400 θάνατοι από γρίπη στα χωριά των Σερρών, από την εφημερίδα Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ της 16 Οκτωβρίου 1932

400 θάνατοι από γρίπη στα χωριά των Σερρών, από την εφημερίδα Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ της 16 Οκτωβρίου 1932

Η εφημερίδα Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ της 16.10.1932 ανέφερε

ΣΕΡΡΕΣ, Σεπτέμβριος. – «Πρώτα η υγεία κι έπειτα όλα τα άλλα». Αυτά μου τονίζουν όλη την ημέρα, και μέσα στην πόλη των Σερρών και στα χωριά του νομού που επισκέφθηκα. Βέβαια, αυτό το ξέρουμε όλοι. Μα το ξέρει, το έχει καταλάβει ποτέ η βενιζελική κυβέρνηση; Φαίνεται ότι καμία επίσημη φροντίδα δεν έχει ληφθεί, γιατί σε αυτόν τον νομό η κατάσταση της δημόσιας υγείας είναι φρικιαστική.

Οι ελώδεις πυρετοί, που άρχισαν αρκετά αργά φέτος, ιδίως από τον Αύγουστο, εξακολουθούν σε πολλά σημεία με ένταση. Στο Σιδηρόκαστρο, από τους ελώδεις πυρετούς, δημιουργήθηκε και επιδημία αιμορραγικού πυρετού. Επιδημία πολύ βαριά και επικίνδυνη.

Και, πλάι και παράλληλα με αυτά, φέτος στον νομό Σερρών έκανε θραύση μια πολύ βαριάς μορφής γριπώδης βρογχοπνευμονία. Η επιδημία αυτή άρχισε από τον χειμώνα, αλλά συνεχίστηκε φοβερή και θανατηφόρα, με νέα κρούσματα και νέους θανάτους, και κατά τον Απρίλιο, Μάιο και Ιούνιο. Από αυτή τη γριπώδη βρογχοπνευμονία τρομοκρατήθηκε ο κόσμος, αλλά και οι επιστήμονες του νομού Σερρών αναστατώθηκαν.

Το ζήτημα ήταν πολύ σοβαρό, γιατί οι θάνατοι ήταν πολλοί. Από αυτή τη γριπώδη βρογχοπνευμονία, μόνο στον νομό Σερρών πέθαναν, σύμφωνα με τις πιο ακριβείς πληροφορίες, περισσότερα από 400 άτομα.

Αξίζει να προσέξουμε ότι αυτή η θανατηφόρα επιδημία άρχισε από τα χαμηλά, κλειστά και υγρά χωριά και εκεί η αρρώστια ήταν και πιο βαριά. Αυτή την παρατήρηση την έκαναν οι περισσότεροι γιατροί του νομού και προχώρησαν σε διάφορες επιστημονικές σκέψεις και παρατηρήσεις πάνω σε αυτό το φαινόμενο.

Τελικά, 40 γιατροί του νομού Σερρών, με δημόσιες δηλώσεις τους και με έγγραφα προς την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, ανακοίνωσαν την παρατήρηση ότι η παθογένεια της νόσου αυτής δεν είναι αυτή των μικροβίων, που συνήθως παραδέχεται η επιστήμη. Δηλαδή, η επιδημία φαίνεται, σύμφωνα με τους επιστήμονες αυτούς, ότι πρέπει να αποδοθεί σε μόλυνση του αέρα των χαμηλών περιοχών του νομού Σερρών και όχι σε μικρόβια.

Η παρατήρηση αυτή των γιατρών του νομού προκαλεί πολύ μεγάλη εντύπωση στους ιατρικούς κύκλους της Μακεδονίας, διότι πρόκειται για ένα είδος επιστημονικής επανάστασης, η οποία, εκτός από την Παθολογία, θα μεταρρυθμίσει και τη δημόσια υγιεινή.

