Άγιος Θεαγένης ο Ιερομάρτυρας, 2 Ιανουαρίου
Θεάγενες, βλήθητι τοῦ πόντου μέσον,
ᾯ κἂν βυθισθῇς, ἒνδον ἐκνήξῃ πόλου.
Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Θεαγένης ήταν επίσκοπος της πόλης Πάριο· την ονομασία της πήρε επειδή είχε κτισθεί από τους Πάριους, κατοίκους της νήσου Πάρου. Η πόλη αυτή βρισκόταν μεταξύ της Κυζίκου και της Λαμψάκου. Αυτός λοιπόν οδηγήθηκε στον Τριβούνο Ζηλικίνθιο και ομολόγησε τον Χριστό Θεό αληθινό.
Οπότε τον έδειραν ανελέητα και αφού τον έδεσαν χειροπόδαρα, τον έριξαν στο βυθό της θάλασσας. Έτσι τελείωσε το δρόμο του μαρτυρίου και πήρε από τον Κύριο το αμάραντο στεφάνι της αιώνιας δόξας.
Μηνολόγιο του Βασιλείου Β΄
4 Ιανουαρίου Μαρτύριο του Αγίου Ιερομάρτυρα Θεογένους, Επισκόπου Παρίου
Ο Θεογένης ο ιερομάρτυρας ήταν Επίσκοπος Παρίου και κρατήθηκε αιχμάλωτος από τον ηγεμόνα της περιοχής, ο οποίος ήθελε να τον εξαναγκάσει να μπει στον στρατό. Ο Θεογένης, όμως, αυτοπροσδιοριζόταν ως Χριστιανός, δούλος και στρατιώτης του Χριστού. Δέθηκε σε τέσσερις πάσσαλους, με τα χέρια και τα πόδια του, και δέχτηκε χτυπήματα από οκτώ δημίους με αιχμηρά ξύλα. Ο λεγόμενος Οπτίο τον πλησίασε και τον κορόιδευε, ενώ ο Άγιος προείπε γι’ αυτόν ότι θα χαθεί, πράγμα που όντως συνέβη.
Κατά τη νύχτα ο Κύριος του εμφανίστηκε και τον διέταξε να μην δέχεται ούτε να τρώει τροφή από τα χέρια των Ελλήνων. Ο Θεογένης έψαλλε μαζί με τους αγγέλους μέσα στη φυλακή. Μετά την απομάκρυνσή του από τη φυλακή, ρίχτηκε στη θάλασσα, όπου συνάντησε το τέλος του. Εκείνοι που τον έριξαν μεταμελήθηκαν και, επιστρέφοντας στην πόλη, βαπτίστηκαν μαζί με πλήθος κόσμου. Τρεις ημέρες μετά, τα ιερά του λείψανα βγήκαν από τη θάλασσα και οι μαθητές του τα παρέλαβαν και τα ενταφίασαν.
