Ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου Νεόφυτος διηγούμενος το μαρτύριό του από τους Βουλγάρους

Ο Μητροπολίτης Σιδηροκάστρου Νεόφυτος διηγούμενος το μαρτύριό του από τους Βουλγάρους από την εφημερίδα Η ΠΡΩΪΑ της 19.11.1925.

Η εφημερίδα ανέφερε αναφέρθηκε επίσης και στον θάνατο του Μητροπολίτη Κωνσταντίνου του Μελενίκου :

Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος

Του ανταποκριτή μας

Η διαπόμπευση, η σφαγή και ο απαγχονισμός ενός Ιεράρχη δεν αποτελούν γεγονότα άγνωστα, όχι μόνο εξαιτίας της μακραίωνης σκλαβιάς του Ελληνισμού, αλλά ακόμη και στα τελευταία χρόνια των βουλγαρικών επιδρομών στις ελληνικές περιοχές.

Όσο όμως και αν τέτοια γεγονότα δεν είναι πρωτόγνωρα, δεν παύουν να συγκινούν βαθιά και να προκαλούν ρίγη ακόμη και στον πιο ψύχραιμο και ατάραχο παρατηρητή, όταν γίνεται η αφήγηση ενός τέτοιου μαρτυρίου.

Γι’ αυτό, όταν ο Μητροπολίτης Νεόφυτος θέλησε να δώσει μια εικόνα της σκληρότητας και της βαρβαρότητας εκείνων που σήμερα διαμαρτύρονται για τη σφαγή μερικών κοτόπουλων, άρχισε να αφηγείται τη δολοφονία του προκατόχου του, Μητροπολίτη Κωνσταντίνου του Μελενίκου. Όλοι έδωσαν ιδιαίτερη προσοχή στην αφήγηση, ενώ ο σερ Όρας Ρούμπολνε, εμφανώς νευριασμένος, αντιδρούσε με ένταση.

Στις 25 Ιουλίου 1913, οι Βούλγαροι, με τυμπανοκρουσίες, κάλεσαν τον λαό να επιστρέψει στις ειρηνικές του εργασίες, καθώς είχε υπογραφεί η ειρήνη. Αυτό, σύμφωνα με την αφήγηση, αποτέλεσε την παγίδα που είχε στήσει ο Τσιτσάκοφ.

Ο Μητροπολίτης Κωνσταντίνος και ο λογοθέτης της Μητρόπολης, Θωμάς Παπαχαριζάνου, βρέθηκαν ανάμεσα στους προκρίτους του Σιδηροκάστρου, οι οποίοι οδηγήθηκαν με βίαιο τρόπο στον θάνατο.

Μοναδικός αυτόπτης μάρτυρας του φρικτού εγκλήματος υπήρξε ο Χαλήλ, ένας κάτοικος της περιοχής, ο οποίος παρακολούθησε την τραγωδία από το παράθυρο του μικρού σπιτιού του, κοντά στη θέση «Καραγκάνι», όπου έλαβε χώρα το μαρτύριο του Ιεράρχη.

«Αφού τον ανάγκασαν να γονατίσει», αφηγείται ο Χαλήλ, «του ξερίζωσαν τις τρίχες από το γένι και διαπέρασαν το σώμα του με τη λόγχη. Ο Μητροπολίτης έπεσε νεκρός μπρούμυτα.

Πριν από αυτό το φρικτό μαρτύριο, ο λογοθέτης Παπαχαριζάνου είχε πεθάνει αμέσως από ανακοπή καρδιάς. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τους εκτελεστές να καταφέρουν πολλά χτυπήματα με λόγχες στο σώμα του προκρίτου του Σιδηροκάστρου».

Η αφήγηση ήταν τόσο ζωντανή, ώστε κανείς δεν μπορούσε να μείνει ασυγκίνητος.

Και η μαρτυρία για τα θύματα συνεχίζεται.

Μετά τον Μητροπολίτη, έρχεται η σειρά των χηρών, ζωντανών μαρτύρων των γεγονότων, οι οποίες αφηγούνται το μαρτύριο των συγγενών τους. Για τη μνήμη των ανθρώπων αυτών, η πόλη του Σιδηροκάστρου ανήγειρε το πρώτο έργο τέχνης στην περιοχή, στο σημείο όπου οι Βούλγαροι είχαν στήσει μια στήλη που, σύμφωνα με την αφήγηση του ανταποκριτή, θα θύμιζε στον διαβάτη την καταστροφή και τη βίαιη δράση τους.

Ακολουθούν τα ορφανά, τα οποία κάποτε φιλόστοργα χέρια περισυνέλεξαν για να τα σώσουν από τον εκβουλγαρισμό, την ατίμωση και την καταστροφή. Η τύχη τους και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκαν εκεί όπου είχαν μεταφερθεί θα αποτελέσουν ξεχωριστό κεφάλαιο, καθώς για πολλούς παραμένουν ακόμη άγνωστες.