Οι πρώτοι που έθεσαν το ζήτημα ήταν οι γιατροί της περιφέρειας Στρυμονικού, κ.κ. Σεφερλής, Παττακός και Φροντιστής. Παρατήρησαν ότι η γριπώδης βρογχοπνευμονία ήταν θανατηφόρα στο χωριό Όρλιακο, όπου πέθαναν πάνω από 50 άτομα! Αντίθετα, στα άλλα γύρω χωριά η επιδημία ήταν ελαφριάς μορφής.

Εξάλλου, παρατήρησαν ότι το Όρλιακο είναι ολόγυρα κλειστό από λόφους, ενώ τα άλλα γύρω χωριά βρίσκονται πάνω σε ομαλό έδαφος. Κατόπιν αυτού, οι τρεις αυτοί γιατροί, σε συμφωνία με τον γιατρό κ. Α. Κούζα, συγγραφέα του έργου «Πλάνες και λάθη στην Παθολογία», έστειλαν το πρώτο σχετικό έγγραφο στην Ιατρική Σχολή.

Σε αυτό δηλώνουν ότι αποδέχονται την παθογένεια της νόσου αυτής από τοξικά αέρια ως πιο επιστημονική και πειστική από εκείνη που προέρχεται από μικρόβια. Συγχρόνως ζήτησαν να σχηματιστεί μία επιστημονική επιτροπή, η οποία να έρθει εδώ και να αναλάβει γενική έρευνα της χημικής σύστασης του αέρα στα χωριά που προσβλήθηκαν από τη νόσο.

Κατόπιν, από τους γιατρούς αυτούς, 10 γιατροί κωμοπόλεων του Παγγαίου, Ροδολίβος, Σέμαλτον, Προβίστα, Μυρίνη, Πρώτη και Αγγίστα, επειδή παρατήρησαν ότι και στην επαρχία τους η νόσος ήταν πιο τοξική στα χαμηλά χωριά Σδραβίκη, Προβίστα και Δήμητρα, όπου και η ελονοσία ήταν πάντοτε βαρύτερη, έστειλαν κι αυτοί κοινό έγγραφο στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αποδεχόμενοι κι αυτοί τη νέα παθογένεια από αέρια και όχι από μικρόβια.

Ζητούν δε από την Ιατρική Σχολή να συνεννοηθεί με τη Σχολή των Φυσικών Επιστημών και να καταρτιστεί μία επιτροπή από γιατρούς, μετεωρολόγους, φυσικοχημικούς και δασολόγους, η οποία να αναλάβει τη χημική έρευνα του αέρα.

Να πού βασίζονται οι νεωτεριστές αυτοί γιατροί: Κάθε ενήλικος άνθρωπος είναι βεβαιωμένο ότι μέσα σε μία ώρα εκπνέει 20 λίτρα ανθρακικού οξέος και επομένως στο εικοσιτετράωρο 480 λίτρα. Συνεπώς, σε μία πόλη 35 χιλιάδων κατοίκων περίπου, όπως οι Σέρρες, εκπέμπονται μέσα στο εικοσιτετράωρο από τους κατοίκους 10 εκατομμύρια και 800 χιλιάδες λίτρα. Στην Αθήνα 240 εκατομμύρια λίτρα στο εικοσιτετράωρο. Και στα χωριά ανάλογη ποσότητα.

Το ανθρακικό οξύ είναι 1 1/2 φορά βαρύτερο από τον υπόλοιπο αέρα και γι’ αυτό κατακάθεται στα χαμηλότερα στρώματα και, όταν δεν φυσούν άνεμοι, μαζεύεται στα χαμηλά και κλειστά χωριά γύρω από λόφους. Έτσι, στον αέρα τους το ανθρακικό οξ...

[Συνέχεια στην 5η σελίδα]

[Συνέχεια από την 4η σελίδα]

Αλλά και από το έδαφος, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας των ζυμώσεων, αναδίδεται ανθρακικό οξύ. Την εποχή αυτή παρατηρείται ότι από το έδαφος βγαίνει άφθονο «μιασματικό» ανθρακικό οξύ, εξαιτίας του οργώματος της γης, ιδιαίτερα μετά τη βροχή.

