Άγιος Ινκμάρος ο Αρχιεπίσκοπος της Ρενς, 21 Δεκεμβρίου
Ο Ινκμάρος γεννήθηκε το 806 σε διακεκριμένη οικογένεια των Δυτικών Φράγκων. Προορισμένος για μοναχική ζωή, ανατράφηκε στη μονή του Αγίου Διονυσίου (Saint-Denis) υπό την καθοδήγηση του ηγουμένου Χιλδουίνου (†844), ο οποίος, όταν διορίστηκε αυλικός αρχιθαλαμηπόλος το 822, τον έφερε στην αυλή του αυτοκράτορα Λουδοβίκου του Ευσεβούς. Εκεί ο Ινκμάρος γνώρισε τόσο την πολιτική όσο και την εκκλησιαστική διοίκηση της αυτοκρατορίας.
Όταν ο Χιλδουίνος έπεσε σε δυσμένεια το 830 επειδή προσχώρησε στο κόμμα του Λοθάριου Α΄, ο Ινκμάρος τον ακολούθησε στην εξορία στο Κόρβεϊ της Σαξονίας. Ο Ινκμάρος χρησιμοποίησε την επιρροή του υπέρ του εξόριστου ηγουμένου και με επιτυχία, καθώς έχαιρε μεγάλης εκτίμησης από τον Λουδοβίκο τον Ευσεβή, στον οποίο υπήρξε πάντοτε πιστός και αφοσιωμένος. Επέστρεψε με τον Χιλδουίνο στο Saint-Denis όταν εκείνος συμφιλιώθηκε με τον αυτοκράτορα και παρέμεινε πιστός στον Λουδοβίκο κατά τη σύγκρουσή του με τους γιους του.
Μετά τον θάνατο του Λουδοβίκου του Ευσεβούς (840), ο Ινκμάρος υποστήριξε τον Κάρολο τον Φαλακρό και έλαβε από αυτόν τις αββαείες της Παναγίας (Notre-Dame) στην Κομπιέν και του Αγίου Ζερμέρου-ντε-Φλυ.
Ο αρχιεπίσκοπος Έββων είχε καθαιρεθεί το 835 στη σύνοδο του Τιόνβιλ επειδή παραβίασε τον όρκο πίστης του προς τον αυτοκράτορα Λουδοβίκο, τον οποίο εγκατέλειψε για να προσχωρήσει στο κόμμα του Λοθάριου. Μετά τον θάνατο του Λουδοβίκου, ο Έββων ανέκτησε προσωρινά την έδρα του (840-844), αλλά το 844 ο πάπας Σέργιος Β΄ επικύρωσε την καθαίρεσή του.
Το 845 ο Ινκμάρος, με την υποστήριξη του βασιλιά, έλαβε την αρχιεπισκοπή της Ρενς· η εκλογή αυτή επικυρώθηκε στη σύνοδο της Μπωβαί (Απρίλιος 845). Χειροτονήθηκε στις 3 Μαΐου 845 και το 847 ο πάπας Λέων Δ΄ του απέστειλε το παλλίον.
Μία από τις πρώτες μέριμνες του νέου αρχιερέα ήταν η αποκατάσταση στην μητροπολιτική του έδρα των κτημάτων που είχαν αποξενωθεί επί Έββωνα και δοθεί ως φέουδα σε λαϊκούς. Από την αρχή της επισκοπείας του βρέθηκε σε διαρκή σύγκρουση με τους κληρικούς που είχαν χειροτονηθεί από τον Έββωνα κατά τη σύντομη επάνοδό του. Οι χειροτονίες αυτές θεωρήθηκαν άκυρες από τον Ινκμάρο και τους υποστηρικτές του· οι κληρικοί καταδικάστηκαν στη σύνοδο του Σουασόν (853), και οι αποφάσεις επικυρώθηκαν το 855 από τον πάπα Βενέδικτο Γ΄.
Η σύγκρουση αυτή, ωστόσο, δημιούργησε μια εχθρότητα της οποίας ο Ινκμάρος θα αισθανόταν αργότερα τις συνέπειες. Κατά τα επόμενα τριάντα χρόνια, ο αρχιεπίσκοπος της Ρενς διαδραμάτισε εξέχοντα ρόλο στην Εκκλησία και στο κράτος. Η αυθεντική και ενεργητική του βούληση ενέπνευσε και σε μεγάλο βαθμό καθοδήγησε την πολιτική του δυτικοφραγκικού βασιλείου έως τον θάνατό του.
