Όσιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης ο Ειρηνικός, 7 Δεκεμβρίου
Ο Όσιος Γρηγόριος ο Ησυχαστής είναι επίσης γνωστός ως Άγιος Γρηγόριος ο Σιωπηλός και Άγιος Γρηγόριος ο Νέος. Γεννήθηκε στη Σερβία στις αρχές του 14ου αιώνα και αργότερα κατευθύνθηκε στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια, το 1350, στην Παρωρία της Βουλγαρίας, όπου ο Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης ίδρυσε μια μονή και αναπαύθηκε. Ήταν μαθητής του Αγίου Ρωμύλου της Ραβανίτσας (του οποίου έγραψε τη Βιογραφία) και του μακαριστού Γέροντα Ηλαρίωνα, οι οποίοι και οι δύο ήταν μαθητές του Αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτη.
Ο Όσιος Γρηγόριος έγραψε για τον λόγο που πήγε στην Παρωρία: «Εγώ ο μικρότερος των μοναχών ήρθα από την Κωνσταντινούπολη σε αυτό το μέρος, ακούγοντας για τις ενάρετες ζωές και την τέλεια ασκητική τους άσκηση, γι’ αυτό ύψωσα το κεφάλι μου και υπέκυψα.» Όταν οι Οθωμανοί εισέβαλαν, πήγε στη Ζάγορα της Βουλγαρίας με τον Γέροντά του Ηλάριωνα και από εκεί κατευθύνθηκαν στη Μεγάλη Λαύρα του Αγίου Όρους, όπου συνάντησαν τον Άγιο Ρωμύλο.
Στη συνέχεια επέλεξε έναν τόπο για να ιδρύσει μονή μεταξύ Σιμοπέτρας και Διονυσίου, και την αφιέρωσε στον Άγιο Νικόλαο, αν και σήμερα είναι γνωστή με το όνομα του ιδρυτή της, Γρηγορίου. Ο τόπος αυτός επιλέχθηκε γιατί κοντά βρισκόταν ο κελλί του Αγίου Γρηγορίου του Σιναΐτη. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Νέος είχε επίσης μια σπηλιά περίπου δεκαπέντε λεπτά από τη μονή, όπου αποσύρονταν για ησυχία και προσευχή, και αυτή η σπηλιά υπάρχει ακόμη σήμερα.
Μετά τον θάνατο του Σέρβου δεσπότη Γιοβάν Ούγκλεσα το 1371, πήγε στη Σερβία και μαζί με τον Πρίγκιπα Λάζαρο ίδρυσαν τη Μονή Ζντρέλο, σήμερα γνωστή ως Μονή Γκόρνιακ, επίσης αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο, γύρω στο 1380. Ο Όσιος Γρηγόριος αναπαύθηκε εκεί το 1406 και εκεί φυλάσσονται και τα λείψανά του. Λέγεται, ωστόσο, ότι ο Γρηγόριος επέστρεψε στη μονή του στο Άγιο Όρος πριν πεθάνει, και τα λείψανά του φυλάσσονταν αρχικά στη Μονή Γρηγορίου, αλλά λόγω πυρκαγιάς το 1761 μεταφέρθηκαν στη Μονή Γκόρνιακ.
Κατά την Τουρκοκρατία, τα λείψανα μεταφέρονταν κατά καιρούς στις μονές Ορέσκωβιτσα, Χόποβα, Βόιλοβιτσα, και κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Καθεδρική Εκκλησία στο Ποζάρεβατς. Το 1977, μέρος των λειψάνων δόθηκε στους πατέρες της Μονής Γρηγορίου μετά από αίτημα του ηγουμένου. Στα αρχεία του Αγίου Όρους ανακαλύφθηκε η υπογραφή του Αγίου, χρονολογούμενη από το 1405. Ένα Θείο Κείμενο προς τιμήν του εκδόθηκε από τον Μοναχό Βαρλαάμ της Μονής Γρηγορίου από χειρόγραφα της μονής.
Λειτουργικά κείμενα
Αειπαρθένε, ανέβης εις την ζωήν, κάμνων σοφόν εκείνον, ος διὰ των σεβαστῶν σου κόπων εσπεύσεν εις τα ύψη της απαθείας, Γρηγόριε· διὸ έλαμψας διά των ακτίνων των αρετών και εφώτισας τον χορόν των μοναχών, οίτινες πιστώς σε ακολουθούσιν.
Απολυτίκιο στον Πρώτο Ήχο
