Άγιος Ιούστος της Τεργέστης, 2 Νοεμβρίου
Ο Άγιος Ιούστος ήταν πολίτης της Τεργέστης στην Ιταλία, γνωστός για τα αγαθά του έργα και τη φιλανθρωπία του. Όταν οι συμπολίτες του τον κατηγόρησαν ότι ήταν Χριστιανός, δικάστηκε σύμφωνα με το ρωμαϊκό δίκαιο. Επειδή αρνήθηκε να θυσιάσει στους ρωμαϊκούς θεούς, κρίθηκε ένοχος για ιεροσυλία και καταδικάστηκε σε θάνατο διά πνιγμού. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ρίχτηκε από μια μικρή βάρκα στον Κόλπο της Τεργέστης, κοντά στο σημερινό προαύλιο του Sant’Andrea.
Τη νύχτα του θανάτου του Ιούστου, ο πρεσβύτερος Σεβαστιανός είδε σε όνειρο ότι το σώμα του Ιούστου είχε ξεβραστεί στην ακτή, παρά τα βάρη που είχαν τοποθετηθεί για να το κρατήσουν κάτω. Ο Σεβαστιανός συγκέντρωσε τους πιστούς και ξεκίνησαν να αναζητήσουν το σώμα, το οποίο βρέθηκε στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται Riva Grumula. Ο Ιούστος θάφτηκε τότε όχι μακριά από την ακτή όπου βρέθηκε. Στα ύστερα αρχαία χρόνια, η περιοχή κοντά στην Piazza Hortis στην Τεργέστη ήταν νεκροταφείο, και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ότι η πρώην Βασιλική των Αγίων Μαρτύρων στη γωνία των οδών Via Ciamician και Via Duca d’Aosta χτίστηκε πάνω στον τάφο του Ιούστου.
Στον Μεσαίωνα, το σώμα του Ιούστου μεταφέρθηκε σε ένα παρεκκλήσι δίπλα στην Εκκλησία της Παναγίας (σημερινός Καθεδρικός Ναός), που μαρτυρείται από τον 6ο αιώνα. Όταν, τον 10ο–11ο αιώνα, το παρεκκλήσι ενώθηκε με την εκκλησία, ο καθεδρικός ναός, αν και αφιερωμένος στην Παναγία, έγινε γνωστός ως Καθεδρικός Ναός του Αγίου Ιούστου.
Οι πρώτες απεικονίσεις του Αγίου περιορίζονται κυρίως στην Τεργέστη, και ιδιαίτερα στον καθεδρικό ναό. Αυτές είναι: η μετάξινη εικόνα στο θησαυροφυλάκιο του καθεδρικού, το μωσαϊκό του 12ου αιώνα στην αριστερή αψίδα όπου ο Ιούστος εμφανίζεται μαζί με τον Άγιο Σέρβουλο, το ρωμανικό άγαλμα στον καμπαναριό, μια σειρά από τοιχογραφίες που ανακαλύφθηκαν στον καθεδρικό το 1959, και το μικρογραφικό στον 14ο–15ο αιώνα βρεβάριο του Κεφαλαίου του Καθεδρικού Ναού της Τεργέστης.