Το ανθρακικό αυτό οξύ —λένε οι νεωτεριστές γιατροί— το αναπνέουν οι χωρικοί, που μάλιστα κοιμούνται και κάτω από το έδαφος, και πεθαίνουν ομαδικά από ελονοσία. Η κακή αφομοίωση μέσω της αναπνοής οδηγεί σε μόλυνση και δημιουργεί στους ιστούς τοξίνες κ.λπ. Αυτά σχετικά με την ελονοσία.

Η γριπώδης βρογχοπνευμονία, όμως, που παρατηρήθηκε στα χαμηλά, κλειστά και υγρά χωριά Όλλιακο, Αχινού, Ιβήρων, Μαυροθάλασσα, Σδραβίκη, Προβίστα, Βερτζιανή, Νέο Σκοπό, Αναγέννηση κ.λπ., εξηγείται από τους ίδιους νεωτεριστές γιατρούς ως εξής:

Όταν υπάρχουν υδρατμοί στην ατμόσφαιρα, εμποδίζεται η φυσιολογική αποβολή των υδρατμών από τους πνεύμονές μας μέσω της αναπνοής, δηλαδή η αποβολή περίπου 500 γραμμαρίων μέσα σε 24 ώρες. Η διαταραχή που προκαλείται από τα αέρια δημιουργεί τη βρογχοπνευμονική γρίπη.

Αντί για τη μικροβιολογία, λοιπόν, η μετεωρολογία! «Καινά δαιμόνια» στην ιατρική!

Και στους παραπάνω γιατρούς προστέθηκαν τώρα και μερικοί από τη Νιγρίτα και την Ηράκλεια. Προχθές, μάλιστα, απευθύνθηκαν στην Ιατρική Σχολή των Αθηνών και οι γιατροί του Σιδηροκάστρου, Δεσποτίδης, Μόραλης και Ριζάνου, και ανέπτυξαν με έγγραφό τους νέες αντιλήψεις σχετικά με τη δημόσια υγεία.

Σύμφωνα με αυτές, οι επιδημίες στην πεδιάδα των Σερρών έχουν την προέλευσή τους... στη Βουλγαρία!

Δηλαδή: Στις νότιες επαρχίες της Βουλγαρίας, στην περιοχή του Πετριτσίου και του Μελένικου, οι άνθρωποι και τα ζώα εκπνέουν αντίστοιχη ποσότητα ανθρακικού οξέος. Αυτό, επειδή είναι βαρύτερο, κατεβαίνει στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, περνάει από τα στενά του Ρούπελ, διαλύεται στους υδρατμούς του Στρυμόνα και χύνεται στην πεδιάδα των Σερρών.

Αφού, λοιπόν, τα δέντρα τρέφονται με ανθρακικό οξύ της ατμόσφαιρας, αν φυτευτούν δάση στα χαμηλά σημεία και στα κοιλώματα των πεδιάδων, θα απορροφηθεί από αυτά το ανθρακικό οξύ που κατακάθεται εκεί, επειδή είναι βαρύτερο. Έτσι η ατμόσφαιρα θα καθαριστεί.

Και όσο για τον μολυσμένο αέρα της Βουλγαρίας; Αυτά λέγονται και συζητούνται εδώ από τους νεωτερίζοντες γιατρούς του νομού Σερρών. Να δεντροφυτευτεί το στενό του Ρούπελ!

Ένα άλλο ζήτημα, σχετικό με τη δημόσια υγεία, συζητείται εδώ στις Σέρρες.

Όπως είναι γνωστό, η πόλη των Σερρών είναι στενόμακρη. Δηλαδή, από τον Βορρά προς τον Νότο έχει πολύ μικρό πλάτος, ενώ αντίθετα από την Ανατολή προς τη Δύση έχει πολύ μεγάλο μήκος.

