Άγιος Βασιανός Αρχιεπίσκοπος Ροστώβ Ρωσίας, 25 Ιανουαρίου
Ο Άγιος Βασιανός Αρχιεπίσκοπος Βασσιανός (Ρύλο) (πρώτο τρίτο του 15ου αιώνα — 23 Μαρτίου 1481) — επίσκοπος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αρχιεπίσκοπος Ροστώβ, Γιαροσλάβλ και Μπελοζέρσκ.
Η μνήμη του τιμάται στις 6/19 Ιουλίου στο Σύναξι των Αγίων του Ραντόνεζ και στις 23 Μαΐου/5 Ιουνίου στο Σύναξι των Αγίων του Ροστώβ-Γιαροσλάβλ. Στην Ελλάδα η μνήμη του τιμάται και στις 25 Ιανουαρίου.
Βιογραφία
Γεννήθηκε τον 15ο αιώνα στο Βολοκολάμσκ (σύμφωνα με την Χρονολογία του Ροστώβ — γεννήθηκε 19 βέρστες από το Ροστώβ κοντά στον ποταμό Λούσα).
Ήταν συγγενής του οσίου Ιωσήφ του Βολοτσκιώτη.
Στα νεανικά του χρόνια ήρθε στη Μονή Μπορόφσκι κοντά στον όσιο Παφνούτιο και έγινε αγαπημένος μαθητής του, ενώ αργότερα έγραψε τον βίο του.
Ωστόσο, πληροφορίες ότι ο Βασσιανός γεννήθηκε στο Βολοκολάμσκ, ήταν συγγενής του οσίου Ιωσήφ και έζησε στη Μονή Μπορόφσκι αμφισβητούνται. Ο Βασίλι Κλιουτσέφσκι απέδειξε ότι ο Βασσιανός δεν θα μπορούσε να είναι μαθητής του αγίου Παφνουτίου. Επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία για τη διαμονή του Βασσιανού στη μονή του Παφνουτίου. Την ίδια άποψη είχε και ο Ιβάν Χρουσόφ, ο οποίος υποστήριξε ότι «ο Βασσιανός Ρύλο ήταν συνομήλικος του Παφνουτίου και δεν θα μπορούσε να είναι ούτε μαθητής του, ούτε μοναχός της μονής του. Ήταν παράλογο να υποθέσει κανείς τον διορισμό ενός νεοχειροτονημένου μοναχού ηγούμενο της Τριπλής-Σέργιεφης Μονής». Πιθανόν, λόγω της ομοιότητας των ονομάτων των Ροστώβιων αρχιερέων, το γεγονός από τη βιογραφία του Βασσιανού Β’ (Σανίν) ότι βρισκόταν στη Μονή Μπορόφσκι, μεταφέρθηκε κατά λάθος στη βιογραφία του Βασσιανού Α’ (Ρύλο).
Από το 1455 — ηγούμενος της Τριπλής-Σέργιεφης Μονής. Λίγο μετά την εκλογή του, στάλθηκε από τον Μητροπολίτη Μόσχας Ιώνιο για να διαβεβαιώσει την ορθοδοξία της κιβικής πριγκίπισσας Αναστασίας και των παιδιών της Σιμεών και Μιχαήλ, έργο που ολοκλήρωσε με μεγάλη επιτυχία.
Συμμετείχε σε πρεσβεία προς τη Λιθουανία τα έτη 1458—1461.
Το 1466—1468 ήταν αρχιμανδρίτης της Μονής της Μεταμορφώσεως στη Μπορόβσκι, αντικαθιστώντας τον Τρίφωνα, ο οποίος διορίστηκε στην έδρα του Ροστώβ.
Μετά τις 6 Αυγούστου 1467, όταν ο Τρίφωνας αρνήθηκε την έδρα του, στις 13 Δεκεμβρίου 1467 χειροτονήθηκε επίσκοπος Ροστώβ με ανύψωση στο βαθμό του αρχιεπισκόπου. Το 1479 στη Μονή του Σέργιεφ βάπτισε τον Βασίλειο, γιο του μεγάλου δούκα Ιωάννη Γ’.
Ως δραστήριος και μορφωμένος άνθρωπος, ο αρχιεπίσκοπος Βασσιανός είχε εξέχουσα θέση στην πολιτική ζωή της εποχής του. Ενθάρρυνε τους πρίγκιπες να αγωνιστούν κατά των Τατάρων. Με ειρηνικό χαρακτήρα, πάντα επιδίωκε να συμφιλιώσει τους αντιμαχόμενους πρίγκιπες και, χάρη στην αυξημένη επιρροή του, είχε επιτυχία σε αυτό.
Οι σύγχρονοί του χαρακτήριζαν τον αρχιεπίσκοπο Βασσιανό ως ενεργητικό, μορφωμένο, διαβασμένο και ρητορικό ποιμένα. Για τη ρητορική του θεωρούνταν «Δημοσθένης» της εποχής του.
Ο Προσεβάσιος Βασσιανός ήταν επίσης γνωστός για τη λογοτεχνική του δραστηριότητα. Το 1480, κατά τη διάρκεια της «Μεγάλης Στάσης στον Ούγκα», μαθαίνοντας για την υποχώρηση του μεγάλου δούκα Ιωάννη Γ’ προς το Κρεμένετς και τις διαπραγματεύσεις με τον Χαν της Χρυσής Ορδής Αχμάτ, έγραψε στις αρχές Οκτωβρίου 1480 εκτενές και πειστικό «Μήνυμα για τον Ούγκα» σχετικά με τον ανδρικό αγώνα κατά των Τατάρων, παραθέτοντας πολλά παραδείγματα από τις Ιερές Γραφές και τις εγχώριες χρονογραφίες. Το μήνυμα του Βασσιανού κατείχε εξέχουσα θέση ανάμεσα σε όλα τα πνευματικά κείμενα της εποχής του Ιωάννη Γ’. Το μήνυμα, διάποτο από πατριωτικές ιδέες, έγινε τον 16ο αιώνα πρότυπο για τον τύπο των επιστολών εκκλησιαστικών προσώπων προς τους τσάρους.
Λίγο πριν τον θάνατό του, το χειμώνα 1480-1481, ο επίσκοπος Βασσιανός διέθεσε τα δικά του χρήματα για να παραγγείλει στον αγιογράφο Διονύσιο και σε τρεις ακόμη ζωγράφους να δημιουργήσουν ένα τέμπλο για τον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως στο Κρεμλίνο της Μόσχας.
«Τον ίδιο χρόνο ο επίσκοπος Βασσιανός έδωσε εκατό ρούβλια στον αγιογράφο Διονύσιο, στον ιερέα Τιμοθέο, στον Γιαρτς και στον Κονέ για να ζωγραφίσουν τον Δέησις στη νέα εκκλησία της Παναγίας, και το έκαναν θαυμάσια, με τους Αγίους και τους Προφήτες».
Απεβίωσε στις 23 Μαρτίου 1481.
