Panx Romana : Παιδιά στα όπλα...
Οι Panx Romana αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ελληνικής πανκ ροκ ιστορίας. Η πορεία τους, που ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1980, δεν καταγράφει μόνο την εξέλιξη ενός συγκροτήματος, αλλά και την αντανάκλαση μιας ολόκληρης εποχής έντονων κοινωνικών και πολιτικών ζυμώσεων.
 |
| Panx Romana Καλών Τεχνών Ταράτσα 1991 |
Οι Panx Romana είναι ένα ελληνικό πανκ ροκ συγκρότημα που ιδρύθηκε το 1977. Σε μια εποχή που καταρρέει, οι Panx Romana με τις καταιγιστικές μουσικές, τους αιχμηρούς και ουσιαστικούς στίχους και τη στάση τους, ενώνουν ολόκληρες γενιές μέσα από τραγούδια για ισότητα, ελευθερία, ανθρωπιά. Ιδέες και έννοιες που βάλλονται με πάθος.
Είναι η δύναμη του συνειδητοποιημένου rock’n’roll που ζει τ’ όνειρο ακόμα και αν μοιάζει ουτοπία. Όσο ουτοπικό είναι να κερδίσουμε, άλλο τόσο ουτοπικό είναι να νικηθούμε, είναι η αγαπημένη φράση του Frank Panx.
Αυτή η δύναμη είναι που ενώνει φωνές, στην συχνότητα των Panx με διαχρονικά παλαιά, αλλά και νέα τραγούδια μιας μπάντας, που η εποχή μας τη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ…
 |
| Panx Romana, Stress & Anti στη Θεσσαλονίκη 1982 |
Δισκογραφικά έκαναν την εμφάνισή τους το 1984 με την ιστορική πανκ συλλογή “Διατάραξη κοινής ησυχίας” και ακολούθησαν τα “Παιδιά στα όπλα” (1987), “Αντάρτες Πόλεων” (1989), “Σπάσε τη Γραμμή” (1993), “Nazis Raus” (1994 DIY), “Διαγωγή κοσμία” (1996), “Κράτος Κλειστόν” (1999), “Pax Americana” (2016 σε ατόφια DIY παραγωγή) ενώ έχουν συμμετάσχει σε πολλές συλλογές σε Ελλάδα και εξωτερικό.
 |
| Εξώφυλλο μουσικής εφημερίδας ΟΖ |
Όλο το έργο των Panx έγκειται στην αφύπνιση που επιτελείται με τον λόγο τους, από εκείνους που αρνούνται να μεγαλώσουν, εκείνους που πορεύονται με άξονα την -άνευ συνόρων, χρωμάτων ή φυλών- ανθρωπιά, εκείνους των οποίων “αρχές είναι ο νόμος του ελεύθερου λαού, γραμμένος σε καρδιές με μελάνι ουρανού”, αισιόδοξο και νηπενθές, μα πάνω απ’ όλα ζωντανό και ειλικρινές! “Εγώ είμαι ο κανείς που δεν κάνει κάτι, μα εγώ θα γίνω ο Κανείς που θα κάνει κάτι”.
Κάθε δίσκος τους συνοδεύεται από ένα τεύχος του ‘Κίτρινου Τύπου’, το Fanzine που επιμελείται ο Frank Panx και που ξεκίνησε από φωτοτυπίες που μοίραζε ο ίδιος πολύ πριν ακόμα τους Panx Romana. Μεταξύ άλλων αναφέρεται στο ζοφερό, απάνθρωπο πρόσωπο της προσφυγιάς, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, την νοσώδη επίδραση των εξαρτήσεων από τις ουσίες, την εκμετάλλευση των ζώων από τον “υπερέχοντα άνθρωπο”. Κείμενα -εν πολλοίς- βιωματικών εμπειριών και όχι μόνον σημειώνουν τις “μέρες και τα έργα” της ανθρωπότητας. Ταυτοχρόνως όμως, μιλούν για δράσεις δίχως μίσος, απεκδυόμενες την -οιασδήποτε μορφής- βία, κινητήριος μοχλός των οποίων καθίσταται η αγάπη, προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον.
Κάθε μια από τις αμέτρητες συναυλίες τους αποτελεί και μια γιορτή διανθισμένη όχι μόνο από ήχο αλλά τα τελευταία χρόνια και εικόνα. Από ένα εκρηκτικό ηχοθέαμα με αστείρευτες δόσεις αδρεναλίνης που προκαλούν με τις μουσικές τους ιστορίες.
