Εκμετάλλευση λατομείου τραβερτίνης στη θέση «Αδράχτι» του Βαμβακοφύτου
Η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων για την εκμετάλλευση λατομείου τραβερτίνης στη θέση «Αδράχτι» της Τοπικής Κοινότητας Βαμβακοφύτου, στον Δήμο Σιντικής, έχει προκαλέσει συζήτηση σχετικά με τις πιθανές επιπτώσεις του έργου στο φυσικό περιβάλλον της περιοχής, ενώ ο Δήμος Σιντικής και η κοινότητα Βαμβακοφύτου αποφάνθηκαν αρνητικά για το θέμα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της διοικητικής απόφασης, το έργο αφορά την εκμετάλλευση κοιτάσματος τραβερτίνης σε δημόσια δασική έκταση εμβαδού 31.903,46 τετραγωνικών μέτρων. Η προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας του λατομείου εκτιμάται ότι θα υπερβεί τα 49 έτη, με βάση τα αποθέματα του κοιτάσματος και τους προβλεπόμενους ρυθμούς παραγωγής.
Η θέση του λατομείου βρίσκεται περίπου 1,8 χιλιόμετρα ανατολικά του Βαμβακοφύτου και 2,1 χιλιόμετρα βόρεια του Παλαιοκάστρου, σε υψόμετρο που κυμαίνεται μεταξύ 360 και 410 μέτρων. Η πρόσβαση προβλέπεται να γίνεται μέσω υφιστάμενου δασικού οδικού δικτύου που συνδέεται με την Παλαιά Εθνική Οδό Σερρών - Προμαχώνα.
Από γεωλογική άποψη, η περιοχή της Σιντικής ανήκει στο ευρύτερο γεωτεκτονικό περιβάλλον της Σερβομακεδονικής Μάζας, μιας ζώνης με σημαντική μεταλλογενετική και λατομική δραστηριότητα στη Βόρεια Ελλάδα. Η παρουσία εκμεταλλεύσιμων πετρωμάτων στην περιοχή δεν αποτελεί γεωλογική ιδιαιτερότητα αλλά εντάσσεται στη γενικότερη γεωλογική δομή της ανατολικής Μακεδονίας.
Γενικά, η βασική περιβαλλοντική μεταβολή που προκαλεί ένα λατομείο τραβερτίνης είναι η μόνιμη αλλαγή της γεωμορφολογίας του χώρου. Η αφαίρεση πετρωμάτων και επιφανειακών εδαφικών στρωμάτων οδηγεί σε απώλεια οικοτόπων και μεταβολή της φυσικής απορροής των υδάτων. Διεθνείς μελέτες αποκατάστασης μεταλλευτικών και λατομικών χώρων δείχνουν ότι, ακόμη και όταν εφαρμόζονται επιτυχείς τεχνικές αποκατάστασης, η πλήρης επαναφορά των αρχικών οικολογικών χαρακτηριστικών είναι εξαιρετικά δύσκολη και συχνά απαιτεί πολλές δεκαετίες.
Στην περίπτωση του «Αδράχτι», η προβλεπόμενη διάρκεια λειτουργίας άνω των 49 ετών σημαίνει ότι η περιβαλλοντική πίεση δεν θα είναι βραχυπρόθεσμη αλλά θα επεκταθεί σε διάστημα σχεδόν μισού αιώνα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την εξέλιξη της βλάστησης, τη διαχείριση των στείρων υλικών και την αισθητική του τοπίου. Ένα έργο τέτοιας χρονικής κλίμακας ουσιαστικά μεταβάλλει μακροχρόνια τη χρήση γης της περιοχής. Ωστόσο, οι επιστημονικές αξιολογήσεις καταλήγουν ότι η επιτυχία εξαρτάται από τη συνεχή παρακολούθηση, την επιλογή κατάλληλων ειδών και τη μακροχρόνια συντήρηση των παρεμβάσεων.
Οι Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις της Δραστηριότητας βάση της «Γνωμοδότησης επί της Μελέτης
Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της εκμετάλλευσης λατομείου τραβερτίνης σε έκταση εμβαδού 31.903,46m2 από τον κ.Μποσκοψίου Ιωάννη του Γεωργίου στη θέση «Αδράχτι» του Τ.Δ. Βαμβακοφύτου του Δήμου Σιντικής της Π.Ε. Σερρών» είναι τα παρακάτω:
4.1. Αέρια Απόβλητα.
• Εκπομπή αέριων ρύπων (καυσαερίων) από τα μηχανήματα και τα οχήματα του λατομείου.