Γιατί έγινε αυτό το περίεργο; Επειδή στα βόρεια υπάρχουν λόφοι, ενώ στα νότια, προς τον κάμπο, υπάρχουν υγρές και ανθυγιεινές περιοχές που πλημμυρίζουν από νερό και είναι ακατάλληλες για να χτιστούν σπίτια και να κατοικήσουν άνθρωποι.

Κι όμως, σε εκείνες τις περιοχές, νότια της πόλης, ανάμεσα στις Σέρρες και τον σιδηροδρομικό σταθμό, έχουν χτιστεί δύο μεγάλοι προσφυγικοί συνοικισμοί.

Ο συνοικισμός της Ιωνίας είναι χτισμένος δυτικά και μάλιστα με ωραία διώροφα σπίτια, ενώ ο συνοικισμός Κιούπια βρίσκεται ανατολικά. Τα σπίτια των συνοικισμών αυτών βρίσκονται ανάμεσα στα βάλτα και η υγρασία τα μουσκεύει ολόκληρα.

Αλλά γιατί χτίστηκαν εκεί οι προσφυγικοί συνοικισμοί;

Όταν προτάθηκε να χτιστούν, οι ντόπιοι εξήγησαν ότι το μέρος ήταν ακατάλληλο και ανθυγιεινό για κατοικίες. Όμως ο προστάτης των αγροτών, ο κ. Ανθρακόπουλος, είχε αντίρρηση. Και ξεσήκωσε τους πρόσφυγες να επιμείνουν να εγκατασταθούν εκεί, για να είναι κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό.

Μάταια επέμεναν μερικοί πιο λογικοί ότι το μέρος δεν ήταν υγιεινό. Επέμενε και ο κ. Ανθρακόπουλος. Και πήρε τους πρόσφυγες στον λαιμό του...

Τώρα οι κάτοικοι αυτών των δύο συνοικισμών ζουν μέσα στην υγρασία. Ζουν ανάμεσα σε βάλτους με κουνούπια και τα σπίτια τους είναι υγρά και γεμάτα νερά. Οι ελώδεις ασθένειες και οι ρευματισμοί κάνουν θραύση.

Αυτούσιο το κείμενο:

ΣΕΡΡΑΙ, Σεπτέμβριος.-«Πρώτα ἡ ὑγεία κι' ἔπειτα όλα τ' άλλα » Αὐτὰ μοῦ τονίζουν, ὅλη τὴν ἡμέρα καὶ μέσα στὴν πόλι τῶν Σερρών καὶ στὰ χωρία τοῦ νομοῦ ποὺ ἐπε· σκέφθην. Βέβαια αὐτὸ τὸ ξέρουμε ὅλοι. Μὰ τὸ ξέρει, τὸ ἐχώνευσε ποτέ ἡ βενιζελική κυβέρνησις; Φαίνεται ότι καμμιὰ ἐπίσημη φρον τίδα δὲν ἔχει ληφθή, γιατί σ' αὐτ τὸν τὸν νομὸν ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας υγείας εἶνε φρικια στική

Οἱ ἐλώδεις πυρετοίγωποὺ ἄρχι σαν ἀρκετὰ ἀργὰ ἐφέτος, ἰδίως ἀπὸ τὸν Αύγουστον, εξακολουθούν εἰς πολλὰ σημεῖὰ μὲ ἔντασιν. Στὸ Σιδηρόκαστρο ἀπὸ τοὺς ἑλώδεις ἐδημιουργήθη καὶ ἐπιδημία αἷμο· αφαιρινουρικού πυρετού. Επιδημία βαρυτάτη καὶ ἐπικίνδυνος. Καί, πλάϊ καὶ παράλληλα μὲ αὐτά, ἐφέτος εἰς τὸν νομὸν · νομὸν Σερρών ἔκαμε θραύ σιν μία βαρυτάτης μορφής γριππώ δης βροχοπνευμονία. Ἡ ἐπιδημία αὐτὴ ἤρχισεν ἀπὸ τὸν χειμώνα, ἀλλὰ ἐξηκολούθησε φοβερὰ καὶ θανατηφόρος μὲ νέα κρούσματα καὶ μὲ νέους θανάτους καὶ κατά τὸν ᾿Απρίλιον, Μάΐον καὶ Ιού νιον. ᾿Απὸ τὴν γριππώδη αὐτὴν βρογχοπνευμονίαν κατετρόμαξεν ο κόσμος, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐπιστήμονες τοῦ νομού Σερρῶν ἀνεστατώθησαν.