Αρκεί, όμως, να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με την αφήγηση, τα περισσότερα από αυτά είχαν εκβουλγαριστεί, ενώ τα κορίτσια είχαν κακοποιηθεί.

Η συνοδεία κλαίει μαζί με τους συγγενείς των νεκρών και τους αντιπροσώπους των χωριών που καταστράφηκαν. Εκείνοι, σύμφωνα με το δημοσίευμα, είχαν το θάρρος να δηλώσουν ότι τέτοιες επιτροπές και παρεμβάσεις της Κ.Τ.Ε. δεν βοηθούν την κατάσταση, αλλά αντίθετα, όπως υποστήριζαν, ενθαρρύνουν τη δράση των κομιτατζήδων που βρίσκονταν πίσω από το Μπέλλες και τη Ροδόπη και τους οποίους η βουλγαρική κυβέρνηση, κατά την άποψη του συντάκτη, χρησιμοποιούσε για να διαταράξει την ειρήνη.

Το δημοσίευμα αναφέρει ακόμη ότι τα μέλη της Κ.Τ.Ε. είχαν ελάχιστη ή και καθόλου γνώση για τους κομιτατζήδες, καθώς και για την οργάνωση και τη δράση τους.

Φεύγοντας από το Σιδηρόκαστρο, αν μη τι άλλο, θα γνώριζαν πλέον τι σημαίνει ο όρος «κομιτατζής».

Για τα υπόλοιπα σχετικά με το θέμα και τη δράση τους, ο ανταποκριτής αναφέρει ότι θα επανέλθει σε επόμενη ανταπόκριση.

Α. Κονιτόπουλος

Αυτούσιο το κείμενο:

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, Νοέμβριος. (Τοῦ ἄνα ταποκριτού μας). – Η διαπόμπευσις, ἡ σφαγή, ὁ ἀπαγχονισμὸς ἑνὸς Ἱεράρχου δὲν ἀποτελοῦν πράγματα ἀσυνήθη ὄχι μόνον διὰ τὴν μακραίωνα τοῦ Ἑλληνισμοῦ δουλείαν, ἀλλ' ἀκόμη καὶ διὰ τοὺς χρόνους τοὺς τες λευταίους τῶν βαρβαρικῶν ἐπιδρομῶν εἰς τὰς ἑλληνικὰν χώρας. ᾿Αλλ' ὅσον καὶ ἂν δὲν ἀποτελοῦν γεγονότα ἀσυνήθη δὲν παύουν μὲ τοῦτο νὰ συγκινούν βαθύτατα καὶ νὰ προκαλῇ ρίγη ἡ ἀφήγησις τοῦ μαρτυρίου καὶ εἰς τὸν πλέον φλεγματικὸν, καὶ εἰς τὸν πλέον ψύχραιμον παρατηρητήν. Διὰ τοῦτο, ὅταν ὁ Μητροπολίτης Νεόφυτος, θέλων νὰ δώσῃ μίαν ἰδέαν τῆς σκληρότητος καὶ τῆς βαρβαρότη ος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παραπο· νοῦνται σήμερον διὰ τὸ σφάξιμο μερικών ὀρνίθων, ἤρξατο ἀφηγούμενος τὰ τοῦ φόνου τοῦ προκατόχου του Μητροπολίτου Κων-σταντίνου τοῦ Μελενίκου, ὅλοι ἐνέτειναν τὴν προσοχήν των καὶ ὁ σὲρ Ὅρας Ρούμπολνε μὲ νευρικότητα ἐξαιρετικὴν συνέσπα καὶ ἐν τίναζε τὰ ἄκρα τοῦ σακκακιού του.

Τὴν 25η Ιουλίου 1913 οἱ Βούλγαροι διὰ τυμπανοκρουσιῶν ἑκάλεσαν τὸν λαὸν νὰ ἐ-πανέλθῃ εἰς τὰ εἰρηνικά του ἔργα διότι ἡ εἰρήνη εἶχεν ὑπογραφῇ. Τοῦτο ὑπῆρξεν ἡ παγὶς τὴν ὁποίαν ἔστησεν ὁ αἰμοχαρής Τσι τσάκωφ. Ο Μητροπολίτης Κωνσταντίνος καὶ ὁ λογοθέτης τῆς Μητροπόλεως Θωμάς Παπαχαριζάνου ἀπετέλεσαν τὴν πρωτοπο ρείαν εἰς τὴν ἑκατοντάδα τῶν προκρίτων τοῦ Σιδηροκάστρου τοὺς ὁποίους κατὰ τὸν πλέον βάρβαρον τρόπον οἱ ἐπιδρομεῖς ἔστει· λαν πέραν τοῦ ᾿Αχέρωνος, Μόνον ὁ γύ-φτος Χαλὴλ ὑπῆρξε μάρτυς αὐτόπτης τοῦ φρικώδους κακουργήματος, ὅστις παρηκο λούθησε τὴν τραγωδίαν ἀπὸ τοῦ παραθύ ρου τοῦ οἰκίσκου του ευρισκομένου παρὰ τὴν θέσιν «Καραγκάνι» ὕπου τὸ μαρτύριον ὑπέστη ὁ Ἱεράρχης.

