ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΟ

Ο Όσιος Γρηγόριος ο Έγκληστος έζησε τον 14ο αιώνα στις Άπω Σπηλιές της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου. Ξεχωρίζει για τη ζωή του στην απομόνωση ως ερημίτης και για τις αυστηρές νηστείες του, κατά τις οποίες λέγεται ότι καθ’ όλη τη ζωή του έτρωγε μόνο άψητο χορτάρι και βότανα. Όσοι ασθενείς προσέφευγαν σε αυτόν λάμβαναν λίγο από το χορτάρι και τα βότανα, και θεραπεύονταν.  Γι’ αυτόν τον λόγο έγινε γνωστός ως Θαυματουργός. Επιστημονική μελέτη των ιερών λειψάνων του υποστηρίζει ότι ο Όσιος Γρηγόριος κοιμήθηκε σε ηλικία μεταξύ 40 και 50 ετών. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον άλλον Άγιο Γρηγόριο τον Θαυματουργό των Σπηλαίων του Κιέβου, που τιμάται στις 8 Ιανουαρίου και έζησε τον 11ο αιώνα στις Εγγύς Σπηλιές. Ο Πρεσβύτερος Γρηγόριος έγινε δεκτός στη Λαύρα των Σπηλαίων από τον Όσιο Θεοδόσιο. Υπό την καθοδήγησή του, εκπαίδευσε τον εαυτό του στην ταπείνωση, την υπακοή και την απλοχεριά· ιδιαίτερα αγαπούσε την προσευχή. Προχώρησε τόσο πολύ στην πνευματική ζωή, ώστε μπορούσε να τελεί θαύματα κα...

Ο Άγιος Γρηγόριος Επίσκοπος Μοισίας κοιμήθηκε εν ειρήνη το 1012 μ.Χ. Στο ημερολόγιο του Ευαγγελίου του Όστρομιρ, στις 8 Ιανουαρίου τιμάται η μνήμη του «Αγίου Γρηγορίου, επισκόπου της Μοισίας». Στην Οχρίδα, πρώην Αρχιεπισκοπή της Βουλγαρίας, πάνω σε μια τεράστια μισοερειπωμένη εκκλησία της Αγίας Σοφίας, που κτίστηκε από τον Βουλγαρικό Αρχιεπίσκοπο Λέοντα (1042–1053), βρέθηκε μια επιγραφή από τούβλα, που δεν έχει διασωθεί πλήρως: Γρηγορίου… σκήνην εγείρας… Τεονϑεογραφεον νομιον εϑνη τα Μυσων εδιδάσκει… ςφκ, δηλαδή: «Τον Γρηγόριο… στήριξε τη σκήνη… σύμφωνα με τον Θεογραφικό νόμο, διδάσκει σοφά τα έθνη της Μοισίας…», το έτος 1012. Δεδομένου ότι ο ναός κτίστηκε μετά τον ευλογημένο Γρηγόριο, ο οποίος κοιμήθηκε το 1012, και ότι ο κυρίως βωμός του ναού ήταν αφιερωμένος στην Αγία Σοφία, η επιγραφή δεν μπορεί να σημαίνει ότι ο Γρηγόριος συμμετείχε στην κατασκευή του ναού· δηλώνει, χωρίς αμφιβολία, ότι ένα παρεκκλήσι του ναού αφιερώθηκε στη μνήμη του ευλογημένου Γρηγορίου, του ένδοξου διδασκάλου ...

