Ιστορικές αναμνήσεις του Δεμίρ-Ισάρ, από την εφημερίδα "Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ", 23 Σεπτεμβρίου 1932
Ιστορικές αναμνήσεις του Δεμίρ-Ισάρ από την εφημερίδα "Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ", 23 Σεπτεμβρίου 1932
Η εφημερίδα έγραψε:
Ιστορικές αναμνήσεις του Δεμίρ-Ισάρ
Του απεσταλμένου μας κ. Φ. Γιοφύλλη
ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΝ. Σεπτέμβριος.—
«Εδώ η μακεδονική φύση παρουσιάζει όλη της την ποικιλία, τη χάρη και λίγη ομορφιά. Το ιστορικό Δεμίρ-Ισάρ, το σημερινό Σιδηρόκαστρο, είναι μια μικρή πόλη με πολύ ενδιαφέρον. Ιδιαίτερα η φυσική της ομορφιά σε προσελκύει, η πρασινάδα και τα φουντωτά δέντρα την περιζώνουν. Τα πλατάνια στολίζουν κάθε πλατεία και τους δρόμους της, και μάλιστα στη μέση της πόλης ένα παμπάλαιο πλατάνι έχει δώσει το όνομά του στην πλατεία εκείνη, την πλατεία του Πλατάνου. Ένα ποτάμι, ήρεμο αυτή την εποχή, πιο πάνω, πάνω στα τεράστια βράχια αυτά είναι το παλιό κάστρο, το Σιδηρόκαστρο, από το οποίο πήρε το όνομά της η πόλη. Λίγο πιο πάνω, πάνω στα τεράστια βράχια, μια παλαιότατη εκκλησία είναι σκαρφαλωμένη. Από κάτω ησυχάζει η πόλη, την οποία χωρίζει στη μέση το ποτάμι. Πάνω στο ποτάμι περνά μια ωραία γέφυρα με τόξα. Από εκεί οι Σιδηροκαστρίτες περνούν στο άλλο μέρος, όπου υπάρχουν κήποι και κέντρα διασκεδάσεων και χορού. Γιατί το Σιδηρόκαστρο...»
Ο Κρουσοβίτης, παραπόταμος του Στρυμόνα, κυλάει μέσα από την πόλη. Κατεβαίνει ανάμεσα σε τεράστια βράχια και προχωρεί έπειτα μέσα στην πρασινάδα, μέσα στους κήπους και στα χωράφια...
«Πιο πάνω, τεράστιοι όγκοι βράχων είναι σαν να προστατεύουν ό,τι υπάρχει στο Σιδηρόκαστρο. Και πάνω στους βράχους αυτούς υπάρχουν κάτι χαραγμένα σημάδια, που φαίνεται πως έχουν γίνει από ανθρώπινο χέρι. Αυτά τα σημάδια έχουν συγκινητική ιστορία...
Όταν το Σιδηρόκαστρο, το 1913, έγινε ελληνικό, υπήρχε εδώ ένας ενθουσιώδης δεσπότης. Αυτός μαζί με τις άλλες αρχές του τόπου αποφάσισαν να σκαλιστεί πάνω στον τεράστιο βράχο το ένδοξο όνομα του νικητή Βασιλιά ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΙΒ', με ένα στέμμα από πάνω.
Η απόφαση άρχισε να εκτελείται. Πολλοί τολμηροὶ εργάτες δεμένοι με σχοινιά σκάλισαν το ένδοξο όνομα του στρατηλάτη πάνω στον τεράστιο βράχο. Και έπειτα αποφασίστηκε μέσα στα σκαλίσματα να τοποθετηθούν ψηφιδωτά, ώστε το όνομα να φαίνεται σε απόσταση πολλών χιλιομέτρων, από όλη την έκταση του κάμπου. Έγινε έρευνα στην Ευρώπη για να βρεθούν κατάλληλοι τεχνίτες για τα ψηφιδωτά, μα δεν βρέθηκαν. Τέλος βρέθηκαν κατάλληλοι στην Ιαπωνία και παραγγέλθηκαν εκεί... Μα στο μεταξύ το Σιδηρόκαστρο έπεσε στη συμφορά και στην καταστροφή. Ήρθε το 1918 και μαζί του οι Βούλγαροι κατέλαβαν πάλι το Σιδηρόκαστρο. Και τότε, οι Βούλγαροι αποφάσισαν να εξαλείψουν από τον βράχο το ένδοξο όνομα του στρατηλάτη, που τους είχε νικήσει... Δόθηκαν λοιπόν και πάλι εργάτες και, κρεμασμένοι, χάλασαν το στέμμα και τα γράμματα του δοξασμένου ονόματος. «Έτσι σήμερα υπάρχουν μονάχα μερικά σκαλίσματα στον βράχο... Τα σκαλίσματα όμως αυτά θυμίζουν ένα δοξασμένο όνομα και δύο ηρωικούς πολέμους...»
