Άγιος Φίνλουγκ του Άιλα, 3 Ιανουαρίου

Άγιος Φίνλουγκ του Τάμλαχτφινλάγκαν ή Άγιος Φίνλουγκ του Άιλα (Ίσλεϊ : Islay). 

Η 3η Ιανουαρίου είναι η γιορτή δύο αγίων αδελφών, του Φίνταν και του Φίνλουγκ. Πέρυσι εξετάσαμε τη ζωή του Αγίου Φίνταν του Ντούουν σε ανάρτηση, τώρα στρεφόμαστε στη ζωή του αδελφού του, Φίνλουγκ, όπως καταγράφηκε από τον Κανόνα Ο’Χάνλον στον Τόμο 1 των Lives of the Irish Saints:

ΑΓΙΟΣ ΦΙΝΛΟΥΓΚ, ΛΟΥΓΑΔ ή ΦΙΝΝ-ΛΟΥΓΑΪΝ, ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ ΤΑΜΛΑΧΤΦΙΝΛΑΓΚΑΝ, ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΟΝΤΟΝΤΕΡΙ [6ος Αιώνας]

Αυτός ο άγιος ήταν αδελφός του προηγούμενου αγίου (δηλαδή του Φίνταν του Ντούουν), αλλά δεν είναι σαφές ποιος ήταν ο μεγαλύτερος ή μικρότερος. Έχει διάφορα ονόματα: μερικές φορές ονομάζεται Φίνλογ ή Φίνλουγκ, Λούγαντ, Λάγκαν ή Λόγχα. Οι τελευταίες μορφές φαίνεται να αντιπροσωπεύουν το αρχικό του όνομα, στο οποίο προστέθηκε αργότερα το πρόθεμα Φινν ή Φιόνν, που σημαίνει «λευκός» ή «δίκαιος», πιθανώς λόγω του χρώματος του δέρματος ή των μαλλιών του. Είχε τον ίδιο πατέρα και μητέρα με τον Φίνταν· για αυτούς ανατρέξτε στη βιογραφία του Φίνταν.

Στις 3 Ιανουαρίου, ο Άγιος Φίνλογ, όπως και ο αδελφός του Φίνταν, τιμούνταν στο Ντάνμπλεϊσκ ή Ντούουν. Από τον Άγιο Έινγκους και τον σχολιαστή του, από το Martyrology of Tallagh, από το Calendar of Cashel και από τον Μαριανούς Ο’Γκόρμαν, όπως και από το Martyrology of Donegal, μαθαίνουμε ότι ο Άγιος Φίνλογ τιμούνταν επίσης στο Τάμλαχτ Φίνλογα ή Φινλάγκαν, στην περιοχή Cianachta Glinne Geimhin, την ίδια ημέρα.

Φαίνεται ότι αρχικά ο Φίνλογ ήταν μαθητής του αδελφού του στο Ντάνμπλεϊσκ, όπου είχε προφητευθεί ότι θα έπρεπε να περάσει τη θάλασσα και να πεθάνει εξόριστος από τη χώρα της γέννησής του. Πιθανότατα πήγε στο Ιόνα και ήταν ο ίδιος ο Φίντλουγκανους που παρενέβη για να σώσει τη ζωή του μεγάλου δασκάλου του, Αγίου Κολούμπα, στο νησί Χίνμπα.

Μας πληροφορούν ότι ενώ ζούσε εκεί, ο Άγιος Κολούμπα αποφάσισε να αφορίσει ορισμένους καταπιεστές μοναστικών οίκων. Ένας από αυτούς, ο Τζοάν, γιος του Κόναλ, ήταν ιδιαίτερα προβεβλημένος. Ένας από τους κακούς συνεργάτες του ονομαζόταν Λαμ Ντεσσ. Υποκινούμενος από τον διάβολο, όρμησε στον άγιο με δόρυ με πρόθεση να σκοτώσει τον Κολούμπα. Για να αποτραπεί αυτό, ένας από τους αδελφούς, ονόματι Φίντλουγκαν, φόρεσε τα ρούχα του αγίου και παρενέβη, έτοιμος να θυσιαστεί για χάρη του αγίου. Το ρούχο του Αγίου Κολούμπα λειτουργούσε σαν αδιαπέραστη ασπίδα και τον προστάτεψε· ο αδελφός που το φορούσε έμεινε σώος υπό θεία προστασία. Ο Λαμ Ντεσσ πίστευε ότι είχε τραυματίσει τον άγιο και αποσύρθηκε. Ένα χρόνο αργότερα, ο άγιος στο νησί Χάι είπε: «Ένας χρόνος έχει περάσει από τότε που ο Λαμ Ντεσσ προσπάθησε να σκοτώσει τον Φίντλουγκαν στη θέση μου, αλλά αυτός ο άνθρωπος έχει πέσει, πιστεύω, αυτήν την ώρα». Και έτσι έγινε, σύμφωνα με την αποκάλυψη του αγίου.