Ο Όσιος Παΐσιος του Ούγκλιχ κοιμήθηκε το έτος 1504 μ.Χ. Δεν έχουμε άλλες λεπτομέρειες για τον βίο του Αγίου. Η μνήμη του Οσίου Παΐσιου επαναλαμβάνεται στις 6 Ιουνίου. Ο Άγιος Παΐσιος του Ουγλίχ ήταν ηγούμενος της Μονής της Προστασίας, κοντά στο Ουγλίχ. Γεννήθηκε στην περιοχή του Τβερ, κοντά στην πόλη Κασίν, και ήταν ανιψιός του Αγίου Μακαρίου του Καλιαζίν (17 Μαρτίου). Ο Άγιος Παΐσιος εισήλθε στη μονή του θείου του μετά τον θάνατο των γονιών του, όταν ήταν μόλις έντεκα χρονών. Υπό την καθοδήγηση του θείου του, ο Άγιος Παΐσιος έζησε ασκητική ζωή με υπακοή, νηστεία και προσευχή, και ανατέθηκε να αντιγράφει βιβλία που σώζουν την ψυχή. «Άνθρωπος θαυμάσιος στο πνεύμα, φημισμένος διδάσκαλος της αγιότητας και θαυματουργός εντυπωσιακός, ίδρυσε (το 1464) τη συνεισφορητική Μονή της Προστασίας τρεις βέρστες από το Ουγλίχ, κατόπιν επιθυμίας του Πρίγκιπα Ανδρέα, και εξελέγη ηγούμενος.» Ο Άγιος Παΐσιος ήταν επίσης «ιδρυτής και οργανωτής της ιεράς Μονής του Αγίου Νικολάου Γκρεχοζαρούχνια το 1489.» Αγ...

Ο Όσιος Ησαΐα Ησαΐας (κοσμικό όνομα – Ιβάν Οντίντσοφ) γεννήθηκε το 1831 σε οικογένεια μικροαστών στην πόλη Τσέρντιν της Περμικής επαρχίας. Το 1853 εισήλθε στη μονή. Εργάστηκε στα κοινά καθήκοντα της αδελφότητας. Το 1864 εκάρη μοναχός. Το 1869 χειροτονήθηκε σε ιεροδιάκονο και το 1893 σε ιερομόναχο. Το 1894 μεταφέρθηκε να κατοικήσει στην Καλύβη του Προδρόμου, όπου ασκήθηκε επί 20 χρόνια. Ο βίος του ήταν αυστηρός και ασκητικός. Όταν ζούσε μόνος στο κελί του, σχεδόν ποτέ δεν άναβε τη σόμπα του. Συχνά το νερό πάγωνε και υπέμενε το κρύο για την αγάπη του Θεού. Παρακολουθούσε αδιάλειπτα τις λειτουργίες της Εκκλησίας μέχρι το τέλος της ζωής του. Δεν γνώριζε τεμπελιά· συνήθιζε να πλέκει κάλτσες για τα αδέρφια της μονής, πάντα όρθιος και με την Προσευχή του Ιησού. Πολλοί πήγαιναν σε αυτόν για συμβουλές, τόσο μοναχοί όσο και λαϊκοί. Ο γέροντας μιλούσε λίγο, αλλά πάντα παρηγορούσε όσους τον επισκέπτονταν με σοφές συμβουλές και πνευματικές νουθεσίες προς ωφέλεια της ψυχής. Δίνοντας σύντομη οδηγία, ...

Ο Όσιος Θεόδωρος γεννήθηκε το έτος 477 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη και ήταν συγγενείς του αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Περί το 529 μ.Χ., συνοδευόμενος από δύο μαθητές του, το Θεόπλαστο και τον Τιμόθεο, μετέβη στα Ιεροσόλυμα, για να προσκυνήσει τον Πανάγιο Τάφο. Επανήλθε στην Κωνσταντινούπολη και έκτισε τη Μονή της Χώρας με δύο παρεκκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο Άνθιμο Νικομήδειας και τους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες της Σεβαστείας. Ο Άγιος Θεόδωρος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 477 και ήταν θείος της αυτοκράτειρας Θεοδώρας, συζύγου του αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Κάποια στιγμή έγινε αναχωρητής σε μια μικρή καλύβα έξω από την Αντιόχεια, όπου απέκτησε φήμη ως άγιος άνθρωπος. Ο Ιουστινιανός τον κάλεσε στην Κωνσταντινούπολη για να βοηθήσει την Εκκλησία στον αγώνα κατά της αίρεσης των Θεοπασχιτών. Αργότερα, επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη, όπου βρήκε έναν κατάλληλο χώρο για να συνεχίσει την ασκητική του ζωή. Εγκαταστάθηκε σε ένα μικρό κελί σε λόφο στο βορειοδυτικό μέρος της πόλης, κοντά σε πη...

