Ανάμνηση των εγκαινίων του Ναού του Σωτήρος Χριστού εν Αρμουλαδή, 1 Φεβρουαρίου

Η Ανάμνηση των Εγκαινίων του Ναού του Σωτήρος Χριστού εν τη Αρμουλαδή αποτελεί μια ιστορική εορτή που είναι καταγεγραμμένη στα βυζαντινά συναξάρια για την 1η Φεβρουαρίου. Ο ναός αυτός βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, σε μια περιοχή που ονομαζόταν Αρμουλαδή ή Αρμουλάδα, ονομασία που πιθανότατα προήλθε από το όνομα του ιδρυτή ή κάποιου επιφανούς ιδιοκτήτη της γης στην οποία χτίστηκε το κτίσμα.

Αν και οι λεπτομέρειες για την αρχιτεκτονική του ναού έχουν χαθεί με το πέρασμα των αιώνων, η καταγραφή του στο Συναξάριο της Κωνσταντινουπόλεως επιβεβαιώνει τη σημασία που είχε για την πνευματική ζωή της Βασιλεύουσας. Η εορτή δεν αφορά τη ζωή κάποιου αγίου, αλλά την επέτειο της καθιέρωσης του κτιρίου ως λατρευτικού χώρου, γεγονός που στην πρωτεύουσα του Βυζαντίου συνοδευόταν από επίσημες τελετές και λιτανείες. Σήμερα, η μνήμη αυτή διατηρείται κυρίως μέσα από τα τυπικά της Ορθόδοξης Εκκλησίας και τις αναφορές σε εκκλησιαστικές πηγές, παρόλο που το ίδιο το οικοδόμημα δεν σώζεται πια.

Ο ναός, που βρισκόταν στη συνοικία της Αρμουλαδής (στη σημερινή περιοχή του Φατίχ ή κοντά στα τείχη), δεν επέζησε της οθωμανικής περιόδου. Σε αντίθεση με άλλους ναούς όπως η Μονή της Χώρας (Kariye) ή ο Άγιος Πολύευκτος, των οποίων τα ερείπια είναι ορατά και φωτογραφημένα, ο ναός της Αρμουλαδής έχει «εξαφανιστεί» κάτω από τη σύγχρονη αστική δόμηση της Κωνσταντινούπολης.

Δεν έχει ταυτιστεί καμία συγκεκριμένη ανασκαφή με τον ναό αυτό. Πολλές βυζαντινές εκκλησίες στην Πόλη παραμένουν θαμμένες ή εντοπίζονται τυχαία κατά τη διάρκεια έργων (όπως η πρόσφατη ανακάλυψη υπόγειου ναού στο Σουλταναχμέτ το 2022), αλλά καμία δεν έχει συνδεθεί επίσημα με την Αρμουλαδή.

Η μνήμη κατά τον Παρισινό Κώδικα 1590. Δεν έχουμε λεπτομέρειες για το γεγονός.