Ο χαζός του χωριού - Κοινωνικό συσσίτιο, S5E2
Το κοινωνικό συσσίτιο: Μια πράξη αλληλεγγύης που δεν πρέπει να μας κάνει να αισθανόμαστε περήφανοι
Κάθε μέρα, σε δεκάδες πόλεις της Ελλάδας, εθελοντές, δήμοι, εκκλησίες και κοινωνικές δομές προσφέρουν ένα ζεστό πιάτο φαγητό σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Το κοινωνικό συσσίτιο αποτελεί ίσως την πιο ανθρώπινη έκφραση αλληλεγγύης. Είναι μια πράξη προσφοράς, αξιοπρέπειας και αγάπης προς τον συνάνθρωπο.
Κι όμως, όσο επιτυχημένο κι αν είναι ένα κοινωνικό συσσίτιο, όσο καλά κι αν οργανώνεται, όσο περισσότεροι άνθρωποι εξυπηρετούνται καθημερινά, τόσο πιο έντονα αναδεικνύει μια σκληρή αλήθεια: ότι ως κοινωνία έχουμε αποτύχει να εξασφαλίσουμε τα αυτονόητα.
Δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία το γεγονός ότι εκατοντάδες ή χιλιάδες συμπολίτες μας εξαρτώνται από ένα δωρεάν γεύμα για να επιβιώσουν. Δεν είναι δείγμα προόδου όταν εργαζόμενοι, συνταξιούχοι, άνεργοι και οικογένειες με παιδιά αναγκάζονται να περιμένουν στην ουρά για ένα πιάτο φαγητό. Αντίθετα, είναι μια υπενθύμιση ότι η φτώχεια, η ακρίβεια και οι κοινωνικές ανισότητες εξακολουθούν να πληγώνουν τη χώρα.
Η πραγματική επιτυχία δεν είναι να γεμίζουν καθημερινά οι αίθουσες των συσσιτίων. Η πραγματική επιτυχία θα ήταν να μειώνεται συνεχώς η ανάγκη ύπαρξής τους. Να υπάρχουν λιγότεροι άνθρωποι που χρειάζονται αυτή τη βοήθεια, επειδή έχουν εργασία με αξιοπρεπή αμοιβή, κοινωνική προστασία και τη δυνατότητα να καλύπτουν μόνοι τους τις βασικές τους ανάγκες.
Αυτό, φυσικά, δεν μειώνει στο ελάχιστο την αξία όσων υπηρετούν τα κοινωνικά συσσίτια. Οι εθελοντές και οι εργαζόμενοι δεν προσφέρουν απλώς φαγητό· προσφέρουν ελπίδα, ανθρώπινη επαφή και αξιοπρέπεια σε ανθρώπους που συχνά αισθάνονται αόρατοι. Η προσφορά τους αξίζει τον απόλυτο σεβασμό και την ευγνωμοσύνη όλων μας.
Ωστόσο, η ύπαρξη και η επιτυχία αυτών των δομών δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την αδυναμία του κράτους και της κοινωνίας να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αιτίες της φτώχειας. Η αλληλεγγύη είναι απαραίτητη, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δικαιοσύνη. Η φιλανθρωπία ανακουφίζει το πρόβλημα· δεν το λύνει.
Το κοινωνικό συσσίτιο είναι μια αναγκαία ανάσα για όσους δοκιμάζονται. Δεν είναι όμως ο στόχος μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας. Ο στόχος πρέπει να είναι μια κοινωνία όπου κανείς δεν θα χρειάζεται να στηρίζεται σε αυτό για να εξασφαλίσει το καθημερινό του γεύμα.
Μέχρι να φτάσουμε εκεί, κάθε πιάτο που προσφέρεται θα αποτελεί ταυτόχρονα μια πράξη ανθρωπιάς και μια σιωπηλή υπενθύμιση ότι έχουμε ακόμη πολύ δρόμο να διανύσουμε.
