Οσία Αναστασία της Σερβίας, 21 Ιουνίου

Η Οσία Αναστασία, κατά κόσμον Άννα Βουκάνοβιτς (σερβικά κυριλλικά: Ана Вукановић), έζησε περίπου από το 1196 έως τις 22 Ιουνίου 1200. Υπήρξε πριγκίπισσα της Σερβίας ως σύζυγος του μεγάλου ηγεμόνα Στεφάνου Νεμάνια (βασ. 1166–1196). Καταγόταν από ευγενή οικογένεια, πιθανότατα από τον οίκο των Βουκάνοβιτς.

Το 1196 εκάρη μοναχή και έλαβε το όνομα Αναστασία, προς τιμήν της Αγίας Αναστασίας της Σιρμίου.
Η Οσία Αναστασία τιμάται ως αγία από την Ορθόδοξη Εκκλησία, ιδιαίτερα από τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, όπου είναι γνωστή ως «Αγία Αναστασία» (σερβικά: Света Анастасија – Sveta Anastasija). Η μνήμη της εορτάζεται στις 21 Ιουνίου (κατά το Ιουλιανό ημερολόγιο).

Καταγωγή

Η καταγωγή της δεν έχει εξακριβωθεί οριστικά και έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες:

• Ο Δομεντιανός (περ. 1210 – μετά το 1264) αναφέρει ότι ήταν «μεγάλη πριγκίπισσα, θυγατέρα του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ρωμανού». Ωστόσο, ο μόνος αυτοκράτορας με αυτό το όνομα ήταν ο Ρωμανός Δ΄ Διογένης (1068–1071), γεγονός που καθιστά αυτή τη γενεαλογία χρονολογικά αδύνατη.
• Ο Μάβρο Ορμπίνι (1601) την παρουσιάζει ως κόρη του Μπάνου της Βοσνίας, αλλά η άποψη αυτή δεν τεκμηριώνεται από πηγές.
• Ο Γιοβάν Ράγιτς υποστήριξε ότι ήταν κόρη του Μπάνου Μπόριτς, χωρίς όμως ιστορική επιβεβαίωση.
• Ο Βάσο Γκλούσατς θεώρησε ότι ήταν αδελφή του Μπάνου Μπόριτς.
• Ο Σιμεών Μπογκντάνοβιτς-Σίνισα την ταύτισε λανθασμένα με κόρη του Βόρις Καλαμάνου, συγχέοντας τον Βόρις με τον Μπόριτς.
• Ο Ιουστίνος Πόποβιτς ανέφερε ότι ήταν κόρη του αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού, ο οποίος φέρεται να έδωσε μία από τις θυγατέρες του σε Σέρβο ηγεμόνα για την αποκατάσταση ειρήνης.
• Άλλες θεωρίες την θεωρούν ουγγρικής ή ακόμη και φραγκικής (γαλλικής) καταγωγής.

Γάμος και απόγονοι

Από τον γάμο της με τον Στέφανο Νεμάνια απέκτησε έξι παιδιά:

1. Στέφανος Νεμάνιτς (περ. 1165–1228), διάδοχος του Στεφάνου Νεμάνια.
2. Ράστκο Νεμάνιτς (Άγιος Σάββας) (1169/1174–1235/1236), ιδρυτής και πρώτος Αρχιεπίσκοπος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
3. Βουκάν Νεμάνιτς, Μέγας Ηγεμόνας της Διόκλειας (1190–1208) και της Σερβίας (1202–1204).
4. Ευφημία (Γιεφιμία), σύζυγος του Μανουήλ Δούκα, αντιβασιλέα της Θεσσαλονίκης.
5. Μία ανώνυμη θυγατέρα, η οποία νυμφεύθηκε τον Τιχομίρ Ασέν.
6. Από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε ο Κωνσταντίνος Τιχ Ασέν, τσάρος της Βουλγαρίας (1257–1277).

Η Αγία Αναστασία θεωρείται μία από τις σημαντικότερες γυναικείες μορφές της μεσαιωνικής Σερβίας και μητέρα δύο εξέχοντων εκπροσώπων της δυναστείας των Νεμάνια.