ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Δεν είναι γνωστό πού και πότε γεννήθηκαν οι άγιοι Θεόφιλος και Ιάκωβος. Γνωρίζουμε όμως ότι πέρασαν κάποιο χρονικό διάστημα στο νησί Κονεβέτς μαζί με τον άγιο Αρσένιο τον Κονεβέτσιο (12 Ιουνίου), και πιθανότατα εκεί άρχισαν τους μοναχικούς τους αγώνες. Κατόπιν, το έτος 1395 ή 1396, και οι δύο ασκητές αναχώρησαν από το Κονεβέτς και διέσχισαν τον ποταμό Ομούχ. Εκεί, στην επαρχία Ντεμιάνσκ, σε απόσταση 65 βέρστων από την πόλη Πόρχοβ, ίδρυσαν ένα ησυχαστήριο προς τιμήν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Φαίνεται ότι ο άγιος Θεόφιλος, ως ιδρυτής της μονής, έχαιρε μεγάλης τιμής, γι’ αυτό και το ησυχαστήριο έμεινε γνωστό ως «Ησυχαστήριο του Θεοφίλου», όμως εκείνος που το οργάνωσε και το τακτοποίησε ήταν ο γέροντας Ιάκωβος. Η ίδρυση της μονής ανάγεται στις αρχές του ΙΕ΄ αιώνα, περίπου το 1412. Ο άγιος Θεόφιλος εκοιμήθη στις 29 Δεκεμβρίου 1412 και ετάφη στον ξύλινο ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Δεν γνωρίζουμε πότε ανεχώρησε προς Κύριον ο άγιος Ιάκωβος, ούτε τον ακριβή τόπο της ταφής του. Οι άγιοι Θε...

Οι άγιοι Μάρκος ο νεκροθάφτης, Θεόφιλος και Ιωάννης μνημονεύονται στο Πατερικό των Σπηλαίων του Κιέβου. Οι άγιοι Θεόφιλος και Ιωάννης ήταν δύο αδελφοί μοναχοί, οι οποίοι αγαπούσαν τόσο πολύ ο ένας τον άλλον, ώστε παρακάλεσαν τον άγιο Μάρκο να τους ετοιμάσει έναν διπλό τάφο, για να ταφούν πλάι-πλάι. Πολλά χρόνια αργότερα, ο μεγαλύτερος από τους δύο αδελφούς απουσίαζε για υπόθεση του μοναστηριού. Κατά τη διάρκεια αυτής της απουσίας, ο αδελφός του Ιωάννης αρρώστησε και πέθανε. Μερικές ημέρες αργότερα επέστρεψε ο άγιος Θεόφιλος και πήγε μαζί με τους αδελφούς να δει το σώμα του αδελφού του. Βλέποντας ότι ήταν τοποθετημένος στο ανώτερο μέρος του κοινού τους τάφου, αγανάκτησε εναντίον του αγίου Μάρκου και είπε: «Γιατί τον έβαλες στη δική μου θέση; Εγώ είμαι μεγαλύτερος από αυτόν». Ο ασκητής των σπηλαίων Μάρκος υποκλίθηκε ταπεινά στον άγιο Θεόφιλο και του ζήτησε συγχώρηση. Στρέφοντας τότε το λόγο του προς τον νεκρό, είπε: «Σήκω, δώσε τη θέση αυτή στον μεγαλύτερο αδελφό σου και εσύ ξάπλωσε στην...

Άγιος Χρυσόστομος Παπασαραντόπουλος : Ο Μεσσήνιος και νέος «Κύριλλος και Μεθόδιος» της Αφρικής** Του Αρχιμανδρίτη Φιλίππου Χαμαργιά, Καγκελλαρίου της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας Η παρουσία των αγίων στον κόσμο, σύμφωνα με τον μακαριστό καθηγητή Ιωάννη Φουντούλη, αποτελεί «απόδειξη του έργου της Εκκλησίας, της ενέργειας του Αγίου Πνεύματος μέσα στον κόσμο». Έτσι, η παρουσία αγίων σε μια εκκλησιαστική κοινότητα επιβεβαιώνει τον παραπάνω λόγο, ξεκινώντας από το τοπικό επίπεδο, το οποίο όμως, μέσω της ευχαριστιακής κοινωνίας των πιστών –της Εκκλησίας– υπερβαίνει τα στενά όρια και εκτείνεται σε ολόκληρο το Σώμα της Εκκλησίας. Η Εκκλησία, λοιπόν, τιμώντας και προβάλλοντας τους αγίους, προκαλεί και προσκαλεί τον καθένα από εμάς, παρουσιάζοντάς μας τους αγίους κάθε εποχής –ακόμη και της εποχής που ζούμε– να βιώσουμε την αγιότητα κατά το πρότυπο της ζωής τους, ώστε να γίνουμε αληθινοί μιμητές τους, όπως εκείνοι υπήρξαν μιμητές του Χριστού, και να επιβεβαιώσουμε με τη βιωμένη εμπειρία μας ότι η ...