«Η πόλη του Σιδηροκάστρου έχει σήμερα 7.500 κατοίκους περίπου. Είναι όμως μια πόλη με παλιό τουρκικό σχέδιο. Έχει και σπίτια ωραία και δρόμους καθαρούς, αλλά δεν έχει χάσει τον παλιό της χαρακτήρα.
Είναι πρωτεύουσα της επαρχίας Συντικής και έχει έπαρχο. Είναι και έδρα μητροπολίτου. Και η κοινότητά της έχει ανθηρά οικονομικά. Πρόεδρός της είναι ο κ. Ευαγγ. Παρίσσης.
Γενικά οι κάτοικοι δεν έχουν παράπονα κατά των αρχών, ούτε και ζητήματα της πόλης που να τους απασχολούν. Εκτός από ένα. Ένα είναι το μεγάλο ζήτημα της πόλης, που συζητιέται παντού. Και δικαίως. Το ζήτημα αυτό είναι ο φωτισμός της πόλης. Υπάρχει εδώ ηλεκτρική εταιρεία, τα μαγαζιά και τα σπίτια ηλεκτροφωτίζονται και όμως οι δρόμοι και οι πλατείες του Σιδηροκάστρου μένουν στο σκοτάδι!
Αυτό το σκοτάδι, στο οποίο καταδικάζονται αναγκαστικά οι κάτοικοι, έχει αφορμή μια πολύπλοκη διαφορά μεταξύ δήμου και εταιρείας φωτισμού, μια διαφορά που κανείς δεν ξέρει αν θα λυθεί ποτέ...»
«Η ιστορία αυτής της διαφοράς, που σήμερα είναι το κύριο ζήτημα που απασχολεί το Σιδηρόκαστρο, είναι η εξής:
Ο ηλεκτροφωτισμός των δρόμων, των μαγαζιών και των σπιτιών είχε ανατεθεί στην εταιρεία "Ράσσω, Κουσίδου και Σια", η οποία είχε από το Υπουργείο Συγκοινωνίας άδεια για 5 χρόνια και συγχρόνως είχε κάνει σύμβαση με την Κοινότητα για το ίδιο διάστημα. Η σύμβαση αυτή έληξε στις 12 Μαρτίου 1932.
Το Υπουργείο Συγκοινωνίας έδωσε παράταση της άδειας για 2 χρόνια, η Κοινότητα όμως δεν ανανέωσε τη σύμβαση. Έτσι επήλθε η ρήξη.
Και τώρα τα πράγματα βρίσκονται στο εξής σημείο: Η Κοινότητα ισχυρίζεται ότι η εταιρεία εργάστηκε με ανωμαλίες και αδίκησε την Κοινότητα στον φωτισμό, γι' αυτό της καθυστερεί 300 χιλιάδες δραχμές, δηλαδή την αποζημίωση 18 μηνών. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι είναι εν τάξει και ζητά το ποσό αυτό. Συγχρόνως, αφότου η σύμβαση με την Κοινότητα έληξε, διέκοψε και τον φωτισμό. Έτσι τον καυγά των δύο τον πληρώνει ο κόσμος. Και οι κάτοικοι μένουν μέσα στο σκοτάδι.