Το ζήτημα ήτο σπουδαιότατον, Γιατὶ οἱ θάνατοι ἦσαν πολλοί. Από τὴν γριππώδη αὐτὴν βρογχοπνευ-μονίαν, μόνον εἰς τὸν νομὸν Σερ· ρῶν ἀπέθανον, κατὰ τὰς πιὸ ἐξης κριβωμένας πληροφορίας, περισ· σότερα ἀπὸ 400 άτομα 

"Αξιον προσοχῆς εἶνε ὅτι ἡ θαι νατηφόρος αὐτὴ ἐπιδημία ἄρχισε. ἀπὸ τὰ χαμηλά, κλειστὰ καὶ ὑγρὰ χωριὰ καὶ ὁ αὐτὰ ἦτο καὶ πιὸ βα-ἡ ἀρρώστεια. Αὐτὴν τὴν πα-ρατήρησιν τὴν ἔκαμαν οἱ περισσό· ἱατροὶ τοῦ νομοῦ καὶ ἐπρο ίατρο χώρησαν εἰς διαφόρους επιστημος νικάς σκέψεις καὶ παρατηρήσεις ἐν πάνω σ' αὐτὸ τὸ φαινόμενον. Τεν λος δὲ 40 ἰατροὶ τοῦ νομού Σερρών μὲ δηλώσεις των δημοσίας και μὲ ἔγγραφα πρὸς τὴν Ἰατρικὴν Σχον λὴν του. Πανεπιστημίου Αθηνών νεκοίνωσαν τὴν παρατήρησιν ὅτι ἡ παθογένεια τῆς νόσου αὐτῆς δὲν εἶνε ἡ τῶν μικροβίων, ποὺ παρα-δέχεται συνήθως ἡ ἐπιστήμη. Δη· λαδὴ ἡ ἐπιδημία φαίνεται, κατὰ τοὺς ἐπιστήμονας τούτους, ὅτι πρέ-πει ν' ἀποδοθῇ εἰς μόλυνσιν τοῦ ἀέρος τῶν χαμηλών μερῶν τοῦ νο-μου Σερρῶν καὶ ὄχι εἰς μι· κρόβια,

Η παρατήρησις αὐτὴ τῶν ἰα-τρῶν τοῦ νομού προκαλεί ζωηρο τάτην ἐντύπωσιν στοὺς ἰατρικούς κύκλους τῆς Μακεδονίας, διότι πρό-κειται περὶ ἑνὸς εἶδους ἐπιστημο-νικῆς ἐπαναστάσεως, ἡ ὁποία, ἐκτὸς τῆς Παθολογίας, θὰ μεταρρυθμίσῃ, καὶ τὴν δημοσίαν υγιεινήν.

