εθνική αντιπροσωπεία ότι και εδώ, κατά τις τελευταίες ημέρες της οδυνηρής παρουσίας του βουλγαρικού στρατού στον τόπο μας, διαπράχθηκαν οι παρακά...

  Στις 24 Ιουνίου 1913 το ελληνικό Στρατηγείο εγκαταστάθηκε στον ΣΣ Δοϊράνης. Η κατάληψη της πόλης ήταν μεγάλη νίκη για τους Έλληνες. Κατέλαβαν τον τόπο όπου ο αντίπαλος είχε αποθήκες εφοδιασμού. Περιήλθαν στα χέρια των Ελλήνων εφόδια, τρόφιμα και πολεμικό υλικό. Μετά την επιτυχία στη Δοϊράνη το Γενικό Στρατηγείο έδωσε εντολή στις ελληνικές Μεραρχίες του κέντρου και του αριστερού τμήματος του μετώπου να κατευθυνθούν προς την κοιλάδα του Στρυμόνα.  Ένας άλλος στόχος που έπρεπε να επιτευχθεί ήταν η διάβαση δια του όρους Κερκίνη (Μπέλες). Η 2η ξεκίνησε από το Κεντρικό και έφθασε στις νότιες πλαγιές του Μπέλες, όπου και διανυκτέρευσε, ενώ στην κορυφή 1062 διανυκτέρευσε η 4η. Η 3η και η 5η βάδισαν παράλληλα προς τον άξονα Δοϊράνης – Στρώμνιτσας και καθηλώθηκαν, διότι η πρώτη δέχθηκε εχθρικά πυρά, η δε 10η βρίσκοντας ελεύθερο πεδίο μπροστά της προχώρησε. Η 24" ελληνική ημιλαρχία ιππικού κινήθηκε προς το Μπούτκοβο (Κερκίνη) και συναντήθηκε με την Ταξιαρχία ιππικού. Σήμερα η 24" Τεθω...

Στις 24 Ιουνίου του 1913, τα Σέρρας βρέθηκαν στο επίκεντρο έντονων συγκρούσεων κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Οι πυκνοί πυροβολισμοί από τις βόρειες πλαγιές της πόλης έδειχναν την παρουσία Βουλγαρικών δυνάμεων, οι οποίες προσπαθούσαν να καταλάβουν την πόλη. Ωστόσο, από τις 24 έως τις 27 Ιουνίου, η πολιτοφυλακή των Σερρών κατάφερε να ανακόψει με επιτυχία τις επανειλημμένες απόπειρες των Βουλγαρικών στρατευμάτων και κομιτατζήδων να εισέλθουν στην πόλη. Η αφοσίωση και η γενναιότητα των πολιτοφυλάκων ήταν καθοριστικής σημασίας για την άμυνα της πόλης σε αυτή την κρίσιμη στιγμή. Η νυξ της 23ης Ιουνίου ήτο τραγική. Το μεσονύκτιον ακριβώς δι’ενός συνθηματικού πυροβολισμού ήρχισαν να εκκενώνουν την πόλιν. Κάρρα, βωδάμαξες και παν μεταφορικόν μέσον εχρησιμοποιήθη διά την εσπευσμένην φυγή των. Η προ[ς] το Νευροκόπιον και Βροντού δημοσία οδός εβούιζεν από των κρότων των πυροβόλων και μεταφορικών μέσων και εξημέρωσεν η 24η  Ιουνίου, με κενήν την πόλιν από το Βουλγαρικό άγος.  - ...

Το απόσπασμα από το ημερολόγιο του Μητροπολίτη Σερρών Αποστόλου περιγράφει την κατάσταση στις Σέρρες στις 24 Ιουνίου 1913, κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου. Η καταγραφή δίνει μια ζωντανή εικόνα της έντασης και των προετοιμασιών για άμυνα ενάντια στους Βούλγαρους. Ας αναλύσουμε τα γεγονότα και τις λεπτομέρειες του κειμένου: Έναρξη πυροβολισμών: Το πρωί της 24ης Ιουνίου, ακούστηκαν πολλοί πυροβολισμοί πάνω από την πόλη των Σερρών, προκαλώντας ανησυχία και κινητικότητα. Καταφυγή στη Μητρόπολη: Οι κάτοικοι κατέφυγαν στη Μητρόπολη, τον καθεδρικό ναό της πόλης, που έγινε κέντρο συντονισμού και άμυνας. Σχηματισμός επιτροπών: Δημιουργήθηκαν διάφορες επιτροπές για τον εξοπλισμό όσων μπορούσαν να φέρουν όπλα, τη μεταφορά φυσιγγίων και την οργάνωση της σίτισης και υδροδότησης των μαχομένων. Πολεμοφόδια: Ευτυχώς, οι Βούλγαροι είχαν αφήσει πίσω τους πολλά πολεμοφόδια σε αποθήκες και τζαμιά, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την άμυνα. Ο Αγιάχ Βέης: Ο στρατιωτικός Αγιάχ Βέης εργάστηκε με ζ...