Ο ανταποκριτής της εφημερίδας Εμπρός σε άρθρο του αναφέρθηκε σχετικά με την κατάσταση στη Μακεδονία, 31 Μαρτίου 1903
Θα έχετε μάθει, ελπίζω, για τη φρικτή δολοφονία του Έλληνα Αζά (πρόκριτος / στην Κρητική διάλεκτο), του χωριού Σάβγιακο (σήμερα Βαμβακόφυτο) της περιφέρειας Μελενίκου, Αγγέλου Λιόντα, αδελφού του επίσης πρόσφατα δολοφονημένου από τους Βούλγαρους, Γεωργίου Λιόντα. Αυτός ο γνήσιος και ενθουσιώδης πατριώτης δολοφονήθηκε επειδή κατήγγειλε στις αρχές ότι οι ληστές της βουλγαρικής επιτροπής απαίτησαν από την κοινότητα του χωριού Σάβγιακο να διορίσει έναν κοινό μουχτάρη αντί για δύο, όπως είχε συνήθως, επειδή αυτό εξυπηρετούσε τους βουλγαρικούς σκοπούς.
Ήδη οι ληστοσυμμορίες δρουν ανοιχτά. Επίσημες πληροφορίες επιβεβαιώνουν ότι η κατάσταση οξύνεται και χειροτερεύει δραματικά. Οι συμμορίες αυξάνονται και πληθαίνουν, ενώ η αδιανόητη αδιαφορία των τουρκικών αρχών και οι αποτυχίες των τουρκικών αποσπασμάτων έχουν αποθρασύνει τις συμμορίες και έχουν ενισχύσει το ηθικό των Βουλγάρων, ώστε περιφέρονται πλέον ανοιχτά στα βουλγαρόφωνα χωριά, είτε σχισματικά είτε ορθόδοξα, φτάνοντας μέχρι και τα προάστια των Σερρών, μοιράζοντας όπλα, εισπράττοντας συνδρομές υπέρ της επιτροπής και προετοιμάζοντας τον λαό για εξέγερση.
Για να εξαπατήσουν, διακηρύσσουν ότι αυτό το κίνημα υποστηρίζεται και από τη Ρωσία.
Για να μην βρίσκουν αντίσταση, οι περισσότεροι Βούλγαροι ληστές δεν απαιτούν από τις ορθόδοξες κοινότητες να ενταχθούν στο σχίσμα, αλλά αρκούνται να παίρνουν με τη βία την υπόσχεση ότι θα συμμετάσχουν στην εξέγερση. Και επειδή αμφιβάλλουν για την ειλικρίνεια της υπόσχεσης, τους ορκίζουν ότι θα συμμετάσχουν και ότι θα πληρώνουν συνδρομή στην επιτροπή ανάλογα με την περιουσία τους, ενώ οι πολύ φτωχοί πληρώνουν τρία γρόσια τον μήνα.
Στην περιοχή της κωμόπολης Βροντού διαμένουν 80 ληστές. Αυτοί για καιρό ζούσαν μέσα στο χωριό, βρίσκοντας καταφύγιο. Αφού έγιναν πολλές διαμαρτυρίες, ο στρατιωτικός διοικητής έστειλε ένα αδύναμο απόσπασμα 170 ανδρών, το οποίο ενήργησε τόσο ανεπαρκώς, ώστε όλοι οι ληστές διέφυγαν. Αλλά δεν σταμάτησε εκεί. Οι ληστές, αποθρασυνόμενοι, σχεδίαζαν να επιτεθούν αιφνιδιαστικά και να εξοντώσουν το τουρκικό απόσπασμα και τους προκρίτους. Ευτυχώς, ο διοικητής, είτε το έμαθε είτε το υποπτεύθηκε, έστειλε ενισχύσεις.
Σε ελάχιστο χρονικό διάστημα διαπράχθηκαν αναρίθμητα εγκλήματα. Ο Βούλγαρος ληστής Αλέξης συνέλαβε έξω από τα Πετριτσά δύο Ελληνοβλάχους και πήρε ως λύτρα 80 λίρες. Τώρα συνέλαβε άλλους δύο, που ακόμα κρατά. Ο ίδιος δολοφόνησε δύο Τούρκους κοντά στο χωριό Χαντζή Μπελίκ (σήμερα Βυρώνεια) και κατέστρεψε 15 τηλεγραφικούς στύλους μεταξύ Πετριτσίου και Δεμίρ Ισσάρ (σήμερα Σιδηρόκαστρο).
Στην περιοχή μεταξύ Μελενίκου και Άνω Τσουμαγιάς (σήμερα στην Βουλγαρία), δύο βοσκοί αιγοπροβάτων δολοφονήθηκαν από Βούλγαρους.
Στο χωριό Τοπόλιανη (σήμερα Χρυσό) της επαρχίας Σερρών, ένας ιερέας σφαγιάστηκε και ληστεύθηκε.
Στο χωριό Γόρνιτσα της περιφέρειας Ζίχνης, δολοφονήθηκε ο Έλληνας μουχτάρης.
Κανείς από τους ενόχους αυτών των εγκλημάτων δεν συνελήφθη, ούτε έγινε σοβαρή προσπάθεια. Ακόμα κι αν κάποιος από αυτούς συλληφθεί, είναι ήδη βέβαιος ότι δεν θα τιμωρηθεί.
Για τη φιλοξενία Βουλγάρων ληστών και τον φόνο δύο χωροφυλάκων, είχαν συλληφθεί οι πρόκριτοι του χωριού Βροντού, στα σπίτια των οποίων βεβαιωμένα κρύβονταν οι ληστές. Αλλά, παραδόξως, αυτοί αφέθηκαν ελεύθεροι μετά από δύο ημέρες.
Λέγεται ότι η αιτία αυτής της επιείκειας είναι οι διαταγές της Πύλης, που εσφαλμένα πιστεύει ότι έτσι μπορεί να αποκαταστήσει την τάξη.
Οι Έλληνες ομογενείς, μπροστά σε αυτή τη σοβαρή κατάσταση που τους έχει φέρει σε απόγνωση, εγκαταλείπουν τα χωριά τους και μεταβαίνουν στις πόλεις για να σωθούν, αφού δεν δέχονται να υποκύψουν στις ταπεινωτικές απαιτήσεις μιας συμμορίας κακοποιών.
Τι θα γίνει; Κανείς δεν γνωρίζει. Όμως η αταξία αυξάνεται μαζί με την παθητικότητα της Πύλης απέναντι στη βουλγαρική θρασύτητα. Πιστεύει πράγματι η Τουρκία ότι θα καταστείλει την εξέγερση των Βουλγάρων με την ανοχή της; Κάνει μεγάλο λάθος.
Παρά τις εξαγγελίες περί μεταρρυθμίσεων, οι βουλγαρικές ληστοσυμμορίες συνεχίζουν τη δράση τους. Μια σοβαρή εξέγερση προετοιμάζεται.
Αν δεν ληφθούν άμεσα και αποφασιστικά μέτρα για την ειλικρινή καταδίωξη των βουλγαρικών συμμοριών, σύντομα θα βρεθούμε μπροστά σε επανάσταση.