Η Εταιρεία και οι εκπρόσωποί της βεβαιώνουν ότι αυτή έχει δίκιο. Μας πληροφορούσαν μάλιστα ότι το Κοινοτικό Συμβούλιο, η Γενική Διοίκηση Θεσσαλονίκης και το Υπουργείο Συγκοινωνίας συνέστησαν στον κ. πρόεδρο της Κοινότητας να πληρώσει στην Εταιρεία τα οφειλόμενα, για να επαναλάβει και εκείνη τον φωτισμό. Αλλά η Κοινότητα δεν πλήρωσε, και έτσι η Εταιρεία έκανε αγωγή κατά της Κοινότητας, η οποία θα δικαστεί στις 29 Σεπτεμβρίου. Εκτός αυτών, η Εταιρεία θεωρεί τὸν κ. πρόεδρο της Κοινότητας ως ευρισκόμενο σε αταξία, επειδή 10 από τους συμβούλους είναι εναντίον της γνώμης του και υπέρ της άποψης της εταιρείας, και μόνον 5 συμφωνούν μαζί του. Επομένως, λέει η εταιρεία, ο κ. Πρόεδρος οφείλει να εκτελέσει την απόφαση της πλειοψηφίας. Έχει τέλος η εταιρεία την ιδέα ότι ο κ. Παρίτσης φέρεται έτσι, διότι υπάρχει πείσμα μεταξύ αυτού και των μετόχων της εταιρείας. Άλλωστε, ο κ. πρόεδρος της Κοινότητας δεν δηλώνει ότι δεν έχει χρήματα να πληρώσει τα οφειλόμενα στην εταιρεία, αλλά ότι δεν τα πληρώνει για διάφορες αφορμές και προφάσεις.
Ας δούμε τώρα τι λέει και η κοινότητα.
Κατά πρώτον, η κοινότητα ισχυρίζεται ότι η εταιρεία επιβαρύνει τον λογαριασμό της κοινότητας με δαπάνες προσωπικού. Γι' αυτό το ζήτημα απευθύνθηκαν και στο Υπουργείο Συγκοινωνίας. Αλλά κατ' αρχάς αυτό απάντησε υπέρ της εταιρείας και έπειτα υπέρ της κοινότητας... Η εταιρεία ηλεκτροφωτισμού έχει εκτός από το εργοστάσιο φωτισμού και αλευρόμυλο, καθώς και εργοστάσιο κατεργασίας δερμάτων, και για όλες αυτές τις εργασίες της έχει το ίδιο προσωπικό, το οποίο υπολογίζει ολόκληρο σε βάρος του φωτισμού. Η κοινότητα λοιπόν ζήτησε ο υπολογισμός να γίνει με το ήμισυ των εξόδων του προσωπικού. Η εταιρεία όμως δεν το δέχτηκε.
Έπειτα, η κοινότητα βεβαιώνει ότι υπάρχει και διαφορά σχετικά με τον αριθμό των ωρών που υποχρεούται να φωτίζει η εταιρεία. Ο επιθεωρητής κ. Ζουμάνος, εξετάζοντας το ζήτημα, αποφάνθηκε ότι είναι αδύνατον να καίγεται το ρεύμα για το χρονικό διάστημα που ισχυρίζεται η εταιρεία. Επομένως οφείλει να πληρώσει στην κοινότητα τη διαφορά.
Τρίτη διαφορά κοινότητας και εταιρείας είναι ότι το συμβόλαιο ορίζει ισχύ φωτισμού 220 βολτ με απώλεια 5%, και αποδείχθηκε σε μετρήσεις τάσης ότι ο φωτισμός είναι 180 έως 183 βολτ. Επομένως, λέει η κοινότητα, η εταιρεία οφείλει και αυτό το υπόλοιπο.
Εκείνος όμως που περιπλέκει το ζήτημα είναι ότι όλα αυτά η κοινότητα δεν τα ισχυρίστηκε εγκαίρως. Οι πρόεδροι της κοινότητας έως προ ολίγου δέχονταν ότι η εταιρεία ήταν εν τάξει. Πρώτος δε ο σημερινός κ. Παρίσσης ανακάλυψε αυτές τις διαφορές, που αναφέρονται στο παρελθόν.
Τώρα γίνονται απόπειρες για συμβιβαστικές λύσεις. Μα υπάρχει αρκετό πείσμα και από τα δύο μέρη και κανείς δεν ξέρει αν θα λυθεί το ζήτημα...
Στο μεταξύ όμως ο κόσμος υποφέρει. Το πυκνό σκοτάδι στους δρόμους είναι κάτι τρομερό και μάλιστα επικίνδυνο τώρα που έρχεται ο χειμώνας. Ο κόσμος αδιαφορεί για τις λεπτομέρειες· τα άλλα δεν τον ενδιαφέρουν. Πληρώνει φόρους και θέλει να είναι ελεύθεροι και ασφαλείς πολίτες του Σιδηροκάστρου.
Και έχουν όλο το δίκιο του κόσμου.»
