Ιπποκράτης Μακρής
Ο Ιπποκράτης Μακρής (1883–1967) γεννήθηκε το 1883 στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν γιος του γιατρού Κωνσταντίνου Μακρή, ο οποίος καταγόταν από την Αρτάκη της Προποντίδας. Σπούδασε ιατρική στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στην Κωνσταντινούπολη γνώρισε τον διπλωμάτη και διανοούμενο Ίων Δραγούμης, ο οποίος τον μύησε στο όραμα της απελευθέρωσης της Μακεδονίας και στις ελληνικές εθνικές οργανώσεις της εποχής που δρούσαν στο πλαίσιο του Μακεδονικού Αγώνα.
Η ιστορική συγκυρία μέσα στην οποία μεγάλωσε και δραστηριοποιήθηκε ο Μακρής ήταν ιδιαίτερα ταραγμένη. Στα τέλη του 19ου αιώνα η μικρή τότε ελληνική επικράτεια αντιμετώπιζε πολιτικές και οικονομικές δυσκολίες, ιδιαίτερα μετά την πτώχευση του κράτους επί πρωθυπουργίας του Χαρίλαος Τρικούπης το 1893. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Ελληνοτουρκικός Πόλεμος του 1897 κατέληξε σε ελληνική ήττα, γεγονός που οδήγησε όμως σε αναδιοργάνωση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων και προετοίμασε το έδαφος για τις επιτυχίες στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το 1912, όταν ξέσπασε ο πρώτος Βαλκανικός Πόλεμος, ο Ιπποκράτης Μακρής επιστρατεύθηκε από τον οθωμανικό στρατό με τον βαθμό του υπιάτρου. Κατόρθωσε όμως να διαφύγει στην Ελλάδα και κατατάχθηκε εθελοντικά στον ελληνικό στρατό μαζί με τα δύο αδέλφια του, λαμβάνοντας μέρος στους πολέμους του 1912-1913.
Το φθινόπωρο του 1913 αποφάσισε να εγκατασταθεί στις Σέρρες, επιθυμώντας να συμβάλει στην εδραίωση της ελληνικής κυριαρχίας στη Μακεδονία μετά την απελευθέρωση της περιοχής. Στην επιλογή αυτή πιθανόν συνέβαλαν διάφοροι παράγοντες: οι ιδέες του Ίωνα Δραγούμη, οι γνωριμίες του με ανθρώπους από την Αρτάκη που είχαν ήδη εγκατασταθεί στις Σέρρες, όπως ο Δημήτριος Μουζάς, αλλά και οι σχέσεις του με εκπαιδευτικούς όπως ο Απόστολος Σαχίνης και ο ποιητής Αργύρης Κόρακας.
Ο ίδιος έγραψε για την απόφασή του:
«Έπρεπε λοιπόν ή να φύγω εις το εξωτερικόν ή να εγκατασταθώ που της ελευθέρας πατρίδος· προτίμησα το δεύτερον και εγκατεστάθην εν Σέρραις, όπου εύρον το έδαφος πρόσφορον και την διαμονήν ευχάριστον».
Λίγους μήνες αργότερα κατέβηκε στην Αθήνα όπου παντρεύτηκε τη συνάδελφό του ιατρό Ουρανία Αναστασοπούλου (1885-1960), καταγόμενη από την Κεφαλονιά. Η σύζυγός του ήταν αναισθησιολόγος και στάθηκε πολύτιμη συνεργάτιδα σε όλη την επαγγελματική και κοινωνική του δράση. Όπως έγραψε ο ίδιος:
«Η σύζυγός μου υπήρξεν από πάσης απόψεως αρίστη… πολυτιμοτάτη βοηθός εν παντί και βοηθός εις κλινικήν ην βραδύτερον ίδρυσα εν Σέρραις».
Το 1915 στρατεύθηκε ξανά ως ανθυπίατρος. Το 1916, κατά την περίοδο του Εθνικού Διχασμού, ο βουλγαρικός στρατός προέλασε στην Ανατολική Μακεδονία. Η οικογένεια Μακρή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τις Σέρρες και να μετακινηθεί στην Αθήνα και έπειτα στη Θεσσαλονίκη.
Εκεί ο Μακρής εντάχθηκε στο κίνημα της Εθνικής Άμυνας υπό τον Ελευθέριος Βενιζέλος και εργάστηκε στο Β΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια υπηρέτησε σε προκεχωρημένο φυλάκιο της Μεραρχίας Αρχιπελάγους στο Μοναστήρι. Η σύζυγός του τον ακολουθούσε και παρείχε και η ίδια ιατρικές υπηρεσίες στο μέτωπο.
Συμμετείχε ως στρατιωτικός γιατρός στη νικηφόρα Μάχη του Σκρά και στη συνέχεια στη Μάχη της Δοϊράνης. Μετά τον πόλεμο εργάστηκε και πάλι στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης και αργότερα στο Ζ΄ Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου συμμετείχε στις συνεδριάσεις της Ιατρικής Εταιρείας και παρουσίασε εργασίες για τα πολεμικά τραύματα και τη μέθοδο της ραχιαίας αναλγησίας.
Στη συνέχεια έλαβε μέρος και στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Μετά την κατάρρευση του μετώπου και τη Μικρασιατική Καταστροφή επέστρεψε οριστικά στις Σέρρες.