Στις όχθες του ποταμού Δούναβη, στα σύνορα της Πανονίας και της Νορικής (σημερινής Αυστρίας), βρίσκεται η πόλη Αστούρα. Περί το 454 μ.Χ. ένας άγνωστος μοναχός που προερχόταν από την Μικρά Ασία εγκαταστάθηκε στις πύλες του ναού που βρισκόταν εκεί. Μερικές μέρες μετά, άρχισε να διατρέχει την πόλη και να προειδοποιεί ότι οι βάρβαροι ετοιμάζονται για πολιορκία και ότι πρέπει όλοι οι Χριστιανοί να συναχθούν, για να παρακαλέσουν τον Θεό για την σωτηρία τους. Οι Χριστιανοί δεν πίστεψαν στα λόγια του Αγίου Σεβερίνου.  Έτσι ο Όσιος εγκατέλειψε την πόλη και κατέφυγε στην κοντινή πόλη Κομαγένη. Εγκαταστάθηκε και πάλι στις θύρες του ναού, για να συνεχίσει το προφητικό του κήρυγμα, όπου έφθασε ένας γέροντας από την Αστούρα και ανήγγειλε την κατάληψή της. Τότε, όπως και παλιά με τους Νινευΐτες, οι Χριστιανοί άρχισαν να μετανοούν και να ζητούν το έλεος του Θεού. Σε τρεις μέρες ένας δυνατός σεισμός έσπειρε τον πανικό στους εισβολείς, που έντρομοι ετράπησαν σε φυγή, εγκαταλείποντας την πόλη ελεύθερ...

Ὡς ἠγαθύνθην Ἀγάθων τὴν Καρδίαν, Εἰρηνικοῦ σοῦ καὶ μόνου μνησθεὶς τέλους. Ο Άγιος Αγάθων της Αιγύπτου ήταν νέος όταν πήγε στη Θηβαΐδα, όπου μαθήτευσε κοντά στον Ποιμένα. Ο πνευματικός του πατέρας τον εκτιμούσε ιδιαίτερα, και σε ένα απόσπασμα (Ποιμένας 61), φαίνεται ο Αββάς Ιωσήφ να εκφράζει έκπληξη που ο Ποιμένας αποκαλούσε έναν τόσο νέο μαθητή «αββά». Ο Αγάθων πήγε στη Σκήτη, όπου έζησε για κάποιο διάστημα με τον Αλέξανδρο και τον Ζωΐλο, οι οποίοι αργότερα έγιναν μαθητές του Αρσενίου. Έφυγε από τη Σκήτη, πιθανόν μετά την πρώτη καταστροφή της, και μαζί με τον μαθητή του, Αβραάμ, έζησαν κοντά στον Νείλο, όχι μακριά από το Τρώι. Γνώριζε από παλιά τον Αμμούν, τον Μακάριο τον Μέγα, τον Άγιο Λωτ, τον Ιωσήφ και τον Πέτρο. Οι αδελφοί τον ρώτησαν: «Ποια από όλες τις αρετές απαιτεί τον μεγαλύτερο αγώνα;» Εκείνος απάντησε: «Συγχωρέστε με, αλλά νομίζω πως δεν υπάρχει μεγαλύτερος κόπος από την προσευχή προς τον Θεό. Γιατί κάθε φορά που ο άνθρωπος θέλει να προσευχηθεί, οι εχθροί του, οι δαίμονες, θ...