Οἱ πρῶτοι ποὺ ἀνεκίνησαν τὸ ζήτημα εἶνε οἱ ἰατροὶ τῆς περι φερείας Στρυμονικού κ. κ. Σε φερλής. Παττακός καὶ Φροντι στης. Παρετήρησαν οὗτοι ὅτι ἡ γριππώδης βροχοπνει μονία ἦτο θανατηφόρος στὸ χωριὸ Ὄρλιακο, ὅταν ἀπέθανον ἄνω τῶν 50 ἀπὸ μων! ᾿Αντιθέτως, στὰ ἄλλα πέριξ χωριὰ ἡ ἐπιδημία ἦτο ἑλαφρᾶς μορφῆς. Ἐξ ἄλλου παρετήρησαν ὅτι τὸ Ὄρλιακο εἶνε ὁλόγυρα κλειστὸ ἀπὸ λόφους, ἐνῷ τ' ἄλλα γύρω χωριὰ εὐρίσκονται ἐπάνω εἰς ὀμαλὸν ἔδαφος. Κατόπιν τούτου οἱ τρεῖς αὐτοὶ ἱατροί, ἐκ συμφώ· νου μὲ τὸν ἱατρὸν κ. Α. Κούζαν, συγγραφέα τοῦ ἔργου «Πλάναι καὶ λάθη ἐν τῇ παθολογίας, ἔστειλαν τὸ πρῶτον σχετικὸν ἔγγραφον στὸν Ἰατρικὴν Σχολήν. Εἰς αὐτὸ δηλοῦν ὅτι ἀποδέχονται την παθο-γένειαν τῆς νόσου ταύτης ἀπὸ του ξικὰ ἀέρια ὡς πιὸ ἐπιστημονικὴν καὶ πειστικὴν παρὰ τὴν ἀπὸ μια κρόβια. Συγχρόνως ἐζήτησαν νὰ σχηματισθῇ μία ἐπιστημονικὴ ἐπι· τροπή, ἡ ὁποία νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ ν' ἀναλάβῃ γενικὴν ἔρευναν τῆς χημικής συστάσεως τοῦ ἀέρος εἰς τὰ χωριά, ποὺ προσεβλήθησαν ἀπὸ τὴν νόσον.

Κατόπιν ἀπὸ τοὺς ἰατροὺς του τους, 10 ἱἰατροὶ κωμοπόλεων τοῦ Παγγαίου Ροδολίβος. Σέμαλ· τον, Προβίστα, Μυρίνη, Πρώτη καὶ ᾿Αγγίστα, ἐπειδὴ παρετήρησαν ὅτι καὶ στὴν ἐπαρχίαν αὐτῶν ἡ νὰ σος ἦτο πιὸ τοξικὴ στὰ χαμηλὰ χωριά Σδραβίκη, Προβίστα καὶ Δήμητρα, ὅπου καὶ ἡ ἐλονοσία ἦτο πάντοτε βαρυτέρα, ἔστειλαν καὶ αὐτοὶ κοινὸν ἔγγραφον στο Πανες πιστήμιον ᾿Αθηνῶν ἀποδεχόμενοι καὶ αὐτοὶ τὴν νέαν παθογένεια ἀπὸ ἀέρια καὶ ὄχι ἀπὸ μικρόβια Ζητοῦν δὲ ἀπὸ τὴν Ἰατρικὴν Σχο λὴν νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὴν Σχολὴν τῶν Φυσικών Επιστημῶν καὶ νὰ καταρτισθῇ μί

- [Συνέχεια ἐκ τῆς 4ης σελίδος εὐρίσκεται πυκνότερο. ᾿Αλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἔδαφος κατὰ τοὺς καλοκαι-ρινοὺς μήνες, ἕνεκα ζυμώσεων, αν ναίδεται ἀνθρακικόν οξύ. νουπιών, ἀλλὰ τὸν Αύγουστον. Τὴν

ἐποχὴν αὐτὴν παρατηρείται ὅτι ἀν πὸ τὸ ἔδαφος ἀναδίδεται ἄφθονον μιασματικὸν ἀνθρακικὸν ὀξύ, ἕνεκα τοῦ ὀργώματος τῆς γῆς, μάλιστα μετὰ τὴν βροχήν. Τὸ ἀνθρακικὸν | αὐτὸ ὀξύ-λέγουν νεωτερίζοντες ία τροὶ τὸ ἀναπνέουν οἱ χωρικοί, ποὺ κοιμούνται μάλιστα καὶ κατὰ γῆς καὶ πεθαίνουν ὁμαδικῶς ἐλονο· σίαν. Η κακὴ ἀφομοίωσις διὰ τῆς ἀναπνοής καταλήγει εἰς λοίμωξιν καὶ γεννὰ στοὺς ἰστοὺς τοξίνες κλπ. Αὐτὰ γιὰ τὴν ἐλονοσίαν. Ἡ