Εκεί ίδρυσε μαζί με τη σύζυγό του χειρουργική και μαιευτική κλινική και προσέφερε παράλληλα υπηρεσίες στο Προσφυγικό Νοσοκομείο Σερρών. Η κλινική του αποτέλεσε για πολλά χρόνια σημαντικό κέντρο ιατρικής περίθαλψης για την πόλη και την ευρύτερη περιοχή.
Η οικογένεια Μακρή γνώρισε και προσωπικές δοκιμασίες, καθώς δύο κόρες που απέκτησαν πέθαναν σε μικρή ηλικία. Το 1923 γεννήθηκε ο μοναδικός τους γιος, Κωνσταντίνος Μακρής, ο οποίος αργότερα έγινε γιατρός και ακολούθησε ακαδημαϊκή καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ιπποκράτης Μακρής συνέχισε να ασκεί την ιατρική στις Σέρρες με μεγάλη αναγνώριση. Το όνομά του καταγράφεται στο μητρώο του Ιατρικού Συλλόγου Σερρών με αριθμό 1 και ειδικότητα τη χειρουργική. Παράλληλα ασχολήθηκε με την ιατρική έρευνα. Δημοσίευσε, μεταξύ άλλων, στο περιοδικό «Ιατρική» το 1927 μελέτη με τίτλο «Περίπτωσις λιθοπαιδίου χειρουργηθείσα μετά 23 έτη».
Έλαβε μέρος στο συνέδριο ιατρών Βορείου Ελλάδος το 1933 και στο πανελλήνιο ιατρικό συνέδριο του 1935 στη Θεσσαλονίκη.
Στην κοινωνική ζωή των Σερρών ήταν ιδιαίτερα δραστήριος. Συμμετείχε σε πολιτιστικούς συλλόγους όπως ο Σύλλογος Ορφέας Σερρών και έδωσε πολλές διαλέξεις ιστορικού, λογοτεχνικού και λαογραφικού περιεχομένου.
Το 1935 συμμετείχε στο αποτυχημένο Κίνημα των Βενιζελικών του 1935 ως μέλος του Εθνικού Δημοκρατικού Φρουρού Ελλάδος. Συνελήφθη, καταδικάστηκε σε τριετή φυλάκιση, αλλά αποφυλακίστηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους μετά από βασιλική χάρη του Γεώργιος Β΄ της Ελλάδας.
Κατά τη διάρκεια της βουλγαρικής κατοχής των Σερρών το 1941 οι αρχές κατοχής επέβαλαν αυστηρά μέτρα εκβουλγαρισμού. Οι ελληνικές κλινικές διατάχθηκαν να κλείσουν και ο Ιπποκράτης Μακρής υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει την πόλη μέσα σε δύο ημέρες.
Μετά την απελευθέρωση επέστρεψε στις Σέρρες το 1944. Εργάστηκε στο κρατικό νοσοκομείο μέχρι το 1949 και από το 1945 έως το 1954 διετέλεσε πρόεδρος του παραρτήματος Σερρών της Εθνικής Ένωσης Βορείων Ελλήνων.
Συνολικά έζησε στις Σέρρες περίπου σαράντα χρόνια, από το 1913 έως το 1954, συμμετέχοντας ενεργά στις χαρές και τις δοκιμασίες της πόλης. Το 1954 εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα. Το 1960 έχασε τη σύζυγό του Ουρανία.
Παράλληλα με την ιατρική του δραστηριότητα ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία και τον πολιτισμό. Έγραψε έργα όπως:
«Ελεγείον εις τους πεσόντας των πολέμων»
«Ύμνος εις την πόλιν των Σερρών»
«Ύμνος στη σημαία των οχυρών του Μπέλλες»
Έμμετρη προσφώνηση στην προτομή του Μακεδονομάχου Καπετάν Μητρούση
Επιμνημόσυνο λόγο για τον θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου
Ύμνο του Ορφέα Σερρών
Λίγο πριν φύγει από τις Σέρρες το 1954 δώρισε μεγάλο μέρος της προσωπικής του βιβλιοθήκης στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της πόλης.
Για τη στρατιωτική και κοινωνική του προσφορά τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων:
Μετάλλια των πολέμων 1912-1913
Πολεμικό Σταυρό Γ΄ Τάξεως
Μετάλλιο Στρατιωτικής Αξίας Δ΄ και Γ΄ Τάξεως
Γαλλικό Πολεμικό Σταυρό
Αναμνηστικό Μετάλλιο Νίκης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
Ο Ιπποκράτης Μακρής πέθανε το 1967, αφήνοντας σημαντική παρακαταθήκη ως γιατρός, λόγιος, ενεργός πολίτης και αγωνιστής της πατρίδας.
.jpg)
Το 2017 πραγματοποιήθηκε εκήλωση από την ΕΜΕΙΣ και τον Ιατρικό Σύλλογο Σερρών "Ιπποκράτης Μακρής (1883-1967) Ιατρός, λόγιος κ πολιτικός" Σάββατο την 11 Μαρτίου στη Βιβλιοθήκη, με ομιλητές τους Μιχάλη Σωτηρίου ,Ιατρός και Πέτρο Ποδαρά, Ιώάννη Ρίζος,Συγγραφείς-Ερευνητές.