ΦΩΤΟΣ ΓΙΟΦΥΛΛΗΣ
Αυτούσιο το κείμενο:
Ἱστορικαὶ ἀναμνήσεις τοῦ Δεμίρ-Ἲσαρ
Τοῦ ἀπεσταλμένου μας κ. Φ. Γιοφύλλη ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟΝ. Σεπτέμβριος.—
«Ἐδῶ ἡ Μακεδονικὴ φύσις παρουσιάζει ὅλην τῆς τὴν ποικιλίαν, τὴν χάριν καί λίγην ὠμορφιά. Τὸ ἱστορικὸ Δεμίρ Ἰσάρ, τὸ σημερινὸ Σιδηρόκαστρο, εἶνε μιὰ μικρὴ πόλις μὲ πολὺ ἐνδιαφέρον. Ἰδιαίτερα ἡ φυσική της ὠμορφιὰ προσελκύει, ἡ πρασινάδα καὶ τὰ φουντωτὰ δένδρα τὴν περιζώνουν. Τὰ πλατάνια στολίζουν κάθε πλατείαν τῶν δρόμων της καὶ μάλιστα στὴ μέση τῆς πόλεως ἕνα παμπάλαιο πλατάνι ἔχει δώσει ὄνομα του στὴν πλατεία ἐκείνην, πλατεία τοῦ Πλατάνου. Ἕνα ποτάμυ, ἤρεμο αὐτὴν τὴν ἐποχή, ὁ ραπάνω, ἀπάνω στὰ τεράστια βράχους αὐτοὺς εἶνε τὸ παλαιὸ κάστρο, τὸ Σιδηρόκαστρο, ποὺ ἀπ’ αὐτὸ ὠνομάσθη ἡ πόλις. Λίγο παραπάνω, ἀπάνω στὰ τεράστια βράχια, μιὰ παλαιοτάτη ἐκκλησία εἶνε σκαρφαλωμένη. Ἀποκάτω ἡσυχάζει ἡ πόλις, ποὺ τὴ χωρίζει στὴ μέση τὸ ποτάμι. Ἀπάνω στὸ ποτάμι περνᾶ μιὰ ὡραία γέφυρα μὲ τόξα. Ἀπ’ ἐκεῖ οἱ Σιδηροκαστρίτες περνοῦν στὸ ἄλλο μέρος, ὅπου ὑπάρχουν κῆποι καὶ κέντρα διασκεδάσεων καὶ ντάνσιγκ. Γιατὶ τὸ Σιδηρόκαστρο...» Κρουσοβίτης, παραπόταμος τοῦ Στρυμόνος, ῥέει μέσα ἀπὸ τὴν πόλιν. Κατεβαίνει ἀνάμεσα σε τεράστια βράχια καὶ προχωρεῖ ἔπειτα μέσα στὴν πρασινάδα, μέσα στοὺς κῆπους καὶ στὰ χωράφια... «Ἀπάνωθεν τεράστιοι ὄγκοι βράχων σὰν νὰ προστατεύουν τὸ ὑπάρχουν στὸ Σιδηρόκαστρο. Κι’ ἀπάνω στοὺς βράχους αὐτοὺς εἶνε κάτι ξυσίματα, ποὺ φαίνονται πὼς ἔχουν γίνει ἀπὸ ἀνθρώπινο χέρι. Τὰ ξυσίματα αὐτὰ ἔχουν συγκινητικὴ ἱστορία... Ὅταν τὸ Σιδηρόκαστρο, κατὰ τὸ 1913, ἔγινεν Ἑλληνικὸ ἦταν ἐδῶ ἕνας ἐνθουσιώδης δεσπότης. Αὐτὸς μαζὶ με τὶς ἄλλες ἀρχὲς τοῦ τόπου ἔλαβαν τὴν ἀπόφασιν νὰ σκαλισθῇ ἀπάνω στὸν τεράστιο βράχο τὸ ἔνδοξο ὄνομα τοῦ νικητὴ Βασιληᾶ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΙΒ’. μὲ ἕνα στέμμα ἀπάνωθεν. Ἡ ἀπόφασις ἄρχισε νὰ ἐκτελεῖται. Πολλοὶ τολμηροὶ ἐργάτες δεμένοι μὲ σχοινιὰ ἐσκαλίσαν τὸ ἔνδοξο ὄνομα τοῦ στρατηλάτου ἀπάνω στὸν τεράστιο βράχο. Κ’ ἔπειτα ἀπεφασίσθη μέσα στὰ σκαλίσματα νὰ τοποθετηθοῦν... [Συνέχεια εἰς τὴν 5ην σελίδα]
ΤΟ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ(Συνέχεια ἐκ τῆς 3ης σελίδος)