γριππώδης βρογχοπνευμονία όμως ποὺ παρετηρήθη στὰ χαμηλά κλει-στὰ καὶ ὑγρὰ χωρία Ὄλλιακο, ᾿Α-χινού, Ιβήρων, Μαυροθάλασσα, Σδραβίκη. Προβίστα, Βερτζιανή, Νέων Σκοπόν. ᾿Αναγέννησιν κλπ., ἐξηγεῖται ὡς ἐξῆς ἀπὸ τοὺς νεώτε ρίζοντας τούτους ιατρούς: Ὅταν ὑπάρχουν ὑδρατμοὶ εἰς τὴν ἀτμό-σφαιραν, τότε έμποδίζεται ή φυ σιολογικὴ ἀποβολὴ ἀπὸ τοὺς πνεύ· μονάς μας τῶν ὑδρατμῶν μὲ τὴν ἀναπνοήν, δηλαδὴ ἀποβολὴ 500 αὐτὴ, μαζὶ μὲ τὴν δηλητηρίασιν γρ. κατά 24ωρον. Ἡ διαταραχή ἀπὸ ἀέρια, γεννὰ τὴν βρογχοπνευ-μονικὴν γρίππην.

᾿Αντὶ τῆς μικροβιολογίας λοιπὸν ἡ μετεωρολογία! «Καινά δαιμόνια» στὴν ἱατρική !

Καὶ στοὺς ἄνω ἀναφερομένους ἱατροὺς προσετέθησαν τώρα καὶ μερικοί τῆς Νιγρίτας καὶ τῆς Ἡ· ρακλείας. Προχθὲς δὲ ἀπετάθησαν στὴν

Ἰατρικὴν Σχολὴν τῶν ᾿Αθηνῶν καὶ οἱ ἱατροὶ τοῦ Σιδηροκάστρου Δεσποτίδης, Μόραλης ριζάνου καὶ ἀνέπτυξαν μὲ ἔγγρα-φόν των νέας ἀντιλήψεις σχετικώς μὲ τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Σύμφωνα μὲ αὐτὸς αἱ ἐπιδημίαι τῆς πεδιάς δος τῶν Σερρῶν ἔχουν τὴν ἀφορα μήν των... στην Βουλγαρίαν !

Δηλαδή: Εἰς τὰς νοτίας έπαρ' χίας τῆς Βουλγαρίας, τοῦ τοῦ Πετρι τσίου καὶ Μελενίκου, ἐκπνέεται ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ κτήνη το ἀνάλογον ποσόν ἀνθρακικού οι ξέος, τὸ ὁποῖον ὡς βαρύτερον και τέρχεται στὰ χαμηλότερα στρώματα τῆς ἀτμοσφαίρας καὶ εἰσχωρεῖ στὰ στενὰ τοῦ Ρούπελ καὶ διαλύεται στοὺς ὑδρατμοὺς τοῦ Στρυμόνος καὶ χύνεται στὴν πεδιάδα τῶν Σερ᾿

, δρα τρέφονται μὲ ἀνθρακικὸν ὀξὺ τῆς ἀτμοσφαίρας, ἂν φυτευθούν δάση στὰ χαμηλά μέρη, στὰ κοι λώματα τῶν πεδιάδων, θὰ ἀπορ ροφηθῇ ἀπὸ αὐτὰ τὸ ἀνθρακικόν ὀξὺ ποὺ κατακαθίζει ἐκεῖ, ὡς βα ρύτερον. Ἔτσι ἡ ἀτμόσφαιρα θὰ καθαρισθῇ. Καὶ ὅσον ἀφορᾶ τὸν μολυσμένον ἀέρα τῆς Βουλγαρίας; Αὐτὰ λέγονται καὶ συζητούνται ἐδῶ ἀπὸ τοὺς νεωτερίζοντας ίαι Νὰ δασωθῇ τὸ στενὸν τοῦ Ρούπελ,

τροὺς τοῦ νομού Σερρών. Ένα ἄλλο ζήτημα, σχετικὸν μὲ τὴν δημοσίαν ὑγείαν, συζητεῖται ἐν δῶ στὰς Σέρρας.