Ως συμμετέχων στη διακυβέρνηση και στις τελετές της αυλής και ως επιθετικός υπερασπιστής των εκκλησιαστικών προνομίων, ο Ινκμάρος έλαβε ενεργό μέρος σε όλες τις μεγάλες πολιτικές και θρησκευτικές υποθέσεις της εποχής του. Ιδιαίτερα δραστήριος υπήρξε στην υπεράσπιση και επέκταση των δικαιωμάτων της Εκκλησίας και των μητροπολιτών γενικά, και ιδίως της μητρόπολης της Ρενς. Στις συγκρούσεις αυτές, όπου διακυβεύονταν και προσωπικά του συμφέροντα, επέδειξε μεγάλη δραστηριότητα και εκτενή γνώση του κανονικού δικαίου, αν και δεν δίσταζε να καταφύγει σε επιτήδειες ερμηνείες των κειμένων.
Η πρώτη του μεγάλη αντιπαράθεση ήταν με τον Γκότσχαλκ, του οποίου οι δοξασίες περί προορισμού ισχυρίζονταν ότι βασίζονταν στον άγιο Αυγουστίνο. Ο Ινκμάρος τέθηκε επικεφαλής του κόμματος που θεωρούσε τις απόψεις του Γκότσχαλκ αιρετικές και πέτυχε τη σύλληψη και φυλάκισή του (849). Ο Γκότσχαλκ βρήκε θερμούς υπερασπιστές, όπως ο Λούπος της Φερριέρ, ο Προυντέντιος της Τρουά, ο διάκονος Φλώρος και ο Αμόλων της Λυών. Χάρη στην ενεργητικότητα του Ινκμάρου, οι θεωρίες του Γκότσχαλκ καταδικάστηκαν στη δεύτερη σύνοδο του Κιερσύ (853) και στη σύνοδο της Βαλάνς (855), ενώ οι αποφάσεις αυτές επικυρώθηκαν στις συνόδους της Λανγκρ και των Σαβονιέρ κοντά στην Τουλ (859).
Για να αντικρούσει την αίρεση του προορισμού, ο Ινκμάρος συνέγραψε το De praedestinatione Dei et libero arbitrio, και εναντίον ορισμένων θέσεων του Γκότσχαλκ περί της Αγίας Τριάδας έγραψε το De una et non trina deitate. Ο Γκότσχαλκ πέθανε στη φυλακή το 868.
Το ζήτημα του διαζυγίου του Λοθάριου Β΄, βασιλιά της Λωρραίνης (855–869), ο οποίος απέρριψε τη σύζυγό του Θεουτβέργη για να παντρευτεί την παλλακίδα του Βαλντράδα, απασχόλησε έντονα τη συγγραφική δραστηριότητα του Ινκμάρου. Κατόπιν αιτήματος επιφανών προσώπων της Λωρραίνης, συνέγραψε το 860 το έργο De divortio Lotharii regis et Theutbergae reginae, στο οποίο επιτέθηκε σφοδρά, τόσο ηθικά όσο και νομικά, στην καταδίκη της βασίλισσας από τη σύνοδο του Άαχεν (Φεβρουάριος 860).
Ο Ινκμάρος υποστήριξε με ζήλο την πολιτική του Καρόλου του Φαλακρού στη Λωρραίνη, λιγότερο από αφοσίωση στα συμφέροντα του βασιλιά και περισσότερο από την επιθυμία να δει ολόκληρη η εκκλησιαστική επαρχία της Ρενς ενωμένη υπό την εξουσία ενός και μόνο, ευνοϊκού ηγεμόνα. Το 869 ήταν εκείνος που έστεψε τον Κάρολο στη Μετς βασιλιά της Λωρραίνης.
Στα μέσα του 9ου αιώνα εμφανίστηκε στη Γαλατία η συλλογή των «ψευδών διαταγμάτων», γνωστή ως Ψευδοϊσιδώρεια Διατάγματα. Αν και οι ακριβείς συνθήκες σύνταξής τους παραμένουν ασαφείς, είναι βέβαιο ότι ο Ινκμάρος ήταν από τους πρώτους που γνώρισαν την ύπαρξή τους και φαίνεται πως αγνοούσε ότι επρόκειτο για πλαστά έγγραφα. Τα διατάγματα αυτά, τονίζοντας τον ρόλο των επισκόπων, των επαρχιακών συνόδων και της άμεσης παρέμβασης της Αγίας Έδρας, περιόριζαν τα δικαιώματα των μητροπολιτών.
