Η Σιντική δεν χρωστά τον τουρισμό της σε καμία ταινία
Στο περιοδικό μας θέσαμε φέτος το καλοκαίρι ένα συγκεκριμένο ερώτημα:
«Βρήκατε αυτό το καλοκαίρι κάποιον τουρίστα που ήρθε στη Σιντική επειδή είδε κάποια ταινία στον κινηματογράφο της χώρας του;»
Η απάντηση ήταν αυτή που, λίγο-πολύ, περιμέναμε: δεν υπήρξε ούτε μία περίπτωση επισκέπτη που να μας αναφέρθηκε ότι ήρθε στη Σιντική επειδή είδε στον κινηματογράφο της χώρας του κάποια ταινία για την Ελλάδα.
Δεν είναι έκπληξη. Είναι απλώς η επιβεβαίωση μιας πραγματικότητας που γνωρίζουμε εδώ και χρόνια.
Ο τουρισμός της Σιντικής έχει άλλες ρίζες
Η Σιντική δεν είναι ένας τόπος που απέκτησε τουριστική κίνηση επειδή κάποια ταινία έκανε γνωστή την Ελλάδα στο εξωτερικό.
Οι επισκέπτες που φτάνουν στην περιοχή μας έρχονται για πολλούς και διαφορετικούς λόγους: για τη λίμνη Κερκίνη και τη φύση, για τα βουνά, για την ιστορία και τα μνημεία, για τις δραστηριότητες, για τη γαστρονομία, για την ηρεμία, για την αυθεντικότητα του τόπου, αλλά και επειδή η περιοχή βρίσκεται σε μια ιδιαίτερη γεωγραφική θέση και αποτελεί προορισμό για ανθρώπους που θέλουν να γνωρίσουν τη βόρεια Ελλάδα.
Αυτοί είναι οι πραγματικοί λόγοι που δημιουργούν τουρισμό στη Σιντική.
Και αυτό δεν χρειάζεται ούτε υπερβολή ούτε κάποιο κινηματογραφικό αφήγημα για να αποδειχθεί.
Η έρευνα μας έδωσε την απάντηση
Αν πράγματι ο κινηματογράφος αποτελούσε σημαντικό παράγοντα που έφερνε τουρίστες στη Σιντική, θα περιμέναμε τουλάχιστον κάποιος από τους ανθρώπους που συναντήσαμε να μας πει:
«Ήρθε επειδή είδε εκείνη την ταινία».
Δεν το ακούσαμε.
Και αυτό έχει σημασία.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι καμία ταινία που γυρίστηκε ή αναφέρεται στην Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει ποτέ την τουριστική εικόνα της χώρας. Αυτό θα ήταν αυθαίρετο.
Λέμε κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: μέχρι σήμερα, από την εμπειρία και την εικόνα που έχουμε από τον τόπο μας, δεν βλέπουμε τον τουρισμό της Σιντικής να προέρχεται από τέτοιου είδους κινηματογραφική προβολή.
Και επομένως δεν υπάρχει κανένας λόγος να παρουσιάζεται ο κινηματογράφος ως παράγοντας από τον οποίο εξαρτάται η τουριστική ανάπτυξη της περιοχής μας.
Δεν έχουμε υποχρέωση σε κανέναν σκηνοθέτη
Κάπου εδώ χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε και κάτι ακόμη.
Η δημιουργία μιας ταινίας για την Ελλάδα δεν δημιουργεί αυτομάτως μια σχέση ευγνωμοσύνης ανάμεσα στις τοπικές κοινωνίες και στους δημιουργούς της.
Δεν οφείλουμε σε κανέναν σκηνοθέτη τον τόπο μας, την ιστορία μας ή τον τουρισμό μας.
Και πολύ περισσότερο δεν υπάρχει λόγος να αισθανόμαστε ευγνωμοσύνη απέναντι σε ανθρώπους που, στο όνομα της μυθοπλασίας ή της καλλιτεχνικής ελευθερίας, επιλέγουν να παρουσιάσουν μια ιστορική πραγματικότητα διαφορετική από αυτή που γνωρίζουμε.
Η ιστορία δεν γίνεται πιο αληθινή επειδή μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο.
Ούτε μια κινηματογραφική ταινία αποκτά δικαίωμα να ξαναγράψει την ιστορία ενός τόπου.
Η προβολή είναι καλοδεχούμενη. Η παραχάραξη όχι.
Δεν είμαστε αντίθετοι στην προβολή της Ελλάδας. Ούτε είμαστε αντίθετοι στον κινηματογράφο.
Κάθε θετική αναφορά στην περιοχή μας μπορεί ασφαλώς να είναι ευπρόσδεκτη, όταν γίνεται με σεβασμό.
Όμως άλλο η προβολή και άλλο η παραχάραξη.
Άλλο να παρουσιάζεις έναν τόπο και την ιστορία του και άλλο να χρησιμοποιείς έναν πραγματικό τόπο και πραγματικά ιστορικά γεγονότα ως σκηνικό για μια αφήγηση που αλλάζει την πραγματικότητα.
Δεν μπορούμε να δεχθούμε τη λογική ότι επειδή κάποιος καλλιτέχνης μπορεί —υποτίθεται— να προσφέρει τουριστική προβολή, θα πρέπει εμείς να σιωπούμε όταν διαφωνούμε με τον τρόπο που παρουσιάζει την ιστορία.
Η ιστορική αλήθεια δεν είναι διαφημιστικό αντάλλαγμα.
Η Σιντική έχει τη δική της δύναμη
Η περιοχή μας δεν χρειάζεται να περιμένει μια ταινία για να γίνει γνωστή.
Έχει τη δική της ιστορία, το δικό της φυσικό περιβάλλον, τους δικούς της ανθρώπους και τη δική της ταυτότητα.
Ο τουρισμός που έρχεται στη Σιντική έχει χτιστεί πάνω σε αυτά.
Και αυτό ακριβώς επιβεβαιώνει και η φετινή μας ερώτηση.
Δεν βρέθηκε τουρίστας που να μας είπε ότι ήρθε στη Σιντική επειδή είδε μια ταινία για την Ελλάδα στον κινηματογράφο της χώρας του.
Μπορεί κάποιοι να θέλουν να αποδίδουν στον κινηματογράφο μεγαλύτερη δύναμη από αυτή που πραγματικά έχει. Μπορεί κάποιοι να θέλουν να παρουσιάζουν κάθε κινηματογραφική παραγωγή ως μεγάλη τουριστική ευκαιρία.
Εμείς, όμως, προτιμούμε να κοιτάμε την πραγματικότητα του τόπου μας.
Και η πραγματικότητα λέει ότι η Σιντική είχε και έχει τουρισμό για τους δικούς της λόγους.
Δεν χρειάζεται να χρωστάμε την επισκεψιμότητα της περιοχής μας σε κανέναν σκηνοθέτη.
Και ασφαλώς δεν χρειάζεται να ανταλλάξουμε την ιστορική μας αλήθεια με την υπόσχεση μιας προβολής που, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, δεν βλέπουμε να έχει φέρει ούτε έναν τουρίστα στη Σιντική επειδή είδε μια ταινία.