Δεν είναι λίγες οι φορές που έχουν μοιραστεί την ίδια σκηνή με ονόματα θρύλους σαν τους Ramones, Dead Kennedys, Adicts, Νικόλα ΆσIμο, Παύλο Σιδηρόπουλο κ.α.
Το συγκρότημα ιδρύθηκε το 1982 από τον τραγουδιστή Frank Panx, ο οποίος είχε προηγουμένως υπάρξει μέλος των Stress. Στο πλευρό του βρέθηκαν ο Γιάννης (Γούντυ) Βασιλειάδης στην κιθάρα, ο Χρήστος (Χούλιο) Αθανασάκος στο μπάσο και αρχικά ένας Γιάννης (άγνωστου επωνύμου) στα ντραμς. Το όνομα του σχήματος, Panx Romana, συνιστά λογοπαίγνιο που συνδυάζει τον όρο Punk με τη Pax Romana, παραπέμποντας σε μια ειρωνική ανατροπή του ιστορικού όρου «ρωμαϊκή ειρήνη».
Καλλιτεχνική πορεία και δισκογραφία
Η πρώτη τους ζωντανή εμφάνιση έγινε το 1984 στο θρυλικό Κύτταρο, ενώ το 1985 συμμετείχαν στην ιστορική συλλογή Διατάραξη Κοινής Ησυχίας με τα κομμάτια «Έλληνες» και «Αθήνα». Την ίδια χρονιά, με την προσθήκη του ντράμερ Δημήτρη Δημητράκα (πρώην μέλος των TVC), η μπάντα βρήκε την τελική της μορφή.
Το 1987 οι Panx Romana κυκλοφόρησαν τον πρώτο τους δίσκο, Παιδιά στα Όπλα, από την ανεξάρτητη Wipe Out Records. Ο δίσκος αφιερώθηκε στη μνήμη του αδελφού του Frank, που έχασε τη ζωή του κατά τη στρατιωτική του θητεία, και θεωρείται σήμερα εμβληματικός για το ελληνικό πανκ της δεκαετίας του ’80. Χαρακτηρίζεται από αντιμιλιταριστικούς, αντιεθνικιστικούς στίχους, σκληρά ριφς και μια στάση καθαρά αντιεξουσιαστική.
Δύο χρόνια αργότερα ακολούθησε το Αντάρτες Πόλεων (1989), με το εμβληματικό κομμάτι «Διακοπές στα χακί». Ο δίσκος συνοδευόταν από το πρώτο τεύχος του φανζίν Κίτρινος Τύπος, που αποτέλεσε βήμα έκφρασης των ιδεών και ανησυχιών του συγκροτήματος.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, η μπάντα συμμετείχε σε συλλογές και ηχογράφησε ζωντανές εμφανίσεις, ενώ το 1993 παρουσίασε τον τρίτο δίσκο, Σπάσε τη Γραμμή, συνοδευόμενο επίσης από τεύχος του Κίτρινου Τύπου. Το 1994 κυκλοφόρησε ανεπίσημα η ηχογράφηση της συναυλίας τους με τους Ramones στο Ρόδον, με τίτλο Nazis Raus Live.
Το 1997 ηχογράφησαν το άλμπουμ Κράτος Κλειστόν, εμπνευσμένο από τα φοιτητικά κινήματα της εποχής, το οποίο κυκλοφόρησε το 1999. Περιείχε και οπτικοακουστικό υλικό, πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα. Παρά τις αλλαγές στη σύνθεση, οι Panx Romana διατήρησαν την καλλιτεχνική τους συνέπεια, με έναν λόγο στρατευμένο ενάντια στην εξουσία, στον μιλιταρισμό και στα κοινωνικά στερεότυπα.
Επανεμφάνιση και συνέχιση της πορείας
Μετά από μια περίοδο σιωπής, το συγκρότημα επανενώθηκε το 2005, με αφορμή εμφάνιση σε συναυλία των Tsopana Rave. Από το 2007 και μετά ακολούθησε μια νέα περίοδος ενεργής παρουσίας με πλήθος συναυλιών. Το 2012 γιόρτασαν τα 30 χρόνια πορείας με μεγάλη εμφάνιση στο Κύτταρο, σηματοδοτώντας τη διαχρονικότητα της επίδρασής τους.