ψηφιδωτὰ ὥστε τὸ ὄνομα νὰ φαίνεται εἰς ἀπόστασιν πολλῶν χιλιομέτρων, ἀπὸ ὅλην τὴν ἔκτασιν τοῦ κάμπου. Ἔγινεν ἔρευνα στὴν Εὐρώπη γιὰ νὰ βρεθοῦν καταλληλοτῆφι-δες γιὰ τὰ ψηφιδωτά, μὰ δὲν εὑρέθησαν. Τέλος εὑρέθησαν καταλληλα στὴν Ἰαπωνία καὶ παρηγγέλθη-σαν ἐκεῖ... Μὰ στὸ μεταξὺ τὸ Σιδηρόκαστρο ἔπεσε στὴ συμφορὰ καὶ στὴν καταστροφή. Ἦρθε τὸ 1918 καὶ μαζί του οἱ Boύλγαρoι κατέλαβαν πάλιν τὸ Σιδηρόκαστρο. Καὶ τότε, οἱ Βούλγαροι ἀπεφάσισαν νὰ ἐξαλείψουν ἀπὸ τὸ βράχο τὸ ἔνδοξο ὄνομα τοῦ στρατηλάτη, ποὺ τοὺς είχε νικήσει... Ἐδόθησαν λοιπὸν καὶ πάλιν ἐργάτες καὶ κρεμασμένοι ἐχάλασαν τὸ στέμμα καὶ τὰ γράμματα τοῦ δοξασμένου ὀνόματος. «Ἔτσι σήμερα ὑπάρχουν μονάχα μερικὰ σκαλίσματα στὸ βράχο... Τὰ σκαλίσματα ὅμως αὐτὰ θυμίζουν ἕνα δοξασμένο ὄνομα καὶ δυὸ ἡρωϊκοὺς πολέμους...» «Ἡ πόλις τοῦ Σιδηροκάστρου ἔχει σήμερα 7.500 κατοίκους περίπου. Εἶνε ὅμως μιὰ πόλις μὲ παλαιὸ τουρκικὸ σχέδιο. Ἔχει καὶ σπίτια ὡραῖα καὶ δρόμους καθαρούς, ἀλλὰ δὲν ἔχει χάσει τὸν παλαιό της χαρακτῆρα.Εἶνε πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Συντικῆς καὶ ἔχει ἔπαρχον. Eἶνε καὶ ἕδρα μητροπολίτου. Καὶ ἡ κοινότης τῆς ἔχει ἀνθηρὰ οἰκονομικά. Πρόεδρός της εἶνε ὁ κ. Εὐαγγ. Παρίσσης.Γενικὰ οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουν παράπονα κατὰ τῶν ἀρχῶν, οὔτε καὶ ζητήματα τῆς πόλεως ποὺ νὰ τοὺς ἀπασχολοῦν. Ἐκτὸς ἕνα. "Ενα εἶνε τὸ μεγάλο ζήτημα τῆς πόλεως, ποὺ συζητεῖται παντοῦ. Καὶ δικαίως. Τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶνε τὸ τοῦ φωτισμοῦ τῆς πόλεως. Υπάρχει ἐδῶ ἠλεκτρικὴ ἑταιρεία, τὰ μαγαζιὰ καὶ τὰ σπίτια ἠλεκτρο-φωτίζονται καὶ ὅμως οἱ δρόμοι καὶ αἱ πλατεῖαι τοῦ Σιδηροκάστρου πλέον στὸ σκότος!Αὐτὸ τὸ σκοτάδι, στὸ ὁποῖον καταδικάζονται ἀναγκαστικῶς οἱ κάτοικοι, ἔχει ἀφορμήν μίαν περίπλοκον διαφοράν μεταξύ δήμου καὶ Ἑταιρείας φωτισμοῦ, μίαν δι-αφοράν ποὺ κανεὶς δὲν ξέρει ἂν θὰ λυθῆ ποτέ...» «Ἡ ἱστορία τῆς διαφορᾶς αὐτῆς, ποὺ σήμερα εἶνε τὸ κύριον ζήτημα ποὺ ἀπασχολεῖ τὸ Σιδηρόκαστρον, εἶνε ἡ ἑξῆς:Ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς καὶ τῶν δρόμων καὶ τῶν μαγαζιῶν καὶ σπιτιῶν εἶχαν ἀνατεθῆ στὴν ἑταιρεία «Ράσσω, Κουσίδου καὶ Σια», ἡ ὁποία εἶχεν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖο τῆς Συγκοινωνίας ἄδειαν διὰ 5 χρόνια καὶ συγχρόνως είχε συμβάσει μὲ τὴν Κοινότητα διὰ τὸ ἴδιο διάστημα. Ἡ σύμβασις αὐτὴ ἔληξε τὴν 12ην Μαρτίου 1932.Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας ἔδωσε παράτασιν τῆς ἀδείας διὰ 2 χρόνια, ἡ Κοινότης ὅμως δὲν ἀνανέωσε τὴν σύμβασιν. Ἔτσι ἐπῆλ-θεν ἡ ῥῆξις.Καὶ τώρα τὰ πράγματα εὑρίσκονται εἰς τὸ ἀκόλουθον σημεῖον: Ἡ Κοινότης ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἑταιρεία εἰργάσθη μὲ ἀνωμαλίας καὶ δὲν ἠδίκησε τὴν Κοινότητα εἰς τὸν φωτισμόν, γι' αὐτὸ τῆς καθυστερεῖ 300 χιλιάδες δραχμῶν, δηλαδὴ τὴν ἀποζημίωσιν 18 μηνῶν. Ἡ ἑταιρεία ἰσχυρίζεται ὅτι εἶνε ἐν τάξει καὶ ζητεῖ τὸ ποσὸν αὐτό. Συγχρόνως, ἀφ' ἧς σύμβασις μὲ τὴν Κοινότητα ἔληξε, διέκοψε καὶ τὸν φωτισμόν. "Ετσι τὸν καυγκᾶν τῶν δύο πληρώνει ὁ κόσμος. Καὶ οἱ κάτοικοι μένουν μέσα στὸ σκοτάδι.Ἡ Ἑταιρεία καὶ οἱ ἐκπρόσωποί της βεβαιώνομν ὅτι αὐτὴ ἔχει δίκαιον. Μᾶς ἐπληροφορησαν μάλιστα ὅτι τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον, ἡ Γενικὴ Διοίκησις Θεσσαλονίκης καὶ τὸ ὑπουργεῖον Συγκοινωνίας συνέστησαν εἰς τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κοινότητος νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν Ἑταιρείαν τὰ ὀφειλόμενα, διὰ νὰ ἐπαναλάβῃ καὶ ἐκείνη τὸν φωτισμόν. Ἀλλὰ ἡ Κοινότης δὲν ἐπλήρωσε, καὶ ἔτσι ἡ Ἑταιρεία ἔκαμεν ἀγωγὴν κατὰ τῆς Κοινότητος, ἡ ὁποία θὰ δικασθῆ τὴν 29ην Σε-πτεμβρίου. Ἐκτὸς τούτων ἡ Ἑταιρεία θεωρεῖ τὸν κ. πρόεδρον τῆς Κοινότητος ὡς εὑρισκόμενον ἐν ἀταξίᾳ, ἐπειδὴ 10 ἐκ τῶν συμβούλων εἶνε ἐναντίον τῆς γνώμης του καὶ ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς ἑταιρείας, καὶ μόνον 5 συμφωνοῦν μαζί τον. Ἑπομένως, λέγει ἡ ἑταιρεία, ὁ κ. Πρόεδρος ὀφείλει νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας. "Εχει τέλος ἡ ἑταιρεία τὴν ἰδέαν ὅτι ὁ κ. Παρίτσης φέρεται ἔτσι, διότι ὑπάρχει πεῖσμα μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῶν μετόχων τῆς ἑταιρείας. Ἄλλως τε δὲν δηλώνει ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κοινότητος ὅτι δὲν ἔχει χρήματα νὰ πληρώσῃ τὰ ὀφειλόμενα στὴν ἑταιρεία, ἀλλ' ὅτι δὲν τὰ πληρώνει διὰ διαφόρους ἀφορμὰς καὶ προφάσεις."