. Ως γνωστόν, ἡ πόλις τῶν Σερ ρῶν εἶνε στενόμακρη. Δηλαδή ἀπὸ Βορρά πρὸς Νότον ἔχει ἐλάν χιστον πλάτος, ἐνῷ ἀντίθετα ἀπὸ ᾿Ανατολῶν πρὸς Δυσμάς ἔχει μαν κρότατον μήκος. Γιατὶ ἔγινεν αὐτὸ τὸ περίεργον; Γιατὶ ἀπὸ πάνω, στὸ βόρειον μέρος, ὑπάρχουν λό φοι, καὶ στὸ νότιον, κάτω στὸν κάμπο, ὑπάρχουν τόποι ὑγροὶ, ἀν· θυγιεινοὶ καὶ πλημμυρίζοντες ἀπὸ νερὸ, ἀκατάλληλοι γιὰ νὰ γίνουν ἐκεῖ σπίτια καὶ νὰ κατοικήσουν ἄνθρωποι.

Καὶ ὅμως στὰ μέρη ἐκεῖνα, τὰ νοτίως τῆς πόλεως, μεταξὺ τῶν των σταθμοῦ ἔχουν οἰκοδομηθῇ δύο Σερρών καὶ τοῦ σιδηροδρομικού μεγάλοι συνικοισμοί προσφύγων. Ο συνοικισμὸς τῆς Ιωνίας εἶνε κτι σμένος δυτικά καὶ μάλιστα μὲ ὡν ραῖα διώροφα σπίτια καὶ ὁ συνοι κισμὸς Κιούπια, ἀνατολικά. Τὰ σπίτια τῶν συνοικισμῶν αὐτῶν εἰ νε ἀνάμεσα στὰ βάλτα καὶ ἡ ὑγρα σία τὰ μουσκεύει ὁλόκληρα...

᾿Αλλὰ γιατὶ ἐκτίσθησαν ἐκεῖ ἐξήγησαν ὅτι τὸ μέρος εἶνε άκα ἄλλοτε φασίστας, κ. ᾿Ανθρακόπου προσφυγικοί συνοικισμοί: Όταν ἐπροτάθη νὰ κτισθοῦν, οἱ ἐντόπιοι τάλληλον καὶ ἀνθυγιεινὸν γιὰ και τοικίας. ᾿Αλλ᾿ ὁ προστάτης τῶν ἀν γροτῶν, ἄλλοτε κομμουνιστὴς καὶ λος, εἶχεν ἀντίρρησιν. Καὶ ἀγρίεψε τοὺς πρόσφυγας νὰ ἐπιμείνουν νὰ ἐγκατασταθοῦν ἐκεῖ γιὰ νὰ εἶνε κοντὰ στὸν σιδηροδρομικό σταθμό. Μάταια έπεμειναν μερικοί λογικών τεροι ὅτι τὸ μέρος δὲν εἶνε υγιει νόν. Επέμεινε καὶ ὁ κ. ᾿Ανθρακόν πουλος. Καὶ ἐπῆρε τοὺς πρόσφυ

γας στὸ λαιμό του... Τώρα οἱ κάτοικοι τῶν δύο αὐ τῶν χωριῶν πλέουν στὴν ὑγρασία. Ζοῦν ἀνάμεσα σε βάλτα με κου νούπια καὶ τὰ σπίτια των εἶνε ὑ γρὰ καὶ γεμᾶτα νερά... Ελώδεις καὶ ρευματισμοὶ κάμνουν θραύσιν.