Ο Ροθάδος, επίσκοπος του Σουασόν, από τους πιο δραστήριους υποστηρικτές των ψευδοϊσιδώρειων θεωριών, συγκρούστηκε άμεσα με τον αρχιεπίσκοπό του. Καθαιρέθηκε το 863 στη σύνοδο του Σουασόν υπό την προεδρία του Ινκμάρου, αλλά προσέφυγε στη Ρώμη. Ο πάπας Νικόλαος Α΄ τον υποστήριξε ένθερμα και το 865, παρά τις διαμαρτυρίες του Ινκμάρου, διέταξε την αποκατάστασή του.
Ο Ινκμάρος γνώρισε νέα ήττα όταν προσπάθησε να εμποδίσει τον Βουλφάδο, έναν από τους καθαιρεμένους κληρικούς του Έββωνα, να λάβει την αρχιεπισκοπή της Μπουρζ με τη στήριξη του Καρόλου. Ο πάπας Νικόλαος Α΄ τάχθηκε υπέρ των καθαιρεμένων κληρικών και ο Ινκμάρος αναγκάστηκε να υποχωρήσει (866).
Πιο επιτυχής υπήρξε στη σύγκρουσή του με τον ανιψιό του, Ινκμάρο, επίσκοπο της Λαν. Αρχικά υποστηριζόμενος από τον βασιλιά και τον θείο του, ο επίσκοπος αρνήθηκε αργότερα να αναγνωρίσει την εξουσία του μητροπολίτη του. Ο αρχιεπίσκοπος αποκάλυψε τα σφάλματά του στο Opusculum LV capitulorum και πέτυχε την καταδίκη και καθαίρεσή του στη σύνοδο του Ντουζί (871). Ο επίσκοπος εξορίστηκε, πιθανότατα στην Ακουιτανία, όπου τυφλώθηκε κατ’ εντολή του κόμη Βόσωνος. Η καθαίρεση επικυρώθηκε τελικά το 876 και μόνον το 878, στη σύνοδο της Τρουά, συμφιλιώθηκε με την Εκκλησία.
Σοβαρή σύγκρουση ξέσπασε το 876 μεταξύ του Ινκμάρου και, από την άλλη πλευρά, του βασιλιά και του πάπα, όταν ο πάπας Ιωάννης Η΄ ανέθεσε στον Ανσεγκίσο, αρχιεπίσκοπο της Σανς, την πρωτοκαθεδρία της Γαλατίας και της Γερμανίας. Ο Ινκμάρος θεώρησε την πράξη αυτή προσβολή των δικαιωμάτων των αρχιεπισκόπων και αντέδρασε με το έργο De iure metropolitanorum. Παράλληλα, έγραψε βίο του αγίου Ρεμιγίου, όπου με τολμηρές παραποιήσεις επιχείρησε να αποδείξει την υπεροχή της Εκκλησίας της Ρενς.
Παρά την αντίθεσή του στην ιταλική εκστρατεία του Καρόλου, ο Ινκμάρος συγκαταλέχθηκε στους εκτελεστές της διαθήκης του και έστεψε τον Λουδοβίκο τον Τραυλό στην Κομπιέν (8 Δεκεμβρίου 877). Κατά τις επόμενες βασιλείες ο ρόλος του ήταν λιγότερο εμφανής. Το 882, μετά επιδρομή των Νορμανδών, κατέφυγε στο Επερναί, όπου πέθανε στις 21 Δεκεμβρίου 882.
Ο Ινκμάρος υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικός συγγραφέας. Εκτός από τα ήδη αναφερθέντα έργα, έγραψε θεολογικές πραγματείες, το De villa Noviliaco και συνέχισε από το 861 τα Annales Bertiniani. Έγραψε επίσης πλήθος επιστολών.
Ο Ινκμάρος τιμάται στην Καθολική Εκκλησία:
-
21 Δεκεμβρίου – κύρια εορτή (ημέρα θανάτου)
-
5 Μαρτίου – μνημόνευση στο ημερολόγιο του Βενεδικτίνικου Τάγματος
