Αγία Φαβιόλα της Ρώμης, 27 Δεκεμβρίου

Η Αγία Φαβιόλα ήταν πατρικία της Ρώμης, η οποία εγκατέλειψε όλες τις κοσμικές απολαύσεις και αφιέρωσε τη ζωή της στη χριστιανική άσκηση και στη φιλανθρωπία.

Η Φαβιόλα (ιταλικά: Santa Fabiola, γνωστή και ως Φαβιόλα της Ρώμης) ήταν γιατρός και Ρωμαία αριστοκράτισσα, μέλος κύκλου ευγενών Ρωμαίων γυναικών που, υπό την επίδραση του Πατέρα της Εκκλησίας Ιερώνυμου, απαρνήθηκαν τον κοσμικό τρόπο ζωής και αφιερώθηκαν στη χριστιανική άσκηση και στα έργα αγάπης. Τιμάται ως αγία τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, με ημέρα μνήμης την 27η Δεκεμβρίου.

Αντίγραφο του πορτραίτου του Henner της Αγίας Φαβιόλα.

Η Φαβιόλα ανήκε στη ρωμαϊκή πατρικιακή οικογένεια των Φαβίων. Είχε παντρευτεί έναν άνδρα με τόσο ανήθικη ζωή, ώστε η συμβίωση μαζί του ήταν αδύνατη. Πήρε διαζύγιο σύμφωνα με το ρωμαϊκό δίκαιο και, αντίθετα με τους κανόνες της Χριστιανικής Εκκλησίας, παντρεύτηκε ξανά ενώ ο πρώτος της σύζυγος ζούσε ακόμη.

Την περίοδο που ο Ιερώνυμος βρισκόταν στη Ρώμη (382–384), η Φαβιόλα δεν ανήκε ακόμη στον ασκητικό κύκλο που είχε σχηματιστεί γύρω του. Μόνο αργότερα, μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, αποφάσισε να ακολουθήσει μια ζωή αυταπάρνησης και προσφοράς προς τους άλλους.

Την παραμονή του Πάσχα παρουσιάστηκε μπροστά στις πύλες της βασιλικής του Λατερανού, ντυμένη με ρούχα μετανοίας, και έκανε δημόσια μετάνοια για το αμάρτημά της. Το γεγονός προκάλεσε μεγάλη εντύπωση στους χριστιανούς της Ρώμης και ο πάπας την δέχθηκε επίσημα ξανά στην πλήρη κοινωνία της Εκκλησίας.

Η Αγία Φαβιόλα και η Σύρα, 1859, από την Amanda Fougère, πίνακας εμπνευσμένος από το μυθιστόρημα του Wiseman.

Η Φαβιόλα εγκατέλειψε πλέον κάθε κοσμική φιλοδοξία και διέθεσε τη μεγάλη της περιουσία για την ανακούφιση των φτωχών και των ασθενών. Ίδρυσε ένα σημαντικό νοσοκομείο στη Ρώμη και φρόντιζε προσωπικά τους ασθενείς, ακόμη και όσους ήταν κοινωνικά απομονωμένοι λόγω σοβαρών ασθενειών. Παράλληλα, προσέφερε μεγάλα χρηματικά ποσά σε εκκλησίες και θρησκευτικές κοινότητες στη Ρώμη και σε άλλα μέρη της Ιταλίας. Όλη της η ζωή ήταν αφιερωμένη στις ανάγκες της Εκκλησίας και στη φροντίδα των φτωχών και των πασχόντων.

Το 395 πήγε στη Βηθλεέμ, όπου έζησε στον ξενώνα της μονής που διηύθυνε η Παύλα η Ρωμαία. Εκεί, υπό την καθοδήγηση του Ιερώνυμου, μελέτησε με μεγάλο ζήλο την Αγία Γραφή και ασκήθηκε στον ασκητικό βίο. Ωστόσο, επιδρομές των Ούννων στις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας και η διαμάχη μεταξύ του Ιερώνυμου και του Ιωάννη Β΄ Ιεροσολύμων σχετικά με τις διδασκαλίες του Ωριγένη, έκαναν τη διαμονή της δύσκολη και την οδήγησαν στην επιστροφή της στη Ρώμη.

Παρέμεινε σε αλληλογραφία με τον Ιερώνυμο, ο οποίος, κατόπιν αιτήματός της, έγραψε πραγματεία για την ιεροσύνη του Ααρών και τα ιερατικά ενδύματα. Στη Ρώμη συνεργάστηκε με τον πρώην συγκλητικό Παμμάχιο και μαζί ίδρυσαν στο Πόρτους έναν μεγάλο ξενώνα για προσκυνητές που έρχονταν στη Ρώμη. Η Φαβιόλα συνέχισε τη φροντίδα των φτωχών και των ασθενών μέχρι τον θάνατό της, στις 27 Δεκεμβρίου του 399 ή 400. Αν και η ιατρική της πρακτική ήταν πρακτική και εμπειρική, η προσφορά της δείχνει τον σημαντικό ρόλο των πρώτων χριστιανών γυναικών στον τομέα της ιατρικής.

Η Φαβιόλα με την οποία αλληλογραφούσε ο Άγιος Αυγουστίνος Ιππώνος ίσως ήταν κόρη της Αγίας Φαβιόλας.

Η κηδεία της αποτέλεσε μεγάλη εκδήλωση ευγνωμοσύνης και τιμής από τον λαό της Ρώμης. Ο Ιερώνυμος έγραψε εγκωμιαστικό κείμενο για τη ζωή της σε επιστολή προς τον συγγενή της Ωκεανό. Η Αγία Φαβιόλα τιμάται τόσο στην Ορθόδοξη όσο και στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στις 27 Δεκεμβρίου.

Ο καρδινάλιος Γουάιζμαν την έκανε γνωστή στο ευρύ κοινό με το μυθιστόρημά του Fabiola, το οποίο γράφτηκε εν μέρει ως απάντηση στο έντονα αντικαθολικό βιβλίο Hypatia του Τσαρλς Κίνγκσλεϊ και στόχευε στην ενίσχυση της καθολικής μειονότητας στην Αγγλία.

Το 1885 ο ζωγράφος Jean-Jacques Henner δημιούργησε το περίφημο πορτρέτο της Φαβιόλας σε κλασικό ρωμαϊκό προφίλ. Το πρωτότυπο χάθηκε το 1912, αλλά το έργο αντιγράφηκε από καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. Το 2008 ο σύγχρονος καλλιτέχνης Francis Alÿs παρουσίασε περιοδεύουσα έκθεση με περισσότερα από 300 αντίγραφα, η οποία αργότερα επεκτάθηκε σε 514 έργα και φιλοξενήθηκε σε μεγάλα μουσεία στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.