Μετά την πτώση του Λαμ Ντεσσ η μάχη σταμάτησε. Δεν είναι σαφές εάν αυτά συνέβησαν πριν ή μετά την ίδρυση της μονής του Αγίου Φίνλογ.

Ο Άγιος Κολούμπα λέγεται ότι ίδρυσε μοναστική κοινότητα κοντά στη λίμνη Φόιλ, στην κομητεία Λόντοντερι, στην τοποθεσία Τάμλαχτ. Τοποθέτησε ως πρώτο ηγούμενο τον μαθητή του, Φίνλογ. Έτσι η τοποθεσία ονομάστηκε Τάμλαχτφινλάγκαν. Σήμερα είναι ενορία στη Μητρόπολη του Ντέρρυ. Η παλιά μονή σημαίνεται από ένα πολυσύχναστο νεκροταφείο, μέσα στο οποίο υπάρχουν τα ερείπια μιας παλιάς εκκλησίας. Δεν είναι βέβαιο αν οποιοδήποτε τμήμα του κτηρίου χρονολογείται από την εποχή του Αγίου Φίνλογ.

Εκτός από τη λατρεία του στο Τάμλαχτ Φινλάγκαν και στο Ντάνμπλεϊσκ, ο Άγιος Φίνλογ φαίνεται να τιμούνταν και στο νησί του Αγίου Φινλάγκαν, όπου υπάρχουν τα ερείπια μιας μικρής εκκλησίας αφιερωμένης σε αυτόν. Το νησί αυτό βρίσκεται στη λίμνη Φινλάγκαν στην ενορία Κίλαροου, στο Ίσλεϊ (ή Ίλα). Από αυτή τη γλυκιά λίμνη ρέει ο ποταμός Κίλαροου, και μεταξύ της εκκλησίας του Αγίου Φινλάγκαν και της ανατολικής ακτής στο Κιλχόλμκιλ υπήρχε εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Κολούμπα.

Πριν το 1380, ο Ιωάννης, άρχοντας των Νήσων, επισκεύασε την εκκλησία του Φινλάγκαν και άλλες εκκλησίες, παρέχοντας τους επίσης τα απαραίτητα για τη λατρεία και την υποστήριξη του κλήρου. Οι άρχοντες των Νήσων ασκούσαν το δικαίωμα της προστασίας όσον αφορά τις εκκλησίες του Αγίου Φινλάγκαν και του Αγίου Κολούμπα. Στο νησιωτικό νεκροταφείο του Φινλάγκαν θάβονταν οι σύζυγοι και τα παιδιά των άρχοντων του νησιού, ενώ αυτοί θάβονταν στην Ιόνα, θεωρούμενη ιερότερη.

Η χριστιανική ανδρεία και η φιλανθρωπία του αγίου αξίζουν τον έπαινο του Πρίγκιπα Ο’Ντόνελ, γιατί ήταν έτοιμος να θυσιάσει τη ζωή του για να σώσει τη ζωή του μεγάλου πνευματικού του πατέρα. Μεγαλύτερη αγάπη από αυτή δεν μπορεί να υπάρξει· έτοιμος να θυσιάσει τη ζωή του για την ασφάλεια των φίλων του. Το πνεύμα του ήταν απόλυτα ανιδιοτελές και γενναιόδωρο. Η ταπεινοφροσύνη και η υπακοή του ήταν επίσης εμφανείς· ένιωθε έτοιμος να δεχτεί κάθε εντολή που προάγει την τιμή του Θεού. Στην Ιρλανδία και στη Σκωτία οι πράξεις του ήταν αξιοσημείωτες και οι λαοί αυτών των χωρών έχουν δίκαιους λόγους να γιορτάζουν τις αρετές του.