Ἐν γῇ τὸ μέλλον οὐκ ἔτι χρᾷ Σαμέας, Ἄνω γὰρ οὗτος ὁ προφητικὸς τρίπους. Ένας από τους προφήτες πού το βιβλίο του χάθηκε, όπως μαθαίνουμε από το Β' Παραλειπομένων (κβ' 15): «και λόγοι Ροβοάμ οί πρώτοι ουκ ιδού γεγραμμένοι εν τοις λόγοις Σαμέου του προφήτου;». Αυτός επίσης εμπόδισε τον Ροβοάμ, γιο του Σολομώντα, να κινήσει πόλεμο κατά των δώδεκα φυλών για την προστασία τους (Γ' Βασιλ. κεφ. ιβ' ) Σαμέας (εβραϊκά: שְׁמַעְיָה Šəmaʿyā· Σαμαίας στη Μετάφραση των Εβδομήκοντα), γνωστός επίσης ως  Σεμείας, ήταν προφήτης κατά τη βασιλεία του Ροβοάμ (Α' Βασιλέων 12:22-24). Τιμάται ως άγιος στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία στις 8 και 9 Ιανουαρίου. Βιβλική αφήγηση Σύμφωνα με τα βιβλία Α' Βασιλέων και Β' Χρονικών, η παρέμβαση του Σαμέα απέτρεψε έναν πόλεμο μεταξύ του Ροβοάμ και του Ιεροβοάμ, αφού ο τελευταίος είχε οδηγήσει τις βόρειες φυλές του Ισραήλ να αποσπαστούν από τις φυλές του Ιούδα και του Βενιαμίν. Ο βασιλιάς Ροβοάμ είχε συγκεντρώσει 180.000 στρατιώτες για να αναγ...

Χριστού πόθω τρωθείσα μήτηρ Κελσίου, Aνδρός κατεφρόνησε, και των βασάνων. Η Αγία αυτή ήταν σύζυγος του ηγεμόνα που θανάτωσε τον Άγιο Ιουλιανό και μητέρα του Αγίου Κελσίου. Πίστεψε στον Χριστό από τα θαύματα που έγιναν κατά τη διάρκεια των μαρτυρίων και στη συνέχεια αποκεφαλίστηκε.

Εις τον Ιουλιανόν και Βασίλισσαν. Ἰουλιανῷ πολλὰ καὶ Βασιλίσσῃ, Ἔπαθλα κεῖνται, κειμένοις ἐκ τοῦ ξίφους. Εις τον Κέλσιον και Aντώνιον. Τέμνει κεφαλὴν τὸ ξίφος τὴν Κελσίου, Καὶ σὺν κεφαλῇ τῇ δε τὴν Ἀντωνίου. Εις τους διά του Aγίου Ιουλιανού πιστεύσαντες. Χριστού συνέντες άνδρες αληθές σέβας, Προύδωκαν εις θάνατον αυτούς εμφρόνως. Μαρτύρησαν στις αρχές του 4ου αιώνα επί Διοκλητισνού και Μαρκιανού διοικητή Αιγύπτου. Ο Ιουλιανός ήταν από την Αντινούπολη της Μέσης Αιγύπτου και ο γάμος του με τη Βασίλισσα (έτσι ονομαζόταν η γυναίκα του) δεν τους έδωσε παιδί. Αλλά παιδιά τους θεωρούσαν τα φτωχά και τα ορφανά. Όταν το 303 κηρύχτηκε διωγμός κατά των χριστιανών, ο Ιουλιανός και η Βασίλισσα για να αποφύγουν την ειδωλολατρική βία, πήγαν, ο μεν σε ανδρικό μοναστήρι, ή δε σε γυναικείο. Αλλά η σκληρή δίωξη από τον ειδωλολάτρη διοικητή της Αιγύπτου Μαρκιανό, έφτασε μέχρι αυτά τα μοναστήρια.  Τότε ο Ιουλιανός συνελήφθη και ιδιαίτερα αυτός βασανίστηκε σκληρά. Ο γιος όμως του Μαρκιανού, Κέλσιος, που ...