Tοις εν καλώ λιπούσι γήρα τον βίον, Kαι Bενιαμίν τον καλόν συναπτέον. Ο Όσιος Βενιαμίν απεβίωσε ειρηνικά. Ο δε Άγιος Νικόδημος, αναφέρει ότι πέθανε από υδρωπικία και ότι στον Ευεργετινό υπάρχει το απόφθεγμά του: «Tην βασιλικήν οδόν πορεύεσθε και τα μίλια μετρείτε, και ουκ ολιγωρείτε» (σελ. 622 του Eυεργετινού). Του Επισκόπου Παλλαδίου Και υπήρχε επίσης στο όρος της Νιτρίας ένας θαυμαστός άνθρωπος, ονόματι Βενιαμίν, ο οποίος είχε φθάσει σε υψηλό μέτρο τελειότητας στην ασκητική ζωή, διότι είχε νηστέψει και κοπιάσει επί ογδόντα έτη. Και κρίθηκε άξιος να λάβει το χάρισμα της ιατρικής τέχνης· και κάθε τραύμα (ή πληγή) επάνω στο οποίο έθετε το χέρι του, και το οποίο ο Χριστός ευλογούσε ή του έδινε τη δύναμη να θεραπεύσει, αμέσως απαλλασσόταν από κάθε πόνο. Και ο άνθρωπος αυτός, που ήταν άξιος τέτοιου χαρίσματος, πριν από τον θάνατό του επί οκτώ μήνες συγκέντρωσε ύδωρ στο σώμα του, και είχε πρησθεί τόσο πολύ ώστε θα μπορούσε δικαίως να ονομαστεί δεύτερος Ιώβ. Και ο Διόσκουρος πήρε εμάς, δηλαδ...

Τα τετράπυλα στην Κωνσταντινούπολη Αρχιτεκτονική κατασκευή με τέσσερις κίονες, όπως δηλώνει και το όνομά της, το τετράπυλο είχε μακρά παράδοση ως θριαμβικό οικοδόμημα στον μεσογειακό κόσμο. Καθιερωμένα ως θριαμβικές κατασκευές στην ειδωλολατρική παράδοση, τοποθετημένα στις διασταυρώσεις των κύριων οδικών αξόνων του αστικού ιστού, τα μνημειακά τετράπλευρα τόξα (quadrifrons) και τα τετράπυλα λειτουργούσαν ως αυτοκρατορικοί δείκτες του locus mundi, του «ομφαλού του κόσμου». Αποτελούμενα από τέσσερις μεμονωμένους κίονες ίδιου μεγέθους και μορφής, τοποθετημένους σε τετραγωνική διάταξη, άλλοτε συνδεδεμένους με επιστύλιο και κατά περίπτωση στεφανωμένους με θόλους, τα quadrifrons και τα τετράπυλα ήταν ουσιαστικά κολοσσιαία σκιάδια ή κιβώρια. Στον μεσογειακό χώρο της Ύστερης Αρχαιότητας, οι κατασκευές αυτές συνδέονταν συνήθως με τον κιβωριοσκέπαστο αυτοκρατορικό θρόνο στην αίθουσα ακροάσεων και συμβόλιζαν την παρουσία του Ρωμαίου αυτοκράτορα ακόμη και εν τη απουσία του. Παρότι δεν διαθέτουμε επ...

Eι και γένει βάρβαρος ην ο Θαδδαίος, Αλλ’ ασεβείς ήλεγχε συν παρρησία. Ο Όσιος Θαδδαίος ο Ομολογητής ήταν Σκύθης και υπηρέτης του Αγίου Θεοδώρου του Στουδίτη, στη Μονή του οποίου ο Θαδδαίος έγινε μοναχός και διακρίθηκε για την αυστηρή άσκηση. Κάποτε λοιπόν, όταν συνόδευε στ' ανάκτορα τον ηγούμενο του Θεόδωρο, ήλεγξε τον εικονομάχο βασιλιά Μιχαήλ (820 - 829 μ.Χ.) (ο Μ. Γαλανός αναφέρει τον Λέοντα τον Ε') μπροστά στη σύγκλητο για την ασέβειά του απέναντι στις Ιερές εικόνες. Τότε ο Βασιλιάς, τον εξανάγκαζε να ποδοπατήσει την εικόνα του Χριστού, πράγμα που ο Όσιος όχι μόνο δεν έπραξε, αλλά αποκάλεσε τον βασιλιά πληρωμένο τύραννο και ακάθαρτο. Τότε βασανίστηκε σκληρά, σύρθηκε από τα πόδια στους δρόμους της πόλης, οπότε μετά τρεις μέρες πέθανε. Λειτουργικά κείμενα Τροπάριον — Ἦχος πλ. δ' Ὑπέρμαχος τῆς Ὀρθοδοξίας, διδάσκαλος καθαρότητος καὶ τῆς ἀληθινῆς λατρείας, / φωτιστὴς τῆς οἰκουμένης καὶ τὸ κόσμημα τῶν Ἱεραρχῶν, / πάνσοφε πάτερ Θαδδαῖε, τοῖς σού δόγμασι πάντα πεφώτισται. / Πρ...

