Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης: Ιστορία, αρχιτεκτονική και ψηφιδωτός διάκοσμος
Γενικά στοιχεία Η Αγία Σοφία Θεσσαλονίκης (Ἁγία Σοφία) είναι ορθόδοξος χριστιανικός ναός με τρία κλίτη και τρούλο, αφιερωμένος στην Αγία Σοφία, δηλαδή στη Θεία Σοφία. Βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, στην ομώνυμη πλατεία, και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της βυζαντινής αρχιτεκτονικής στην Ελλάδα. Η κατασκευή της χρονολογείται μεταξύ του 690 και του 730 μ.Χ., ενώ η πρώτη γνωστή γραπτή αναφορά στον ναό βρίσκεται σε επιστολή του Θεόδωρου του Στουδίτη, το 795. Η Αγία Σοφία είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή συνδυάζει χαρακτηριστικά της τρίκλιτης βασιλικής με στοιχεία του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο, αποτελώντας σπάνιο δείγμα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής της περιόδου της Εικονομαχίας. Ο ναός υπάγεται στη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, η οποία συνδέεται εκκλησιαστικά με την Εκκλησία της Ελλάδος και το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Η ιστορία του περιλαμβάνει τη βυζαντινή περίοδο, τη λατινική κυριαρχία μετά την Τέταρτη Σταυροφορία, την οθωμανική ...