Το 2016 κυκλοφόρησαν το Pax Americana, σε ανεξάρτητη παραγωγή, που περιείχε 15 τραγούδια και συνοδευόταν από νέο τεύχος του Κίτρινου Τύπου. Το έργο αυτό, όπως και η απόφαση να διατεθεί δωρεάν διαδικτυακά το 2017, υπογράμμισε τη συνέπεια του συγκροτήματος στις αρχές της αυτοοργάνωσης και της ανεξαρτησίας από την κυρίαρχη δισκογραφία.
Συμβολή και σημασία
Οι Panx Romana δεν υπήρξαν απλώς ένα μουσικό σχήμα. Αποτέλεσαν φωνή μιας ολόκληρης γενιάς που αναζητούσε διέξοδο απέναντι σε κοινωνικούς περιορισμούς και πολιτικές καταπιέσεις. Με στίχους αιχμηρούς και μουσική που αντλεί δύναμη από την ωμή ενέργεια του πανκ, κατόρθωσαν να δώσουν υπόσταση σε μια αντισυστημική πολιτισμική παράδοση στην Ελλάδα. Δεν με εκφράζουν κάποιες από τις ιδεολογίες τους σε καμιά περίπτωση, αλλά θα υπερασπιστώ το δικαίωμα του καθένα να μπορεί να εκφράσει την ιδεολογία του, καθώς και τους υποστηρικτές της γιατί το χειρότερο δεν είναι να έχεις μια όποια ιδεολογία, αλλά να μην έχεις καθόλου ή να μην την υπερασπίζεσαι.
Η ιστορική τους πορεία, που ξεκινά τη δεκαετία του ’80 και φτάνει μέχρι σήμερα, αποδεικνύει τη ζωντάνια και την αντοχή του πανκ ως μέσου πολιτικής και κοινωνικής έκφρασης. Οι Panx Romana, με τις εμφανίσεις, τις δισκογραφικές τους καταθέσεις και τα έντυπα που συνόδευαν τη δράση τους, παραμένουν σημείο αναφοράς για την ελληνική ανεξάρτητη σκηνή, αλλά και για κάθε φωνή που επιλέγει να σταθεί απέναντι στην κανονικότητα και την καταπίεση.
Δισκογραφία
Δίσκοι
Παιδιά στα όπλα (1987) Βινύλιο & CD - Wipe Out Rec
Αντάρτες Πόλεων (1989) Βινύλιο - Wipe Out Rec
Σπάσε τη γραμμή (1993) Βινύλιο & CD - Wipe Out Rec
Nazis Raus (1994) DIY Κασέτα & CD - Panx Rec
Διαγωγή Κοσμία (1996) Βινύλιο & CD - Wipe Out Rec
Κράτος Κλειστόν (1999) Βινύλιο & CD - Wipe Out Rec
Pax Americana (2016) Βινύλιο & CD - Panx Rec
Συμμετοχές σε συλλογές
Διατάραξη Κοινής Ησυχίας (1984)
12 Raw Greek Groups (1988)
Fragmenta... (1990)
Double Shot (1991)
The Opticoacoustic Bomb! (1991)
Faces vol.1 (1992)
Το Μαγικό Βοτάνι (1994)
Underground '97 (1997)
Underground '98 (1998)
Φάκελος Rock (1999)
Φάκελος Rock 2 (2000)
40 Χρόνια Ροκ - 52 Μεγάλες Επιτυχίες (2002)
Υπόθεση Rock (2014)
"Ο Δημήτρης Δημήτρακας δεν ήταν ένας απλός ντράμερ, ήταν ο χτύπος της καρδιάς των Panx Romana, όπως και ο Clem 70 ετών ντράμερ και αυτός, των Blondie. Την απώλεια του Clem Bruke ανακοίνωσε η μπάντα του με σχόλια παρόμοια με αυτά των Panx Romana για τον Δημήτρη.'
Θα κλείσω με το δικό μου αγαπημένο τραγούδι, το οποίο αφορά ττην αιώνια μάχη της απώλειας με την ζωή, σύμμαχοι τα τραγούδια που υμνούν την ελευθερία.
"Έλα μαζί να πετάξουμε σαν ελεύθερα πουλιά, που ακολουθούν το ένστικτο κανείς δεν νοιάζεται γι’ αυτά". Αν τα παιδιά μεγάλωναν αγαπώντας το ελεύθερο πέταγμα των πουλιών, θα αρνούνταν ΚΑΘΕ εγκλωβισμό - εγκλεισμό για τα ίδια και για τους άλλους...