 Σωθήναι πάντας τους βροτούς Σώτερ θέλων, Eις τούτο κρίσεις μηχανάσαι πανσόφως. Αυτή τη μέρα η Εκκλησία μας όρισε να γιορτάζουμε τη μνήμη όλων των Χριστιανών, που μαρτύρησαν για την πίστη του Χριστού και τα ονόματα τους δεν μας είναι γνωστά. Η γιορτή αυτή μας διδάσκει, ότι το βλέμμα του Θεού δεν είναι όμοιο με του ανθρώπου. Διότι οι άνθρωποι, συνήθως δοξάζουν και τιμούν αυτούς που γίνονται γνωστοί και διάσημοι, ενώ ο Θεός βλέπει γνωστούς και αγνώστους, διάσημους και άσημους, αρκεί όλοι να πράττουν ευσυνείδητα το θέλημα του. Έτσι και ο μικρότερος των χριστιανών αυτών, θα λάμψει ασύγκριτα περισσότερο από τους πιο φαντασμένους και αστραφτερούς βασιλείς της γης, όταν έλθει η ώρα της τελικής δικαίωσης. Tελείται δε η αυτών Σύναξις εν τω Nαώ της Yπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου εν τοις Xαλκοπρατείοις. Λειτουργικά κείμενα  Τροπάριον — Ἦχος δ' Οἱ ἅγιοι μάρτυρές Σου, Κύριε, / διὰ τῶν παθημάτων αὐτῶν ἐκομίσαντο ἀφθάρτους στεφάνους παρὰ Σοῦ, τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. / Ἔχοντες γὰρ τὴν ἰσχύν Σου, κα...

Πανηγυριστής των υπέρ νουν πραγμάτων, O Γεώργιος νυν κροτεί συν Aγγέλοις. Ο Όσιος Γεώργιος έζησε στη θορυβώδη και μεγάλη για την Ορθοδοξία εποχή του Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Φωτίου (857 - 891 μ.Χ.), με τον οποίο και διατηρούσε αλληλογραφία. Σύνθεσε δύο εγκώμια στη γιορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου και μελοποίησε την Ακολουθία τους. Μελοποίησε επίσης τον προεόρτιο Κανόνα στον Ευαγγελισμό, καθώς και άλλους Κανόνες στη Θεοτόκο.  Συνέγραψε μάλιστα και πανηγυρικούς λόγους, όπως στα Εισόδια, στη σύλληψη της Αγίας Άννας και στο «Ειστήκεισαν παρά τω Σταυρώ του Ιησού». (Στοιχεία της βιογραφίας του, συγχέονται μ' αυτά του Αγίου Γεωργίου Επισκόπου Αμάστριδος, κυρίως όσον αφορά την ποίηση των ασματικών Κανόνων. Ίσως βέβαια, να συμβαίνει και το αντίθετο). Αναγνωρισμένος για τη βαθιά θεολογική και υμνογραφική του προσφορά, συνέθεσε πλήθος ύμνων αφιερωμένων στην Υπεραγία Θεοτόκο και συνέγραψε περισσότερες από 200 ομιλίες προς τιμήν του Χριστού και της Θεοτόκου. Το έργο του άνθησε κατά την περίο...