Ο Άγιος Ισίδωρος ήταν πρεσβύτερος και μαρτύρησε από τους Λατίνους, στην πόλη Γιούρεβ της Εσθονίας, μαζί με άλλους 72 Χριστιανούς, το έτος 1472. Το έτος 1030, ο ευσεβής Μέγας Πρίγκιπας Γιάροσλαβλ ο Σοφός (ο οποίος είχε λάβει το όνομα Γεώργιος στο άγιο Βάπτισμα), γιος του Μεγάλου Πρίγκιπα Αγίου Βλαδιμήρου, Ισαπόστολου, υπέταξε υπό την εξουσία του μια ξένη φυλή που ζούσε στις ενδότερες περιοχές του Νοβγκορόντ και του Πσκοφ. Αργότερα ίδρυσε μια πόλη στον ποταμό Ομόβζα (ή Έμπαχ) και έχτισε εκεί μια εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο τον Μεγάλο Μάρτυρα. Αυτή η πόλη ονομάστηκε Γιούριεφ. Από τα μέσα του 1100 οι Γερμανοί Καθολικοί άρχισαν να εισέρχονται σε αυτή τη γη διά θαλάσσης και εγκαταστάθηκαν εκεί. Όταν ισχυροποιήθηκαν, την έφεραν υπό τον έλεγχό τους, διότι εκείνη την εποχή στην ρωσική γη επικρατούσαν εσωτερικές έριδες και διαμάχες. Εν συνεχεία, υποδουλώνοντας τους ντόπιους ειδωλολάτρες, οι Γερμανοί, περισσότερο με τη βία παρά με τη συγκατάθεση, τους μετέστρεψαν στην λατινική πίστη που...

Ο Άγιος Αβώ μεγάλωσε στην Βαγδάτη σαν μουσουλμάνος. Στην ηλικία των 17 ή 18, βρέθηκε στην Τυφλίδα της Γεωργίας όπου έγινε Χριστιανός. Μαρτύρησε το έτος 786 μ.Χ. Ο Άγιος Αβώ είναι ο προστάτης Άγιος της Τυφλίδας. Ο Άγιος Αβώ γεννήθηκε από καθαρή αραβική καταγωγή στη Βαγδάτη, μεγάλωσε Μουσουλμάνος και ασκούσε το επάγγελμα του αρωματοποιού. Την εποχή εκείνη, στα τέλη του 8ου αιώνα, ο Νέρσες, πρίγκιπας της Γεωργίας, κρατούνταν φυλακισμένος στη Βαγδάτη από τον χαλίφη Αλ Μανσούρ (754-775) για τρία χρόνια. Όταν ο Νέρσες απελευθερώθηκε και του επιτράπηκε να επιστρέψει στη Γεωργία, ο Άγιος Αβώ, εμπνευσμένος από τον Θεό, σε ηλικία δεκαεπτά ή δεκαοκτώ ετών, μπήκε στην υπηρεσία του και, αφήνοντας πίσω όλη την οικογένειά του, τον ακολούθησε στη Γεωργία. Εκεί έμαθε τη γεωργιανή γλώσσα, διάβαζε την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, παρακολουθούσε με ενδιαφέρον και ζήλο τις λειτουργίες, και άρχισε να νηστεύει και να προσεύχεται κρυφά, καθώς η Γεωργία βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Σαρακηνών και δεν μπορούσε ...

Ο Άγιος Οσιομάρτυρας Γρηγόριος καταγόταν από την Ρωσία και ασκήτεψε στη Μονή του Αγίου Θεοδοσίου της Μεγάλης Λαύρας. Με την ακρίβεια της μοναχικής του βιοτής και τα πνευματικά παλαίσματα, από πολύ νωρίς αξιώθηκε να επιτελεί ποικίλα θαύματα στο Όνομα του Χριστού. Ιδιαίτερο χάρισμα του έδωσε ο Θεός εναντίων των πονηρών πνευμάτων, που τα επιτιμούσε και τα απομάκρυνε από τους ανθρώπους. Μαρτύρησε το έτος 1094 επί ηγεμόνος Ραστισλάβου. Ο Όσιος Γρηγόριος εκάρη μοναχός στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου κατά την εποχή του Αγίου Θεοδοσίου (3 Μαΐου). Χάρη στη ζέση του στην προσευχή, έλαβε από νωρίς το χάρισμα της θαυματουργίας και τη νίκη κατά των δαιμόνων. Αφιέρωνε πολύ χρόνο στην ανάγνωση βιβλίων, τα οποία αποτελούσαν τη μοναδική του περιουσία. Είχε το χάρισμα να συνετίζει τους κλέφτες. Πολλές φορές ληστές εισέβαλαν στο κελί του ή στον κήπο, αλλά ο Άγιος τους νουθετούσε, εκείνοι μετανοούσαν και άρχιζαν να ζουν τίμια ζωή. Άλλοι συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν, όμως ο μοναχός έδινε μέρος από τα βι...