Ας ἰδοῦμε τώρα τὶ λέγει καὶ ἡ κοινότης.Κατὰ πρῶτον ἡ κοινότης ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ ἑταιρεία ἐπιβαρύνει τὸν λογαριασμὸν τῆς κοινότητος μὲ δαπάνας προσωπικοῦ. Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἠγέρθη καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Συγκοινωνίας. Ἀλλὰ κατ' ἀρχὰς τοῦτο ἀπήντησεν ὑπὲρ τῆς ἑταιρείας καὶ ἔπειτα ὑπὲρ τῆς κοινότητος... Ἡ ἑταιρεία τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ ἔχει ἐκτὸς τοῦ ἐργοστασίου φωτισμοῦ καὶ ἀλευρόμυλον, καθὼς καὶ ἐργοστάσιον κατεργασίας δερμάτων καὶ δι' ὅλας αὐτὰς τὰς ἐργασίας της ἔχει τὸ ἴδιον προσωπικόν, ποὺ τὸ ὑπολογίζει ὁλόκληρον εἰς βάρος τοῦ φωτισμοῦ. Ἡ κοινότης λοιπὸν ἐζήτησεν ὅπως ὁ ὑπολογισμὸς γίνῃ μὲ τὸ ἥμισυ τῶν ἐξόδων τοῦ προσωπικοῦ. Ἡ ἑταιρεία ὅμως δὲν τὸ ἐδέχθη.Ἔπειτα ἡ κοινότης βεβαιώνει ὅτι ὑπάρχει καὶ διαφορὰ περὶ τοῦ ποσοῦ τῶν ωρῶν ποὺ ὑποχρεοῦται νὰ καίῃ ἡ ἑταιρεία. Ο επιθεωρητής κ. Ζουμάνος, ἐξετάσας τὸ ζήτημα, ἀπεφάνθη ὅτι εἶνε ἀδύνα-τον νὰ καίεται τὸ ποσὸν ποὺ ἰσχυρίζεται ἡ ἑταιρεία. Ἑπομένως ὀφείλει νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν κοινότητα τὴν διαφοράν.Τρίτη διαφορὰ κοινότητος καὶ ἑταιρείας εἶνε τὸ ὅτι τὸ συμβόλαιον ὁρίζει δύναμιν φωτισμοῦ 220, βόλτ μὲ ἀπώλειαν 5 o)o καὶ ἀπεδείχθη εἰς 22 βολτομετρήσεις ποὺ ἔγιναν ὅτι ὁ φωτισμὸς εἶνε 180 ἕως 183 βόλτ. Ἑπομένως, λέγει ἡ κοινότης, ἡ ἑταιρεία ὀφείλει καὶ αὐτὸ τὸ ὑπόλοιπον.Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ περιπλέκει τὸ ζήτημα εἶνε ὅτι ὅλα αὐτὰ ἡ κοινότης δὲν τὰ ἰσχυρίσθη ἐγκαίρως. Οἱ πρόεδροι τῆς κοινότητος ἕως πρὸ ὀλίγου ἐδέχοντο ὅτι ἡ ἑταιρεία ἦτο ἐν τάξει. Πρῶτος δέ ὁ σημερινός κ. Παρίσσης εὑρέν αὐτὰς τὰς διαφοράς, ποὺ ἀναφέρονται στὸ παρελθόν.Τώρα γίνονται ἀπόπειραι διὰ συμβιβαστικὰς λύσεις. Μὰ ὑπάρχει ἀρκετὸ πεῖσμα καὶ ἀπὸ τὰ δύο μέρη καὶ δὲν γνωρίζει κανεὶς ἂν θὰ λυθῆ τὸ ζήτημα...Στὸ μεταξὺ ὅμως ὁ κόσμος πάσχει. Τὸ πυκνὸ σκοτάδι τῶν δρόμων εἶνε κάτι τρομερὸν καὶ μάλιστα ἐπικίνδυνό τώρα ποὺ ἔρχεται χειμώνας. Ὁ κόσμος ἀδιαφορεῖ διὰ φωτισμόν. Τὰ ἄλλα δὲν τὸν ἐνδιαφέρουν. Πληρώνει φόρους καὶ θέλει ἐγκρίνοι πολῖται τοῦ Σιδηροκάστρου.Καὶ ἔχουν ὅλο τὸ δίκαιον τοῦ κόσμου." ΦΩΤΟΣ ΓΙΟΦΥΛΛΗΣ