Αθηνοδώρω δώρον εξ εμού λόγος, Θείω γαρ ανδρί και νεκρώ πρέπει λόγος. Ο Όσιος Αθηνόδωρος ήταν ασκητής, (άγνωστο που) και απεβίωσε ειρηνικά. Στον Κώδικα 1578 των Παρισίων, ο Αθηνόδωρος συνοδεύεται και από άλλους οσίους πατέρες, τους Βαβύλα και Βενιαμίν. Η ακόλουθη αφήγηση προέρχεται από τα «Παραλειπόμενα» του Αγίου Παχωμίου (κεφ. 16): Πρέπει να αναφέρουμε έναν άλλο άγιο άνδρα από τους αδελφούς, ο οποίος εξάσκησε τη ζωή των αρετών με πληρότητα και, για χάρη της οικοδομής, να διηγηθούμε μερικά γεγονότα της ζωής του. Αυτός ο αδελφός, ο οποίος ευλογήθηκε με μνήμη, ενώ ήταν λεπρός στο σώμα του, είχε το κελί του ξεχωριστά από τους αδελφούς. Σε όλη του τη ζωή ζούσε μόνο με ψωμί και αλάτι. Έφτιαχνε ένα ψάθινο στρώμα την ημέρα, και συχνά, όταν έπλεκε τα σκοινιά για τα στρώματα, τα χέρια του τρυπούσαν από τα καλάμια και γεμίζαν με αίμα, ώστε τα στρώματα που έφτιαχνε να λεκιάζονται από το αίμα του. Παρά την ασθένειά του, δεν έχανε ποτέ τις συναθροίσεις των αδελφών και ποτέ δεν κοιμόταν την ημέρα μ...

Αϋπνία δους πάντα τον ζωής χρόνον, Mάρκελλε κοιμήθητι μικρόν εν τάφω. Ο Όσιος Μάρκελλος πέτυχε στη ζωή του διότι με τη χάρη του Θεού κατάλαβε, ότι οι κοσμικές λαμπρότητες φαίνονται και αφανίζονται όπως τα άνθη. Και είχε την πεποίθεση ότι ζωή αληθινή και κερδισμένη είναι μόνο εκείνη, που αφιερώνεται στην υπηρεσία του καλού, επάνω στο δρόμο του Ιησού Χριστού. Ο Μάρκελλος έζησε τον 5ο αιώνα μ.Χ., επί πατριαρχείας Γενναδίου του Α' (458 - 471 μ.Χ.) και βασιλέως του Λέοντα Α' του Μακέλλη. Η καταγωγή του Μάρκελλου ήταν από τη Aπάμειαν, μια πόλη της Συρίας και η οικογένειά του ήταν αρκετά πλούσια. Επειδή οι γονείς του αγαπούσαν τα γράμματα, στόλισαν το γιο τους με πολλή παιδεία. Αλλά η καρδιά του νέου, είχε μέσα της ζωηρή και ακοίμητη τη φλόγα της ευσέβειας. Τα κοσμικά αξιώματα δεν τον ενδιέφεραν. Με τέτοιες διαθέσεις πήγε στην Έφεσο, όπου μπήκε σε μοναστήρι και έγινε μοναχός.  Από 'κει πήγε στην Κωνσταντινούπολη, στη Μονή Ακοίμητων, όπου ηγούμενος ήταν ο Αλέξανδρος. Εκεί, γρήγορα ...

Διά ξίφους άωρα μητέρων βρέφη, Ανείλεν εχθρός του βρεφοπλάστου Bρέφους. Nήπια αμφ’ ενάτην τάμον εικάδα παππάζοντα. Όταν οι Μάγοι δεν επέστρεψαν στον Ηρώδη να του πουν που είναι ο Χριστός, ο πονηρός αυτός βασιλιάς μηχανεύθηκε άλλο σχέδιο για να εξοντώσει το Θείο Βρέφος. Είχε ακούσει ότι, σύμφωνα με τις Γραφές, τόπος γέννησης του Χριστού θα ήταν η Βηθλεέμ. Επειδή όμως δε γνώριζε ποιος ήταν ο Ιησούς αν βρισκόταν μέσα στη Βηθλεέμ ή στα περίχωρα της και επειδή συμπέρανε ότι το παιδί θα ήταν κάτω από δύο χρονών, έδωσε διαταγή να σφαγούν όλα τα παιδιά της Βηθλεέμ και των περιχώρων της, μέχρι της ηλικίας των δύο ετών. Η σφαγή έγινε ξαφνικά, ώστε να μη μπορέσουν οι οικογένειες να απομακρυνθούν με τα βρέφη τους. Και οι δυστυχισμένες μητέρες είδαν να σφάζονται τα παιδιά τους μέσα στις ίδιες τις αγκαλιές τους. Η χριστιανική Εκκλησία, πολύ σωστά ανακήρυξε Άγια τα σφαγιασθέντα αυτά παιδιά, διότι πέθαναν σε μια αθώα ηλικία και υπήρξαν κατά κάποιο τρόπο οι πρώτοι μάρτυρες του χριστιανισμού. Μπορεί βέβ...