• Εκπομπή αιωρούμενων σωματιδίων (σκόνης) κατά τις εργασίες στο λατομείο.
• Εκπομπή αιωρούμενων σωματιδίων (σκόνης) από τις ανατινάξεις κατά την χρήση εκρηκτικών στο λατομείο.
• Εκπομπή αιωρούμενων σωματιδίων (σκόνης) από την κίνηση των μηχανημάτων και των οχημάτων στο λατομείο.
4.2. Υγρά Απόβλητα.
• Το νερό ψύξης των συρματοκοπών και των διατρητικών εργαλείων περιέχει αδρανή υπολείμματα τραβερτίνης. Το
νερό αυτό θα συγκεντρώνεται σε χωμάτινες υδατοδεξαμενές στα δάπεδα των βαθμίδων εξόρυξης και θα
επαναχρησιμοποιείται με την βοήθεια αντλιών.
• Αστικά λύματα εργαζομένων. Στο χώρο του λατομείου θα τοποθετηθούν χημικές τουαλέτες.
4.3. Στερεά Μη Επικίνδυνα Απόβλητα.
• Στείρα υλικά της εκμετάλλευσης.
• Εδαφικό υλικό που θα χρησιμοποιηθεί κατά την αποκατάσταση του λατομείου.
• Αναλώσιμα, υλικά συσκευασίας αναλώσιμων και ανταλλακτικά μηχανημάτων και οχημάτων.
• Απορρίμματα εργαζομένων.
4.4. Επικίνδυνα Απόβλητα, τα οποία θα συλλέγονται και θα διαχειρίζονται σύμφωνα με την νομοθεσία.
• Λιπαντικά έλαια, καύσιμα, υδραυλικά υγρά κ.α. από τα μηχανήματα και τα οχήματα.
• Φίλτρα, στουπιά, απορροφητικά υλικά και υφάσματα εμποτισμένα με επικίνδυνα απόβλητα κ.α.
• Ελαστικά από τα μηχανήματα και τα οχήματα.
• Ηλεκτρικές στήλες και συσσωρευτές από τα μηχανήματα και τα οχήματα.
4.5. Θόρυβος – Δονήσεις.
• Από τις ανατινάξεις κατά την χρήση εκρηκτικών στο λατομείο.
• Από τις εργασίες στο λατομείο.
• Από τα μηχανήματα και τα οχήματα του λατομείου.
4.6. Εδαφικό Ανάγλυφο.
• Αλλαγή του εδαφικού αναγλύφου στο λατομείο με την δημιουργία βαθμίδων εξόρυξης, βαθμίδων απόθεσης των
στείρων, πλατείας και εσωτερικών δρόμων πρόσβασης.
• Στο λατομείο θα τοποθετηθούν οικίσκοι, containers και δεξαμενή.
4.7. Ανάγκες Υδροδότησης. Οι ανάγκες σε νερό θα ανέρχονται σε 1.000m3/έτος. Το νερό θα μεταφέρεται με
βυτιοφόρο όχημα σε δεξαμενή στο λατομείο.
• Για τη διαβροχή των βαθμίδων εξόρυξης, των εσωτερικών δρόμων, της πλατείας, του χώρου απόθεσης των
στείρων υλικών και των υπόλοιπων χώρων εργασιών του λατομείου για την καταστολή της σκόνης.
• Για την λειτουργία των διατρητικών και των συρματοκοπών κατά την εξόρυξη.
• Για την άρδευση των φυτεύσεων.
• Πόσιμο νερό για τις ανάγκες των εργαζομένων.
• Για την πλύση οχημάτων και μηχανημάτων.
4.8. Χρήση Ενέργειας.
• Ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο): για την λειτουργία των μηχανημάτων και την κίνηση των οχημάτων του λατομείου.
• Ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται από γεννήτρια: για την λειτουργία των συρματοκοπών.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το λατομείο «Αδράχτι» δεν φαίνεται να χωροθετείται σε παρθένα περιοχή χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση, αλλά σε ζώνη με προϋπάρχουσα εξορυκτική δραστηριότητα. Παρ’ όλα αυτά, η λειτουργία του για διάστημα μεγαλύτερο των 49 ετών συνεπάγεται μακροχρόνια αλλοίωση του τοπίου και διατήρηση βιομηχανικής δραστηριότητας σε δασική έκταση. Στο δια ταύτα και το πιο σημαντικό είναι ότι αυτός που θα έπρεπε να πάρει την τελική απόφαση είναι οι κάτοικοι που ζουν στην περιοχή και επηρεάζονται άμεσα.
Σχετικά άρθρα
