666 : Η Ιστορία του πιο παρεξηγημένου «φαρμάκου» του 20ού Αιώνα
Στο άκουσμα του αριθμού 666, το μυαλό των περισσότερων ανθρώπων πηγαίνει αυτόματα σε θρησκευτικούς συμβολισμούς, προκαταλήψεις και θεωρίες συνωμοσίας. Κι όμως, κατά τη δεκαετία του 1930, ο αριθμός αυτός βρισκόταν στα ράφια εκατομμυρίων αμερικανικών σπιτιών, τυπωμένος πάνω στο μπουκάλι ενός από τα πιο δημοφιλή μη συνταγογραφούμενα φάρμακα της εποχής, του περιβόητου 666 Cold Preparation. Η ιστορία αυτού του σκευάσματος αποτελεί ένα κλασικό παράδειγμα της αμερικανικής αγοράς των λεγόμενων γιατροσοφιών και πατενταρισμένων φαρμάκων του προηγούμενου αιώνα, αποδεικνύοντας πώς μια απλή εμπορική σύμπτωση μπορεί να γεννήσει δεκαετίες παρεξηγήσεων.
Το συγκεκριμένο φάρμακο δημιουργήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα από τον φαρμακοποιό Tharp Spencer Roberts, ο οποίος στη συνέχεια ίδρυσε τη Monticello Drug Company με έδρα το Τζάκσονβιλ της Φλόριντα. Παρά τις έντονες φήμες και τις κοινωνικές προκαταλήψεις που κυκλοφόρησαν κατά καιρούς, η επιλογή του ονόματος δεν είχε καμία απολύτως σχέση με θεολογικές αναφορές ή τον αριθμό του θηρίου από την Αποκάλυψη. Η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο πεζή, καθώς ο Roberts είχε καταγράψει την επιτυχημένη φόρμουλα στη σελίδα 666 του προσωπικού του συνταγολογίου. Όταν το σκεύασμα βγήκε στην ευρεία παραγωγή, η εταιρεία αποφάσισε να κρατήσει αυτόν τον τριψήφιο αριθμό ως εμπορική ονομασία, επειδή ήταν εξαιρετικά ευκολομνημόνευτος για το καταναλωτικό κοινό.
Από την εφημερίδα Εθνικός Κήρυξ, φύλλο της 5 Ιανουαρίου 1934, σελ. 2
Κατά το έτος 1934, εν μέσω της Μεγάλης Ύφεσης, το φάρμακο 666 βρισκόταν στο απόγειο της εμπορικής του επιτυχίας. Διαφημιζόταν έντονα στον τύπο και το ραδιόφωνο ως μια οικονομική και άμεση λύση για κάθε είδους πυρετό, με την εταιρεία να υπόσχεται ανακούφιση από τα συμπτώματα της ελονοσίας μέσα σε μόλις επτά ημέρες. Παράλληλα, οι καταναλωτές το χρησιμοποιούσαν ευρέως για την αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος, της γρίπης, του ρίγους, του πονοκεφάλου, αλλά και της δυσκοιλιότητας.
Σε αντίθεση με άλλα σκευάσματα της εποχής εκείνης που περιείχαν επικίνδυνες ή εθιστικές ουσίες, η φόρμουλα του 666 βασιζόταν σε πραγματικά και ιδιαίτερα ισχυρά χημικά συστατικά. Η βάση του ήταν η θειική κινίνη, η οποία αποτελούσε την πρώτη αποτελεσματική θεραπεία κατά της ελονοσίας και ένα ισχυρό αντιπυρετικό της εποχής. Για την ενίσχυση του οργανισμού, η σύνθεση περιλάμβανε χλωριούχο σίδηρο που καταπολεμούσε την αναιμία, καφεΐνη για την τόνωση από την κόπωση, καθώς και άλατα Epsom, τα οποία προσέφεραν έντονη καθαρτική δράση. Εξαιτίας αυτού του συνδυασμού, η γεύση του υγρού φαρμάκου ήταν διαβόητα φρικτή. Η ίδια η εταιρεία, μάλιστα, μετέτρεψε αυτό το μειονέκτημα σε διαφημιστικό πλεονέκτημα, χρησιμοποιώντας σλόγκαν που υποστήριζαν ότι η κακή γεύση αποτελούσε την καλύτερη απόδειξη για τη δύναμη και την αποτελεσματικότητα του φαρμάκου.
Με την πάροδο των ετών και την αυστηροποίηση των ιατρικών ελέγχων από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων στα τέλη της δεκαετίας του 1930, η εταιρεία αναγκάστηκε να μετριάσει τις υπερβολικές διαφημιστικές της υποσχέσεις περί οριστικής θεραπείας. Παρά τις αλλαγές αυτές, το εμπορικό σήμα αποδείχθηκε τόσο ισχυρό που επιβίωσε για πολλές δεκαετίες, επεκτείνοντας τη δραστηριότητά του σε ταμπλέτες και θερμαντικές αλοιφές. Σήμερα, τα αυθεντικά γυάλινα μπουκάλια του 1934 αποτελούν περιζήτητα συλλεκτικά αντικείμενα ιστορικής αξίας, ενώ ορισμένα από αυτά εκτίθενται στις συλλογές του Εθνικού Μουσείου Αμερικανικής Ιστορίας Smithsonian, θυμίζοντας μια ιδιαίτερη πτυχή της φαρμακευτικής ιστορίας του εικοστού αιώνα.