«᾿ Ἀφοῦ τὸν ἡνάγκασαν νὰ γονατίσῃ ἀφη-γεῖται ὁ Χαλὴλ τοῦ ἐξερρίζωσαν τὰς τρίχας τοῦ γενείου του καὶ διεπέρασαν τὸ σῶμα διὰ τῆς λόγχης. Ο Μητροπολίτης ἔπεσε | νεκρὸς πρηνής. Πρὸ τοῦ φρικώδους τούτου μαρτυρίου ὁ Λογοθέτης Παπαχαριζάνου ἀπέ-θανεν ἀμέσως ἐκ συγκοπῆς τῆς καρδίας. Τοῦτο ὅμως δὲν ἡμπόδισε τοὺς δημίους νὰ καταφέρουν πλείστους λογχισμοὺς εἰς τὸ πτῶμα τοῦ προκρίτου Σιδηροκαστρινοῦ». Ὑπῆρξε τόσον ζωντανὴ ἡ ἀφήγησις ὥστι κανεὶς δὲν ἠδυνήθη νὰ μείνῃ ἀσυγκίνητος.

Καὶ τὸ μαρτυρολόγιον ἐξακολουθεί. Μετι τὸν Μητροπολίτην ἔρχεται ἡ σειρὰ τῶν χη ρών-ζώντων τεκμηρίων τῆς Βουλγαρικής θηριωδίας-αἱ ὁποῖαι ἀφηγοῦνται τὸ μαρ τύριον τῶν συγγενών των, ὑπὲρ τῶν ὁν ποίων ἀνήγειρεν ἡ πόλις τοῦ Σιδηροκά στρου, τὸ πρῶτον ἔργον τέχνης ἐκεῖ ὅπου οἱ Βούλγαροι εἶχον στήσει τὴν στήλην ἡ ὁποία θὰ ὑπενθυμίζῃ πάντα εἰς τὸν διαβά την τὴν καταστρεπτικὴν καὶ βάρβαρον διάν

βασίν των. ᾿Ακολουθοῦν τὰ ὀρφανὰ τὰ ὁποῖα φιλό

στοργα χέρια περισυνέλεξαν ἄλλοτε διὰ νὰ τὰ σώσουν ἀπὸ τὸν ἐκβουλγαρισμὸν, τὴν ατίμωσιν, καὶ τὴν καταστροφήνεν Βουμαατύς ὅπου εἶχον συρθῇ θ᾽ ἀποτελέσῃ ἰδιαίτερον κεφάλαιον διότι διὰ τοὺς πολλοὺς παραμένει ἄγνωστον ἀκόμης ἀρκεῖ ὅμως ν᾿ ἀνα φερω ὅτι τὰ περισσότερα τούτων εἶχον ἐκα βουλγαρισθῆ, τὰ δὲ κοριτσάκια εἶχον και ταστραφή.

Καὶ ἡ συνοδεία κλαίει μὲ τοὺς συγγενεῖς τῶν φονευθέντων καὶ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν ἰσοπεδευθέντων χωριῶν οἱ ὁποῖοι εἰ-χον τὸ σθένος νὰ διακηρύξουν ὅτι αἱ τοιαῦ ται ἐπιτροπαὶ καὶ ἐπεμβάσεις τῆς, Κ.Τ.Ε. μόνον πρόξενοι κακοῦ γίνονται διότι άπο-θρασύνουν τὸν ἐλοχεύοντα ὅπισθεν τοῦ Μπέλλες καὶ τῆς Ροδόπης κομιτατζήν, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλγαρική Κυβέρνησις χρησιμο ποιεῖ διὰ τὴν διατάραξιν τῆς εἰρήνης. Εἶνε ἀληθὲς, ἀληθέστατον ὅτι τὰ μέλη τῆς Κ.Τ.Ε. ἀμυδρὰν, ἐλαχίστην, γιὰ νὰ μὴ εἴπω παντελῆ, ἰδέαν εἶχον περὶ τῶν κομι-τατζήδων, περὶ τῆς ὑπάρξεως οργανώσεως ᾿Απερχόμενοι τοῦ Σι δηροκάστρου, ἂν μὴ τι ἄλλο, τουλάχιστον θα γνωρίζουν τὰ εἶνε «κομιτατζής». ᾿Αλλὰ  καὶ δράσεως αὐτῶν.

περὶ τούτων θὰ εἴπωμεν εἰς ἄλλην μας ἀνταπόκρισιν-Α. ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