ΔΗΜιΟΚΡΑΤΗΣ : Πόσες φορές να το αποφεύγεις, αντί να λυθεί το πρόβλημα;
Από το 1913 μέχρι και σήμερα, οι πλημμύρες στον Νομό Σερρών δεν είναι απλώς πρόβλημα· είναι παράδοση. Σαν το πανηγύρι, σαν τα σουτζουκάκια, σαν το «θα το δούμε». Δήμος Σιντικής, Δήμος Ηράκλειας, Δήμος Σερρών και όποιος άλλος δήμος βάλεις στο καζάνι, με την πρώτη γερή βροχή τα ίδια και τα ίδια: τα νερά φουσκώνουν, οι δρόμοι γίνονται ποτάμια, τα χωράφια λίμνες και οι κάτοικοι κάνουν τον σταυρό τους και βγάζουν τις γαλότσες.
Το ωραίο είναι πως το πρόβλημα το ξέρουμε εδώ και έναν αιώνα. Όχι χθες, όχι προχθές. Από τότε που κυκλοφορούσαν άμαξες. Κι όμως, το κράτος διαχρονικά είπε να το πάρει χαλαρά. Αντιπλημμυρικά έργα; Ναι, κάπου στα σχέδια. Σχεδιασμός διαχείρισης υδάτων; Στο συρτάρι. Μακροπρόθεσμες λύσεις; Θα τις πούμε στα εγγόνια. Αντ’ αυτών, έχουμε το κλασικό: «έκτακτα μέτρα», λίγη κορδέλα, λίγη λάσπη και μια ανακοίνωση να βγει να υπάρχει.
Και φτάνουμε στο αγαπημένο κομμάτι:
«Οι δημότες και οι οδηγοί να αποφεύγουν τις μετακινήσεις τους».
Δηλαδή, άμα βρέξει, κάτσε σπίτι. Άμα θες να πας δουλειά, σκέψου το. Άμα πλημμυρίσει ο δρόμος, κάνε τον γύρο του νομού. Η ασφάλεια, λέει, είναι προσωπική υπόθεση. Εσύ πρόσεχε, εσύ μην περνάς, εσύ να ’χεις το νου σου. Το κράτος απλώς… ενημερώνει.
Και κάθε φορά οι ίδιοι άνθρωποι αναρωτιούνται:
«Ρε μπας και φταίμε εμείς που μένουμε εδώ;»
Πώς γίνεται μετά από εκατό και βάλε χρόνια να έχουμε τις ίδιες πλημμύρες και την ίδια απάντηση; Πόσες φορές να το αποφεύγεις, αντί να λυθεί το πρόβλημα;
Έτσι λοιπόν, οι πλημμύρες ξανάρχονται, οι ανακοινώσεις ξαναγράφονται (με copy–paste, να μη κουραζόμαστε), και οι πολίτες συνεχίζουν να ζουν με την αίσθηση πως, άμα γίνει η στραβή, «ο Θεός βοηθός κι όποιος ξέρει κολύμπι». Γιατί έργα μπορεί να μη γίνονται, αλλά η υπομονή… αυτή, δόξα τω Θεώ, δεν πλημμυρίζει ποτέ.
Χωρίς αναισθητικό
Από το 1913 μέχρι σήμερα, οι πλημμύρες αποτελούν ένα επαναλαμβανόμενο και άλυτο πρόβλημα για τον Νομό Σερρών. Ο Δήμος Σιντικής, ο Δήμος Ηράκλειας, ο Δήμος Σερρών, όπως και οι υπόλοιποι δήμοι της περιοχής, βιώνουν εδώ και περισσότερα από εκατό χρόνια τις ίδιες συνέπειες κάθε φορά που σημειώνονται έντονες βροχοπτώσεις: υπερχείλιση υδάτων, αποκλεισμούς δρόμων, ζημιές σε περιουσίες και διαρκή ανασφάλεια για τους κατοίκους.
Παρά το γεγονός ότι το πρόβλημα είναι γνωστό εδώ και δεκαετίες, το κράτος διαχρονικά δεν προχώρησε στις απαραίτητες ουσιαστικές παρεμβάσεις πρόληψης. Αντιπλημμυρικά έργα μεγάλης κλίμακας, ολοκληρωμένος σχεδιασμός διαχείρισης υδάτων και μακροπρόθεσμες λύσεις είτε καθυστέρησαν είτε δεν υλοποιήθηκαν ποτέ στον βαθμό που απαιτούσαν οι συνθήκες. Αντί αυτών, η αντιμετώπιση περιορίζεται συχνά σε προσωρινά μέτρα και σε ανακοινώσεις διαχείρισης της κρίσης την ώρα που αυτή εκδηλώνεται.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συστάσεις προς τους πολίτες να αποφεύγουν τις μετακινήσεις τους, να μην περνούν από επικίνδυνες διαβάσεις και να συμμορφώνονται με τις οδηγίες των αρχών. Αν και οι οδηγίες αυτές είναι απαραίτητες σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης, στην πράξη μεταφέρουν το βάρος της ασφάλειας σχεδόν αποκλειστικά στους ίδιους τους πολίτες. Η ευθύνη της πρόληψης φαίνεται να αντικαθίσταται από την ευθύνη της αποφυγής.
Για τους κατοίκους των περιοχών που πλήττονται επανειλημμένα, η κατάσταση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Πώς είναι δυνατόν, μετά από έναν αιώνα ίδιων προβλημάτων, η βασική απάντηση να παραμένει η προειδοποίηση και όχι η λύση; Πόσες φορές μπορεί μια κοινωνία να προσαρμόζεται στον κίνδυνο αντί ο κίνδυνος να μειώνεται;
Η συνεχής επανάληψη των πλημμυρικών φαινομένων αναδεικνύει την ανάγκη για σοβαρό, διαχρονικό και αποτελεσματικό σχεδιασμό. Χωρίς ουσιαστικά έργα υποδομής και χωρίς πολιτική βούληση που να υπερβαίνει τη διαχείριση της στιγμής, οι ανακοινώσεις θα συνεχίσουν να μοιάζουν ίδιες και οι πολίτες θα συνεχίσουν να αισθάνονται ότι η προστασία της ζωής και της περιουσίας τους επαφίεται, τελικά, στον καθένα ξεχωριστά.