  Kυράννα παθών, και βασάνων κυρία, Φανείσ’ απήλθε προς Kύριον Kυρίων. Η Αγία νεομάρτυς Κυράννα γεννήθηκε στο χωριό Αβυσσώκα ή Βυρσόκα, στη σημερινή Όσσα της Θεσσαλονίκης, από γονείς ευσεβείς και φιλόθεους. Στο Μαρτύριό της αναφέρεται ότι ήταν εξαιρετικά όμορφη. Αυτή η εξωτερική ομορφιά της Κυράννας, που δεν ήταν τίποτε άλλο από το αντικατόπτρισμα της εσωτερικής της ωραιότητας, αποτέλεσε και την αφορμή να οδηγηθεί στο μαρτύριο, καθώς κάποιος γενίτσαρος, εισπράκτορας των φόρων στο χωριό της Κυράννας, που την ερωτεύθηκε, προσπάθησε επανειλημμένα με κολακείες και δώρα να την ελκύσει και να την πείσει να αλλαξοπιστήσει, για να τη νυμφευθεί. Επειδή όμως η Κυράννα δεν αποδεχόταν τις κολακείες, ούτε πολύ περισσότερο τα δώρα του Τούρκου, αυτός νομίζοντας πως θα την κάμψει με τον φόβο άρχισε να την απειλεί ότι θα την βασανίσει σκληρά και τέλος θα την θανατώσει, αν δεν υποχωρήσει και δεν αρνηθεί την πίστη της. Αλλά ούτε αυτά τα μέσα έφεραν το ποθητό αποτέλεσμα για το γενίτσαρο. Τότε την οδήγ...

Ο Όσιος Μακάριος ο Μακρής γεννήθηκε περί το 1383 μ.Χ. από ευσεβείς κι επιφανείς γονείς στη Θεσσαλονίκη (κατά άλλους ήταν Εβραίος και έγινε χριστιανός). Διακρινόταν για την παιδεία του, την αρετή και τη σύνεση του. Είχε το προσωνύμιο Ασπρόφρυς. Νέος ήλθε στο Άγιον Όρος (1401 μ.Χ.) κι έγινε μοναχός στη Μονή Βατοπεδίου υπό τον ενάρετο Γέροντα Αρμενόπουλο επί διετία και αργότερα τον ασκητή Δαβίδ και χειροτονήθηκε διάκονος και ιερεύς. Με τον Δαβίδ πήγε στην Κωνσταντινούπολη, υστέρα από πρόσκληση του αυτοκράτορα Μανουήλ Β' του Παλαιολόγου. Ο αυτοκράτορας δεν κατάφερε να τους κρατήσει για πολύ κοντά του ως πνευματικούς συμβούλους. Επέστρεψαν στο Άγιον Όρος, όπου ο Δαβίδ ανεπαύθη (+1422 μ.Χ.). Αργότερα, ο Όσιος Μακάριος πήγε ξανά στην Κωνσταντινούπολη κι έγινε ηγούμενος και ανακαινιστής της σε παρακμή ιεράς Μονής Παντοκράτορος. Στάλθηκε από τον αυτοκράτορα Ιωάννη Η' Παλαιολόγο ως αντιπρόσωπος του στη Ρώμη και διακρίθηκε για την άκαμπτη στάση του και το γνήσιο ορθόδοξο φρόνημα (1429 μ.Χ...